Мамлекеттик органЭскерүүлөр: 113
Чолпон-Атада Иссык-Көлдүн суунун коопсуздугун камсыз кылуу максатында кеңири жыйын болуп өттү. Ал жерде суу транспорту жана туристтик маалда кырсыктардын алдын алуу, рейддик иштерди күчөтүү боюнча маселелер талкууланды. Жыйын жыйынтыгында тиешелүү мамлекеттик органдарга тапшырмалар берилди.
Жалал-Абад облустук министрлигинин кызматкерлери Токтогуль суу сактагычында 300 метр узундуктагы синтетикалык балыкчы торун табып, суудан чыгарышты. Мындай чаралар мыйзамсыз балыкчылыктын алдын алуу жана балык ресурстарын коргоо максатында жүргүзүлүүдө.
Нарын мамлекеттик жаратылыш коругунда күрөң суроктордун (Marmota baibacina) ден соолугуна жана морфологиясына байланыштуу талаа иштер башталды. Изилдөө жаныбарлардын жалпы абалын баалоого жана ооруларды эрте аныктоого багытталган. Ошондой эле, коруктун кызматкерлери дарыгерлик белгилерди жана оорулук учурларды табуу жана аларга жооп берүү боюнча практикалык окутуудан өтүштү.
Кель-Суу жана Көк-Кыя аймактарында күчтүү жаандан улам топтолгон таштандылар тазаланды. Бул иш-чарага аймактын тургундары, экологиялык көзөмөл инспекторлору жана туризм менен алектенген жарандар катышып, суунун жогорулашы менен көлдүн жээгиндеги санитардык абалды жакшыртууга багытталды.
Кыргыз Республикасынын Өкмөтү радиоактивдүү калдыктар менен иштөөнүн санитардык-эпидемиологиялык эрежелерин жана радиациялык коопсуздук нормаларын бекитти. 2026-жылдын 10-августунда кабыл алынган №538 постановление жаңы талаптарды ишке ашыруу боюнча жооптуу мекемелерди аныктайт.
2026-жылдын биринчи жети айында Кыргызстанда мыйзамсыз балык уулоонун алдын алуу максатында 170 текшерүү жана рейд өткөзүлүп, 226 эрежебузуу фактысы катталды. Атап айтканда, 99 220 метрден ашык мыйзамсыз балык тору айдоодон алынды, жооптуу тараптарга 470 500 сом суммасында айып пул салынды. Мындан сырткары 1 059 198 сом өлчөмүндөгү жаратылышка келген зыянды өндүрүү боюнча доо арыздар менен кайрылуу жасалды.
Кыргызстан климаттык саясатта бөлүнгөн аракеттерден толук бирдиктүү мамлекеттик системага өтүүдө. Корей адистери менен диалогдо «жашыл» энергия, климаттык каржылоо маселелери талкууланып, жаңыланган ОНУВ 3.0ду ишке ашырууга 23,1 млрд доллар талап кылынышы белгиленди.
Баткен облусундагы Мадыген аймагы дүйнөлүк геологиялык жана палеонтологиялык мурастар катары таанылып, маанилүү илимий борбор катары саналат. Аталган аймакта өткөн эл аралык симпозиумда Мадыген табияттын тарыхындагы өзгөчө "китеби" катары баяндалган, анда триас доорунун кылымдарга чейинки жашоонун издери сакталган.
Кыргызстанда «Ак илбирс» реабилитациялык илимий борборун куруу маселеси боюнча Татарстан өкүлдөрү менен жолугушуу өттү. Жолугушуунун негизги максаты — борборду заманауи жабдуулар менен камсыз кылуу жана карлыгаптын популяциясын сактоого багытталган программаларды күчөтүү болду.
Ысык-Көлдө «Ак илбирс» реабилитациялык борборун түзүү боюнча долбоор ишке ашырылууда. Бул борбор тоолуу мөөрдүн калкыгын сактоо, илимий изилдөөлөрдү жүргүзүү жана жаныбарларды ветеринардык текшерүү жана дарылоо үчүн шарттарды камсыз кылат. Министрликтин жетекчилиги менен Татарстан экология министрлиги ортосундагы кызматташтыкта борбордун заманбап лабораториялык жабдуулар менен камсыздоосу каралууда.
Бишкек шаарында транспорт каражаттарынын айлана-чөйрөгө зыяндуу газ чыгаруу нормаларынын бузулушуна байланыштуу рейд өткөрүлүп, үч айдоочуга айып пул салынды. Жалпы наркы 22,5 миң сомду түзгөн айыптар Экология министрлиги менен Жол коопсуздугун камсыздоо башкы башкармалыгынын биргелешкен аракетинин натыйжасында жазылды.
Табият, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинде аңчылык чарбасын өнүктүрүү маселелери боюнча кеңешме өттү. Жыйындын негизги темаларына тармакты санариптештирүү, биологиялык ар түрдүүлүктү сактоо жана жапайы жаныбарларды браконьерлерден коргоо чараларын катаалдаштыруу кирди.
Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинин инспекторлору Көк-Арт өрөөнүндөгү эс алуу жайларында рейд жүргүзүп, айлана-чөйрөнү булгаган фактыларды аныкташты. Жыйынтыгында сегиз объектиге эскертүү берилип, мыйзамсыз таштанды чогултуу жана саркынды сууларды төгүү үчүн айып пул салынды.
