ӨлкөЭскерүүлөр: 129

Бул жылдын июль айында Монголиянын Башкы полиция башкармалыгы эл аралык издөөдө жүргөн 13 жаранын ийгиликтүү мекенине кайтаруу операциясын өткөрдү. Алардын баары өлкөдөгү кылмыш иштери боюнча жоопкерчиликтен качуу максатында чет жерлерге кеткен. Кылмышкерлер Түштүк Корея, Кытай, Түркия, Япония жана Беларусия сыяктуу беш өлкөдөн депортацияланып, Монголияга кайтарылды.

Венгрияда өткөн жыйында түрк дүйнөсүнүн археологдору мурастарын изилдөөнү бириктирүү жана бирдиктүү санариптик базаны түзүү жөнүндө макулдашты. Бул долбоор биргелешкен изилдөөлөрдү, археологиялык эстеликтердин электрондук атласын жана маалымат алмашуу үчүн санариптик портал түзүүнү камтыйт.

2026-жылдын январь-айынан май айына чейин Кыргызстанга центрифугалар менен фильтрлоо жабдууларынын импорту 22,9 миллион долларга жетти. Бул көрсөткүч былтыркы жылга салыштырмалуу 74,3% көп. Негизги жабдуучулардын бири катары Кытай калууда, ал эми Россиядан келген продукциянын көлөмү эки эседен көп азайды.
Россиянын Тышкы иштер министрлиги Украин кризисин саясаттык-дипломатиялык жол менен чечүүгө даярдык көрсөткөн өлкөлөрдүн Киевге жаңы курал-жарак берүү боюнча талкуусу логикалык чаташтык жаратып жатканын белгиледи. Москва АКШ менен Түркиядан аталган пландар боюнча түшүндүрмө берүүсүн суранды.

2026-жылдын январь-май айларында Кыргызстанга муздаткычтар жана муздатуу жабдууларынын импорту былтыркы жылга салыштырмалуу 67,6%га көбөйдү. Бул тууралуу Улуттук статистикалык комитеттин маалыматы белгиледи. Негизги камсыздоочулар катары Кытай, Россия жана Түркия болду, ал эми Россия менен Түркиядан импорттун өсүшү байкалып жатат.

2026-жылдын январь-май айларында Кыргызстан алюминийден жасалган буюмдардын импортун 17,9%га кыскартып, болжол менен 1,8 миң тонна товар алганы белгиленди. Товарлардын негизги булагы Кытай бойдон калууда, бирок Казакстан жана Россиядан келген импорттун көлөмү өстү.
АКШ куралдуу күчтөрүн 2026-жылдын 30-сентябрына чейин толук чыгарууну пландоодо. 2003-жылдан бери уюмушкан согуш, саясий туруктуздук жана диний касташуулар Иракты кенен бутүрдү. Эксперттер аймактагы туруктуулукка тийгизген таасирин талдап, регионалдык өлкөлөрдүн мындан аркы жүрүм-турумун сүрөттөшүүдө.

2026-жылдын 3-сентябрында Ысык-Көл областынын аймагында VI Кочевниктердин дүйнөлүк оюндарынын алкагында эл аралык илимий конференция уюштурулат. Бул иш-чара кочевниктер цивилизациясынын мурастарын жана маданиятын изилдөөгө арналган, ошондой эле Кыргызстандын бул багыттагы мамлекеттик саясаттын маанилүүлүгүн көрсөтөт.

Кыргызстандын ички иштер министри Улан Ниязбеков Түркияга иш сапары менен барып, Түркия Республикасынын ички иштер министри Мустафа Чифтчи менен жолукту. Тараптар тергөө жана укук коргоо чөйрөсүндөгү кызматташтыкты тереңдетүүнү максат кылууда.
Түркиянын президенти Режеп Тайып Эрдоган Палестинанын 1967-жылдагы чек араларында көз карандысыз мамлекет катары түзүлүшүн колдоо улантыларын билдирди. Ал эми Палестина администрациясынын башчысы Махмуд Аббас Израил тарабынан кармалып жаткан 6,5 миллиард доллардын экономикалык кыйынчылыктарын белгиледи.

