ӨлкөЭскерүүлөр: 229
Иран — Батыш Азияда жайгашкан мамлекет.
АКШ менен Иран 2026-жылдын 17-августунда аякта турган согушту токтотуу режимин дагы 60 күнгө узартуу боюнча макулдашты. Бул келишимге Пакистан тараптан ортомчулук менен жетишилди. Тараптар акыркы тынчтык келишимине жетүү үчүн диалогду улантат.
Иран парламенти чет өлкөлүк «дошман» катары саналган маалымат каражаттары менен маектешүү жана башка байланыштар үчүн кылмыш жоопкерчилигин киргизген мыйзам долбоорун жактырды. Ал мыйзамда атайын өлкөнүн Ички иликтөө министрлигине кабарлашуу талаптары жана башка тыюу салуулар каралды.
2026-жылы Бүткүл дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму (ДСУ) медициналык мекемелерге жасалган кол салуулар боюнча тынчсыздануучу маалыматтарды жарыялады. Былтыр 900дөн ашык чабуул катталып, мындан адамдар каза болуп, жаракат алышкан. Бул кол салуулар медициналык жардам көрсөтүүнү жана дары-дармек жеткирүүнү оорлотуп жатат.
Иран бийлиги АКШнын өлтүрүлгөн жана туткунга алынган аскерлери үчүн 5 миллиард тумандык сыйлык бөлдү. Бул иште ийгиликке жетишкен аялдарга эки эсе көп сыйлык берүүгө убада кылынды.
2026-жылы март айында Ормузский тилке аскердик жаңжалда жабылганына карабастан, Персия булуңунан жашыруун флот күн сайын 800 миң баррелге жакын сырдык мунай жана газ конденсатын чыгарып жатат. Бул процесс дүйнөлүк мунай бааларына түздөн-түз таасирин тийгизип, Brent маркасындагы баалар 82-85 доллар чегинде кармалып, бул маселедеги бүткүл логистикалык кризистин 2027-жылдын башына чейин уланарына болжолдонууда.
Тажикстандын энергетика министри Далер Жума Ирандын биринчи орун басары Мохаммадреза Ареф менен Тегеранда жолугушуп, эки тараптуу мамилелерди өнүктүрүү жана мунай-газ тармагында кызматташтыкты кеңейтүү маселелерин карашты. 2026-жылдын алгачкы жарым жылдыгынын жыйынтыгы боюнча товар жүгүртүүсү 254,3 миллион долларды түздү.
17-августта мунайдын баалары ар кайсы багытта өзгөрдү. Brent мунайы баррели 88,72 долларга көтөрүлүп, ал эми америкалык WTI мунайы 82,35 долларга түштү. Мындай өзгөрүүлөр Ближний Чыгыштагы чыңалуу жана Ормуз кысыгы аркылуу кемелердин азайышы себептүү болду.
Sky News кабарлагандай, Иран фитнес-тиркеме Strava аркылуу АКШнын аскер бөлүктөрүнүн кыймылын байкап турганы тууралуу маалымат тарады. Бул маалымат жарандык тиркеменин геосаясий максаттарда колдонулушу тууралуу.
АКШ президенти Трамп Пентагондун Түштүк Корея менен биргеликте өткөрүлүүчү аскердик машыгууларынын масштабын бир кыйла кыскартууну тапшырды. Ал Сеулдун Иранга каршы күрөштө катышууга ынтызар эместигин сынга алып, Ким Чен Ын менен жакшы мамиледе экенин баса белгиледи.
Чүй облусунун Жайыл районунда балыкчылар көбөйгөн сольпуга (фаланг) үчүнчүлөрүнүн кол салууларын баштан кечирип жатат. Биологдор бул жаныбарлардын жары менен урунулуштары жеңил инфекцияга же сезгенүүгө алып келиши мүмкүн экенин эскертишти. Урулган учурда тез арада антисептик менен жууп, дарыгерге кайрылуу сунушталат.
Пэрсий булуңундагы өлкөлөр АКШнын Иранга каршы саясатына каршы нааразычылыгын билдирип жатышат. Өзгөчө Дональд Трамптын администрациясы Тегеран менен келишимге келе албай жатканына күдүк менен карашат. Бул аймактагы өнөктөштөр АКШ менен коопсуздук жаатындагы мамилелерин кайрадан караштыруу маселесин көтөрүүдө.
Ирандын тышкы иштер министрлигинин өкүлү Исмаил Багаи последни жылдардагы Парс жана Оман булуңдарынын булганышы өлкөнүн жээгиндеги аймактарга триллиондогон доллар өлчөмүндө чоң зыян келтиргенин билдирди. Бул экологиялык кырсык аймактагы суу чөйрөсүнүн абалына олуттуу таасир эткенин баса белгиледи.
