2020-жылы пандемиянын кесепетинен Кыргызстан экономикалык төмөндөөгө туш болсо, кийинки жылдары экономика туруктуу өсүү траекториясына өттү. 2022-жылдан тартып ички дүң продукттун (ИДП) өсүү темпи ылдамдай баштады, ал эми 2024–2025-жылдары эки орундуу мааниге жетти. 2026-жылдын тогуз айынын статистикалык маалыматтары да жогорку динамика сакталып жатканын ырастайт.
Өсүүнүн булагы кайда?
Бул жерде негизги суроо келип чыгат: Кыргызстандын экономикасы эмне эсебинен өсүүдө? Бул өсүү ата мекендик өндүрүштүн кеңейишине негизделеби же тышкы соода, импорт, курулуш жана ички керектөөнүн көбөйүшү чечүүчү роль ойнодубу? Эң негизгиси, бүгүнкү экономикалык өсүү келечекте калктын жашоо деңгээлин жогорулатууну жана өлкөнүн экономикалык көз карандысыздыгын бекемдөөнү канчалык деңгээлде камсыздай алат? Бул суроолорго жооп берүү үчүн 2020–2026-жылдардагы экономикалык көрсөткүчтөргө салыштырма талдоо жүргүзөбүз.
Пандемиядан кийинки мезгил: экономиканы көтөрүү чаралары
2020-жыл Кыргызстандын экономикасы үчүн өтө оор мезгил болду. COVID-19 пандемиясы, мамлекеттик чек аралардын жабылышы, ишкердик активдүүлүктүн төмөндөшү жана эл аралык соода-сатыктагы үзгүлтүктөр экономикага олуттуу сокку урду. Бирок кийинки жылдары өкмөт тарабынан көрүлгөн чаралар акырындык менен өсүүгө алып келди.
- 2022-жылдан тартып ИДПнын өсүү темпи ылдамдаган
- 2024–2025-жылдары эки орундуу өсүү көрсөткүчтөрүнө жетишкен
- 2026-жылдын тогуз айында жогорку динамика сакталууда
Экономикалык өсүүнүн негизги кыймылдаткычтары болуп курулуш, кайра иштетүү өнөр жайы жана тейлөө чөйрөсү саналат. Тышкы сооданын кеңейиши да маанилүү роль ойнойт, бирок ата мекендик өндүрүштүн үлүшүн так аныктоо үчүн кошумча талдоолор талап кылынат.
Эмнеге көңүл буруу керек?
Өсүү ылдамдыгына карабастан, анын туруктуулугу жана калктын басымдуу бөлүгүнө пайда алып келүүсү маанилүү. Экономиканын реалдуу секторун өнүктүрүү, импортту алмаштыруу жана ата мекендик өндүрүштү колдоо — узак мөөнөттүү келечектеги негизги милдеттер.