Түркиянын бийлик органдары «Сулейманджилар» диний тобунун лидери жана ишкер Алихан Куриш баштаган 49 адамды кармады. Алар акча каражатын адалдоо жана өлкөдөн миллиарддаган турк лирасын чыгаруу боюнча шек менен тергелүүдө.

Түркиянын түндүгүндө машыгуу учурунда F-16 учагы кырсыкка учурады. Учкуч катапульталанып, тирүү калды. Кырсыктын себептери терең иликтөөдөн кийин аныкталмакчы.

Кыргыз Республикасынын нефтетрейдерлер ассоциациясынын президенти Канатбек Эшатовдун билдирүүсүндө, Кыргызстанга Беларусь, Азербайджан жана Түркия сыяктуу алыстагы өлкөлөрдөн күйүүчү май жөнөтүлө баштады. Учурда базардагы кырдаал татаал бойдон калып жатканын, октябрь айына карата Россиядан күйүүчү майдын жеткирилиши кайра калыбына келүүсү күтүлүп жатканын айтты.

АКШ президенти Дональд Трамп НАТО саммитинен чыгып баратканда, Иран тараптан келип жаткан коркунучка байланыштуу Секреттик кызматтын жана аскерлердин сунушу менен учактын түрүн жашыруун алмаштырганын билдирди. Бул чалгын маалыматтардын негизинде жасалган коопсуздук чарасы экенин Трамп журналисттерге айтып берди.

"Манас" эл аралык аэропортунун бажы кызматкерлери Түркиядан келген жүк ташуучу рейстен декларацияланбаган 42 даана алтын зер буюмун аныкташты. Мамлекеттик бажы кызматынын маалыматы боюнча, бул окуядан кийин Кыргызстандын жараны мамлекетке эки эселенген зыянды өз ыктыяры менен төлөп, кылмыш жоопкерчилигинен бошотулду.

Түркиянын тышкы иштер министри Хакан Фидандын билдирүүсүнө ылайык, Анкара Украина менен Орусияга Кара деңизде кемелерге кол салууларды токтотуу үчүн механизм түзүүнү сунуштады. Түркия аскердик аракеттер жарандык жана коммерциялык кеме каттамдарына коркунуч туудуруп, түрк компанияларына таандык кемелерге да зыян келтирип жатканын белгилейт.

Кара деңизде чабуулдардын көбөйүшүнө байланыштуу Түркия кээ бир соода кемелеринин Дарданелл кысыгы аркылуу өтүшүнө чектөө киргизе баштады. Бул чектөөлөр Новороссийск жана Украинага багытталган маршруттарга тиешелүү, бирок Түркия менен Болгариянын портторуна каттаган кемелердин кыймылы уланууда.
Маалыматка ылайык, Америка Кошмо Штаттары Украинага ATACMS жана MLRS сыяктуу курал системаларын өткөрүп берүүнү пландап жатат. Бул келишимдин алкагында M270 MLRS ракеталык комплекстери, M26 ракеталары жана M509A1 снаряддары берилиши мүмкүн.

Кыргызстандан түз жүргүнчү авиа каттамдары 12 өлкөгө иштейт. Бишкек, Ош жана Тамчы аэропортторунан Россия, Кытай, Казакстан жана башка көптөгөн өлкөлөргө түз учуулар бар. Учуу пландары учурдагы маалыматтарга негизделди.

Түркия, Сауд Аравиясы жана Пакистан “Мекке келишими” деп аталган үч тараптуу коргонуу келишимине кол коюшту. Бул документке ылайык, үч өлкөнүн бирине куралдуу кол салуу болсо, ал бардык мамлекеттерге кол салуу катары каралат. Келишим Жакынкы Чыгыштагы туруксуздукка жооп катары түзүлгөн.