АКШнын президенти Дональд Трамп Иран менен болгон геосаясий каршылыктардан улам бензиндин баасы көтөрүлүп жатканын белгилеп, америкалыктарды муну кабыл алууга үндөдү. Ал мунун негизги себеби катары Тегерандын ядролук курал алуусуна жол бербөө максатын атады.
Иран менен Оман Ормуз кысыгында коопсуз деңиз жолун түзүү боюнча сүйлөшүүлөрдү үч айдан бери жүргүзүп, акырында макулдашууга келишти. Бул тууралуу Ирандын Тышкы иштер министрлигинин расмий өкүлү Исмаил Багаи билдирди.
АКШнын мурдагы президенти Дональд Трамп Ирандын жеңилишинөн кийин Ормуз кыйыгын өз өлкөсүнүн аймагы кылып жарыялай турганын айтты. Иран өкмөтүнүн жогорку өкүлдөрү мындай билдирүүлөрдү четке какып, кырдаалга каршылыгын билдирди жана Ормуз кыйыгынын башкарылышы гана Иранга таандык экенин баса белгиледи.
Улуттук статистика комитетинин маалыматына караганда, 2026-жылдын январь-май айларында Кыргызстанда жемиш-жемиштүү жана жашылча ширелеринин импорту баасы боюнча 2,5 эсе өскөнү катталды. Ал эми физикалык көлөм 10%га гана көбөйгөн. Кыргызстанга шире негизинен Казакстандан ташылып келүүдө.
Ормуз кысыгы дүйнөдөгү негизги энергетикалык маселелердин жүрүшү көзөмөлдөлүп жаткан стратегикалык суусу жолу болуп эсептелет. АКШ бул кысыктын толук көзөмөлүндө экенин билдирсе, Тегеран эскалация болушу мүмкүн деген эскертүү жасоодо. Сооданын азайышы жана нефть жеткирүүлөрүнө түзүүчү коркунучтар дүйнөлүк отун бааларына таасир этиши мүмкүн.
Brent маркасындагы мунайдын октябрь айына карата фьючерс баасы Лондонун ICE биржасында 11-августта 2,62% жогорулап, баррелине 90,02 долларды түздү. Баанын өсүшү АКШ менен Иран арасында улантылып жаткан чыңалуу жана тынчтык сүйлөшүүлөрүнүн натыйжа бербеши менен байланыштуу.
АКШ президенти Дональд Трамп НАТО саммитинен чыгып баратканда, Иран тараптан келип жаткан коркунучка байланыштуу Секреттик кызматтын жана аскерлердин сунушу менен учактын түрүн жашыруун алмаштырганын билдирди. Бул чалгын маалыматтардын негизинде жасалган коопсуздук чарасы экенин Трамп журналисттерге айтып берди.
The Wall Street Journal басылмалары билдирди, Иран Ислам Республикасы АКШнын инфраструктурасына жана аскери объектилерине 2000ден ашык сокку уруучу операцияларды жүргүзүп, 13 миллиард долларга жеткен ири зыян келтирген.
АКШнын мурдагы президенти Дональд Трамп Ирандан акыркы 50 жыл ичинде болгон конфликттер үчүн финансылык компенсация төлөөнү талап кылып жатканы боюнча билдирүү жасады. Бул билдирүү Тегерандын Израиль жана АКШ менен болгон азыркы аскердик жаңжал үчүн репарация талап кыла турганы тууралуу кабарлардан кийин айтылды.
Ирандын Тышкы иштер министрлигинин расмий өкүлү Эсмаил Багаи Киевдин Ирандын кемесине байланыштуу окуя боюнча түшүндүрмөлөрүн кабыл албай тургандыгын билдирди. Иран келтирилген зыянды өтөө үчүн компенсацияны талап кылып, каршылык чараларын көрүү мүмкүнчүлүгүн эскертти.
Ирандын мамлекеттик Mehr агенттиги Моджтаба Хаменеи өлкөнүн жогорку лидери кызматына дайындалгандан кийин анын катышуусундагы биринчи видеону жарыялады. Бул окуя Ирандын ички саясатынын контекстинде кеңири көңүл бурду.
АКШ тарабынан кайра жанданган деңиз блокадасынан улам Ирандын негизги экспорттук терминалы болгон Харк аралындагы мунайды жүктөө иштери дээрлик токтоп калды. Бул Оман булуңу аркылуу кеме каттамдарынын үзгүлтүккө учурашына байланыштуу болуп, Иран экономикасына олуттуу басым көрсөтүүдө.
Ирандын улуттук коопсуздук боюнча жогорку кеңешинин катчысы Мохаммад Бакер Золкадр билдиргендей, Тегеран АКШнын саясаты өзгөрмөйүнчө, Ормуз кысыгы аркылуу кеме каттамдарына чектөөлөрдү жумшартууга ниеттенбейт. Бул маселе дүйнөлүк энергетикалык соода үчүн өтө маанилүү.