2026-жылдын январь-май айларында Кыргызстан жеңил унааларды экспорттоо көлөмүн 3,7 эсе, ал эми суммалык мааниде 11,6 эсе өсүрдү. Экспорттун негизги багыты Россия болуп, жалпы көлөмдүн 83% ашууну ошол жакка жөнөтүлдү.

Түркияда курорттук аймактар — Анталья жана Муглу провинцияларында — үч күндөн бери токой өрттөрүн өчүрүү уланууда. Өрттүн көпчүлүк очогун көзөмөлгө алуу мүмкүн болду, беш киши жаракат алды. Туристтер арасында жабыркагандар катталган жок.

2026-жылдын биринчи жарым жылдыгында Кыргызстандын ветеринардык кызматтары 14,26 миллион үй жаныбарында профилактикалык иш-чараларды жүзөгө ашырды. Бул планда каралган көлөмдөн 110% ашып, жаныбарлардын ден соолугун коргоо жана санариптештирүү жаатында олуттуу кадамдар жасалды.

Экономика вице-министри Беназир Нурланова түрк ишкерлеринин делегациясы менен жолугушту. Жолугушууда Кыргызстанда өстүрүлгөн мөмөлөрдү, анын ичинде жүгөрүлөрдү Туркияга экспорттоо мүмкүнчүлүктөрү каралды.

Кыргызстандын Стамбулдагы Генконсулу Чынгыз Токтобеков менен Стамбул провинциясынын губернатору Давут Гюль 28-июлда жолугушуп, эки өлкөнүн мамилелери жана Стамбулда жашаган кыргызстандыктардын кызыкчылыктарын коргоо маселелерин талкуулашты. Жолугушуунун жүрүшүндө тараптар кыргыз жарандарына көрсөтүлүп жаткан колдоолорду жана кызматташууну улантууну макулдашты.

Экономика илимдеринин доктору, профессор Жумабек Жаилов Азербайжан Борбордук Азия өлкөлөрүнүн альтернативдүү транспорттук жолдорун түзүүчү өлкөлөрдүн бири боло аларын айтып, бул аймак үчүн маанилүү логистикалык мүмкүнчүлүктөр бар экенин белгиледи. Жаилов кадимки жүк ташуу маршруттарынын бузулушу дүйнөлүк геосаясий кырдаал менен байланыштуу экенин белгилеп, Азербайжандын инвестициялык потенциалы жана транспорттук инфраструктурасынын жылыштары жөнүндө кеп салды.

2026-жылдын январь айынан май айына чейин Кыргызстандан экспорттолгон кургак буда баштыктардын көлөмү 23,5 миң тоннага жетип, анын баасы 25,5 миллион АКШ долларын түздү. Бул көрсөткүч былтыркы жылга салыштырмалуу 16,5% азайган. Негизги төмөндөө Түркияга жеткирүүнүн кескин кыскарышы жана Сирия менен Афганистанга толук токтотулушу менен байланыштуу болду.

Кыргызстандык спортчу Милана Уланова 17 жашка чейинкилер арасындагы спорттук күрөш боюнча дүйнөлүк чемпионатта жарым финалга өттү. Мелдеш Азербайжандын борбору Бакуда өтүп жатат. Милана турнирде Болгария, Өзбекстан жана Монголиядан келген спортчуларды жеңип, күчтүү таймаш көрсөттү.

Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлиги билдиргендей, быйылкы жылдын башынан бери 10 миңден ашуун кыргызстандык чет өлкөлөрдө жеке агенттиктер аркылуу иштеп баштады. Алардын көбү Түркия, Улуу Британия, Болгария жана Германияга жиберилди.

Профессор Илькин Гулусой менен болгон маегибизде тилдин улуттук аң-сезимди калыптандыруудагы жана маданий кодду сактоодо ролу талкууланды. Эксперттер туулган тилдин жоголушу ээсинин улуулугу менен тарыхый мурастарына байланыштын начарлашына алып келерин белгилешти.

Кыргызстандык делегация 21-23-июлда Түркияда «жашыл» экономика, климаттык финансалоо жана көмүртек эмиссияларын башкаруу боюнча эл аралык тажрыйбаны өздөштүрдү. Бул тажрыйба экологиялык долбоорлорду өнүктүрүүдө жана туруктуу финансалык механизмдерди жакшыртууда колдонулат.

Кыргызстандын Түркиядагы элчиси Руслан Казакбаев Амасья провинциясында өткөн бизнес-форумда эки өлкөнүн товардык жүгүртүүнү 5 миллиард долларга чейин көбөйтүү боюнча макулдашуусун билдирди. Алар соода-экономикалык жана инвестициялык байланыштарды кеңейтүүгө кызыгуу жарыялашты.

Кыргызстандын жаранына Түркияда пенсия дайындалды. Бул эки өлкөнүн ортосундагы социалдык камсыздоо боюнча келишимдин аркасында мүмкүн болду, ал жарандардын иштөө стажын социалдык төлөмдөрдү дайындоодо эске алууга мүмкүндүк берет.

«Золотая корона» төлөм системасы Россиядан бир катар өлкөлөргө акча которууларды чектеди. Азербайжан, Беларусь, Грузия жана Казакстан сыяктуу мамлекеттерге которуулар токтотулду, бирок Кыргызстан, Өзбекстан жана Түркияга которуулар азырынча иштеп жатат.

Социалдык тармактарда Англиянын 16 жашка чейинки футбол боюнча өспүрүмдөр курама командасынын оюнчулары катышкан мушташтын видеосу тарады. Бул окуя Түркиядагы мейманканалардын биринде болуп, Англия Футбол Ассоциациясы фактыны тастыктады.

Кыргызстан учурда алты түрдүү мамлекеттен күйүүчү-майлоочу материалдарды (КММ) жеткирүү мүмкүнчүлүгүн кылдат изилдөөдө. Бул иштер өлкөнүн энергетикалык коопсуздугун камсыздоого багытталган.

Өзбекстандын Улуттук статистика комитетинин маалыматына ылайык, Кыргызстандын катышуусу менен Өзбекстанда саламаттыкты сактоо жана социалдык кызмат көрсөтүү тармагында төрт жаңы ишкана ишке киргизилди. Бул көрсөткүч менен Кыргызстан бул тармакка инвестиция салган өлкөлөрдүн ичинен 10-11-орунду ээлейт.

Кыргыз улуттук «Манас» театры сынактын жеңүүчүлөрү үчүн Түркияга сапар уюштурууну пландаштырууда. Бул максатта тендер жарыяланып, ага болжол менен 1,8 миллион сом каражат бөлүштүрүлөт. Сапардын алкагында Стамбул, Бурса, Памуккале, Каппадокия жана Анкара сыяктуу шаарларда экскурсиялар каралган.

Европа Биримдиги (ЕБ) Россияга каршы киргизген санкциялардын 21-пакетине Кыргызстандын үч компаниясы жана бир коммерциялык банкы кошулду. Бул тууралуу ТАСС маалымат агенттиги билдирди, анда кыргызстандык банк менен операцияларга тыюу салынганы белгиленет.

Бишкектеги "Дордой" базарындагы контейнерлер Кыргызстанды Кытай, Түркия, Борбор Азия мамлекеттери жана Орусия менен байланыштырган ири логистикалык системанын негизи болуп саналат. Бул тууралуу изилдөөчүлөр аныкташты, алардын айтымында, базар товарлардын эл аралык маршруттарындагы маанилүү звено болуп эсептелет.

Улуупамирде Мухаммед Экбер Кутлу менен болгон маегибизде памир кыргыздарынын тарыхы, алардын кабыл алган кыйынчылыктары жана алардын тилин, салтын сактап калууда Рахманкул хан менен анын уулунун ролу тууралуу сөз болду. Бул маек кыргыздын улуттук өзүнчөлигин сактоодогу чоң жетишкендиктерге арналды.