Иран Ислам Республикасы (ИРИ) Кошмо Штаттардан Ормуз кысыгындагы кырдаалды жөнгө салуу үчүн бир катар олуттуу талаптарды койду. Бул талаптардын катарында Иранга карата коркутуулардан баш тартуу жана санкцияларды алып салуу бар. Аналитиктер АКШ администрациясы бул шарттарды аткарышы күмөн деп эсептешет.
Түркия, Сауд Аравиясы жана Пакистан “Мекке келишими” деп аталган үч тараптуу коргонуу келишимине кол коюшту. Бул документке ылайык, үч өлкөнүн бирине куралдуу кол салуу болсо, ал бардык мамлекеттерге кол салуу катары каралат. Келишим Жакынкы Чыгыштагы туруксуздукка жооп катары түзүлгөн.
АКШ президенти Дональд Трамп Иранга пландалган жаңы ракеталык соккуларды токтотуп, Тегеран менен тынчтык келишимине жетишүүгө мүмкүнчүлүк берүү үчүн бул кадамды жасады. Ал бул сөзү Truth Social социалдык тармагында жарыяланды.
CBS News агенттиги маалымдагандай, АКШ жана Израиль Ирандын электр станциялары менен мунай кайра иштетүүчү заводдоруна чабуул жасоо мүмкүнчүлүгүн талкуулап жатат. Бул аракеттер жакынкы дем алыш күндөрү башталышы мүмкүн, бирок АКШ президенти Дональд Трамп бул боюнча акыркы чечимди кабыл алган жок.
Йемендик хуситтер Сауд Аравиясына мордук блокада жарыялагандан кийин дүйнөлүк мунай баалары кескин жогорулады. Танкерлердин маршруту өзгөрүп, жүк ташуу мөөнөттөрү жана чыгымдары артты.
2026-жылдын январь айынан май айына чейин Кыргызстандан экспорттолгон кургак буда баштыктардын көлөмү 23,5 миң тоннага жетип, анын баасы 25,5 миллион АКШ долларын түздү. Бул көрсөткүч былтыркы жылга салыштырмалуу 16,5% азайган. Негизги төмөндөө Түркияга жеткирүүнүн кескин кыскарышы жана Сирия менен Афганистанга толук токтотулушу менен байланыштуу болду.
Иорданиянын Куралдуу күчтөрү Ирандан учуп келген беш ракетаны абада атып түшүрдү. Мекеме жарандардын коопсуздугун камсыздоо үчүн бардык зарыл чараларды көрүүгө даяр экенин билдирди.
АКШнын Борбордук аскердик командование (CENTCOM) Ирандагы объектилерге ракеталык жана аба соккуларын жандандырганын расмий жарыялады. Бул операция акыркы агрессиялык аракеттерге жана америкалык позицияларга ракеталык чабуулга жооп катары жүргүзүлдү.
Казгидрометтин маалыматына караганда, 30-июлдан 1-августка чейин Казакстандын көпчүлүк аймактарында кыска мөөнөттүү жаан жаап, соккон шамал күчөйт. Түндүк-батышта, түндүк жана чыгышта күчтүү жаан жаап, муздак суу кар, найза токойлор болушу мүмкүн. Ошондой эле, түштүк жана түштүк-чыгышта кургак аба массаларынын таасири менен күндүн ысыгы күчтүү бойдон калат.
Маалыматтарга караганда, АКШ армиясы өзүнүн снаряддары жетишсиз болгондуктан, Ирандын ракеталарын тоспой баштаган. Ошондой эле, Ак үй Patriot жана THAAD ракеталарынын сарпталышы тууралуу маалыматтарды жарыялоо улуттук коопсуздукка коркунуч туудурарын эскертти.
Ирандын Тышкы иштер министрлиги Украинанын Куралдуу күчтөрү Каспий деңизиндеги ирандык соода кемесине кол салганын билдирди. Бул окуядан улам экипаждын бир мүчөсү каза болуп, дагы бири жаракат алган. Тегеран бул чабуулга жооп кайтаруу ниетинде экенин билдирди.
Америка Кошмо Штаттарынын вице-президенти Жей Ди Вэнс жана Бириккен штабдардын башчылар комитетинин генералдары Ирандагы кырдаалдын курчушуна байланыштуу олуттуу кооптонууларын айтышты. Бул маселе президент Дональд Трамптын Ак үйдөгү жолугушуусунда каралганы белгиленди.
Кыргызстандын футбол боюнча 20 жашка чейинки кыздар курама командасы Тажикстанда өткөн Борбордук Азия футбол ассоциациясынын (CAFA) чемпионатында үчүнчү орунду ээлеп, коло медалга татыды. Команда Тажикстанды жеңип, жалпы 3 упай топтогон.