Азербайжандын маданий борбору Шушада II түрк жаш поэтторунун фестивалы болуп, ал ТҮРКСОЙ уюмунун демилгеси менен уюштурулду. Фестиваль Молла Панах Вагифтин эскерүүсүнө арналган жана Түркиядан, Казакстандан, Кыргызстандан, Өзбекстандан, Түркмөнстандан жана Азербайжандан келген жаш поэтторду бириктирди.

Түркиянын Ван провинциясындагы Эрджиш районунун Улуу-Памир айылында Кыргызстандын эгемендүүлүгүнүн 35 жылдыгына арналган салтанаттуу маданий иш-чара өттү. Бул жыйындар кыргыз диаспорасынын маданий мурастарын сактоого, улуттук руханий байланыштарды бекемдөөгө багытталды.

Улуттук статистика комитетинин маалыматына караганда, 2026-жылдын февраль айынан май айына чейин Кыргызстан алтынды сыртка экспорттобой келүүдө. Жылдын биринчи беш айындагы жалпы экспорттун көлөмү болжол менен 16,2 миллион АКШ долларын түзгөн.

2026-жылдын январь-апрель айлары аралыгында Кыргызстанга 3365 тонна жаңы мөмө-жемиштер импорттолду. Бул көрсөткүч өткөн жылга салыштырмалуу 49,4% га өсүп, Улуттук статистикалык комитеттин маалыматына ылайык, экономиканын өнүгүүсүн көрсөттү.

Чингиз Айтматовдун чыгармалары көп улуттуу түрк дүйнөсү үчүн руханий көпүрө болуп калды. Анын ыйык темалары — эскерүү, кадыр-барк, салт-абааттык жана адамдык ыйыктык — өзгөчө Түркияда терең кабыл алынды. Айтматовдун эмгектери кыргыз гана эмес, бүтүндөй түрк маданиятын жакындаштырып, гуманитардык диалогду чыңдоо менен мамлекеттер аралык байланыштарды бекемдөөнүн символуна айланды.

Кыргызстандын Саламаттык сактоо министрлиги менен Россиянын «ВТБ Медицина» компаниясы биргелешкен ишмердүүлүктү өнүктүрүү максатында меморандумга кол коюшту. Келишим саламаттык сактоо, адистерди даярдоо, санариптештирүү жана телемедицина тармактарында кызматташууга багытталат.

Кыргызстандын Улуттук инвестиция агенттигинин башчысы Равшанбек Сабиров Түркиянын өкүлдөрү менен жолугушуп, өлкөдө биобезопасдуулукту камсыздоо боюнча улуттук программаны ишке ашырууну сунушташты. Жолугушууда эки өлкөнүн инвестициялык кызматташтыгын кеңейтүү жана долбоордун техникалык-уюштуруучулук аспектилерин талкуулоо максатында жагдайлар каралды.

Түркиянын 11-Стамбул Жогорку кылмыш соту Израилдин премьер-министри Биньямин Нетаньяхуну «Сумуд» гуманитардык флотилиясына байланыштуу кылмыштар боюнча эл аралык издөөдө жарыялоо чечимин кабыл алды. Интерполдун кызыл бюллетени дайындалып, Нетаньяхунун адамзатка каршы кылмыштарда күнөөлүү экени айтылууда. Окуя акыркы жылдары Израил менен Палестина маселесиндеги эл аралык саясаттын кесепеттеринен бири катары каралууда.

2026-жылдын январь-май айларында Кыргыз Республикасы Өзбекстандын негизги товар экспорту рыногунун ондугуна кирди. Ушул мезгил ичинде Өзбекстандан Кыргызстандын базарына $341,9 млн көлөмүндө товар жеткирилди, бул дүйнөлүк рыноктордун арасында тогузунчу орунду ээлейт.
Бул объект жөнүндө бир нерсе билесизби? Толуктоо сунуштаңыз — жарыялаганга чейин текшерүүдөн өтөт.
Кырлар — бир Story ичиндеги биргелешкен эскерүүлөр. Профилди ачуу үчүн түйүндү басыңыз.