ЖМКлардын маалыматына караганда, америкалык аскерлер Ирандын бекемделген өзөктүк объектилеринен байытылган уранды алып кетүү планын иштеп чыгууда. Бул операцияга миңдеген аскер кызматкерлеринин катышуусу талап кылынышы мүмкүн.
New York Times гезитинин маалыматына ылайык, АКШ президенти Дональд Трамп Иранга каршы аскердик кампанияны кескин күчөтүү пландарын токтотуу чечимин кабыл алды. Мындай чечим ок-дарылардын запастары түгөнүп калышы мүмкүн деген кооптонуудан улам кабыл алынганы айтылат.
Кыргызстандын 20 жашка чейинки кыздар футбол курамасы Тажикстанда өткөн Азия чемпионаттарынын аймактык таймаштарына катышуусун аяктады. Үчүнчү турдун алкагында кыргызстандык спортчулар Иран командасына 2:1 эсебинде жеңилип калышты.
Кыргызстан учурда алты түрдүү мамлекеттен күйүүчү-майлоочу материалдарды (КММ) жеткирүү мүмкүнчүлүгүн кылдат изилдөөдө. Бул иштер өлкөнүн энергетикалык коопсуздугун камсыздоого багытталган.
Кыргызстандын жана Ирандын тышкы иштер министрлери Чолпон-Ата шаарында Шанхай Кызматташтык Уюмунун Тышкы иштер министрлер кеңешинин отурумунун алкагында жолугушуп, эки тараптуу мамилелерди, анын ичинде соода-экономикалык байланыштарды чыңдоо боюнча маселелерди талкуулашты. Жолугушууда аймактык жана эл аралык күн тартибиндеги маселелерге да көңүл бурулду.
Ирандын Ислам революциясынын сакчылар корпусу (ИРСК) Жакынкы Чыгыш өлкөлөрүнүн жашоочуларын АКШ аскер кызматкерлери жайгашкан жайлардан алыс болууга чакырды. Бул эскертүү Иран менен АКШ ортосундагы уланып жаткан аскердик аракеттерге байланыштуу берилди.
Ирандын Куралдуу Күчтөрүнүн "Хатам-аль-Анбия" Борбордук штабынын башчысы Али Абдоллахи Тегерандын коркунучун жарыялады. Анын айтымында, эгер ирандык жаран каза болсо, анда бир америкалык аскер кызматкери өлтүрүлөт.
Иран Кувейттеги жана Иорданиядагы америкалык базаларга сокку уруп, америкалык аскерлердин жоготуулары жана техниканын жок кылынгандыгы тууралуу маалымат таратты. АКШ бул маалыматты тастыктай элек, ал эми Иордания өзүнүн абадан коргонуу системалары ракеталарды тосконун билдирди.
АКШнын мурдагы президенти Дональд Трамп Кытай менен Орусия Иранга курал жеткирүү процессине катышпай турганын билдирди. Анын айтымында, мындай кадамдар бул эки өлкөнүн улуттук кызыкчылыктарына каршы келет. Трамп Кытайдын төрагасы Си Цзиньпин менен Орусиянын президенти Владимир Путиндин бул маселе боюнча берген убадаларын да белгилеп өттү.
Иран Ислам Республикасы Кошмо Штаттарды өзүнүн тоңдурулган активдерин конфискациялоонун мүмкүн болуучу кесепеттери тууралуу эскертти. Бул билдирүү мурдагы президент Дональд Трамптын Ормуз кысыгынын блокадасынан келтирилген зыянды компенсациялоо үчүн ирандык активдерди пайдалануу ниети жөнүндө айткан сөздөрүнүн контекстинде айтылды.
Ирандын тышкы иштер министри Аббас Аракчи Кыргызстанга расмий сапар менен келди. Ал Чолпон-Ата шаарында өтө турган Шанхай Кызматташтык Уюмуна мүчө мамлекеттердин тышкы иштер министрлеринин кеңешинин жыйынына катышат. Бул сапар Жакынкы Чыгыштагы кырдаалдын курчушу маалында орун алды.
АКШнын Өкүлдөр Палатасы Иранга каршы аскердик аракеттерди конгресстин макулдугу жок токтотуу үчүн резолюция кабыл алды. Бул чечим АКШнын Ирандын ядролук объектисине сокку уруусунан кийин жарыяланды.
Бул объект жөнүндө бир нерсе билесизби? Толуктоо сунуштаңыз — жарыялаганга чейин текшерүүдөн өтөт.
Фактылардын булактары: Викиданные.
Кырлар — бир Story ичиндеги биргелешкен эскерүүлөр. Профилди ачуу үчүн түйүндү басыңыз.