Сузак районундагы абанын сапатын жөнгө салуу боюнча өткөн рейдде айдоочунун унаасы зыяндуу заттардын чыгым көлөмүн ашырып алды. Министрликтин маалыматына караганда, аталган айдоого 7 500 сом өлчөмүндө айып пул салынды.
Гүлчө шаарындагы «Гүлчинское коммунальное хозяйство» мамлекеттик коммуналдык ишканасы экологиялык мыйзамдарын бузгандыгы үчүн Министрликтин токтомунун негизинде 46 миң сом айып пул төлөөгө милдеттендирилди. Бул каралган факт видеоматериалдардын социалдык тармакка жарыяланышы менен аныкталган.
Россиялык жаратылыш илимдер академиясы уюштурган эл аралык «ЭкоМир» экология сыйлыгында талапкерлердин иштери кабыл алына баштады. Министрлик бул сыйлыкты экологияны коргоо жана коопсуздугун камсыз кылуу багытында белгилүү жетишкендиктер үчүн жыл сайын ыйгарат.
Бишкек шаарында 54 калктуу пункт газ менен камсызделип, 54 127 абонент газ түтүктөрүнө туташты. Үй-бүлөлөрдүн 33 миңден ашыгы газ жылууландырууга өттү. Мамлекет газификация процесси үчүн насыяларды 3% жылдык пайыз менен карап жатат.
Нарын облусунун Жумгал районундагы Соң-Көл жайлоосунда мыйзамсыз балык торлору табылып, жергиликтүү жайыттарды бузган жарандарга жалпы 66 миң сом өлчөмүндө айып пул салынды. Бул чаралар жайыттардын жана табигый аймактардын корголушу максатында жүргүзүлгөн рейд учурунда жасалган.
2026-жылдын биринчи жарым жылдыгынын жыйынтыктары боюнча Кыргызстанда экологиялык айып пулдардын өндүрүлүшү 69% ден 84% га чейин жогорулады. Бул өсүү мораторий жана текшерүүлөрдүн азайышына карабастан байкалганын Табигый ресурстар министрлигинде өткөн коллегия жыйынында билдиришти.
2026-жылдын алты айлыгында Ысык-Көлдүн суусунан 50 чакырымдан ашык синтетикалык балык кармоочу торлор чыгарылып, 1250 килограммдан ашык таштандылар тазаланды. Бул тууралуу Экология жана техникалык көзөмөл министрлигинин коллегиясында билдиришти. Ошондой эле райондогу рейддердин саны көбөйүп, экологиялык көзөмөл күчөтүлдү.
Кыргызстандын Министрлиги табигый ресурстар, экология жана техникалык көзөмөл маалыматына ылайык, 2026-жылдын январь-июнь айларында тоо-кен тармагынан түшкөн салыктар жана төлөмдөр жалпы 46,5 млрд сомду түздү. Бул көрсөткүч 2025-жылдын ушул мезгили менен салыштырганда 18,2 млрд сомго көп болуп, пландалганынын ашкере аткарылышын көрсөтөт.
Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги маалымдагандай, 2026-жылдын январь-июнь айларында Кыргызстандын тоо-кен тармагы бюджетке 46 миллиард 500 миллион сом салык жана төлөм түрүндө түшүм алып келип, өткөн жылга салыштырмалуу 18,2 миллиард сомго өсүш болду.
Кыргызстандын Табигый ресурстар, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги 2026-жылдын 9-июлундагы буйругуна ылайык, мамлекеттин жалпы маанисиндеги жер астындагы кендердин жаңы реестрине 43 жердин тизмесин киргизди. Алар арасында 28 рудалык, 4 неруда жана 11 көмүр кендик жайлары бар.
Талас облусунун прокуратурасы Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинин Талас аймактык башкармалыгынын кызмат адамдарына карата кылмыш ишин козгоду. Алар бир нече укук бузуу иштери боюнча алынган заттык далилдерди, анын ичинде 301 форель балыгын жана бир катар куштарды мыйзамсыз жок кылган деп айыпталууда.
Министрликтин экология жана техникалык көзөмөл кызматы менен «Каратал-Жапырык» мамлекеттик табият паркынын кызматкерлери Сон-Күлдө эки күндүк рейд учурунда 6 250 метрге жакын мыйзамсыз орнотулган эски балык торлорун алып чыгышты. Бул иш-чара Президенттин балык уулоого мораторий жарыялаган буйругунун алкагында өткөрүлдү.
Кыргыз Республикасынын Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги 1-сентябрга чейин легалдаштырылбаган чет элдик номерлүү унааларды утилизациялоо тартибин бекитүүнү сунуштады. Тиешелүү токтом долбоору коомдук талкууга жарыяланды.
Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги Ысык-Көлдүн экологиялык абалына пландуу негизде мониторинг жүргүздү. Бул текшерүүнүн алкагында көлдүн түндүк жана түштүк жээктеринен суунун үлгүлөрү алынып, алардын химиялык сапатын аныктоо үчүн изилдөөлөр жүргүзүлүүдө.
Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги Ысык-Көлдө балык менен өрдөктүн саны өскөнүн билдирди. Ведомствонун маалыматы боюнча, мындай оң өзгөрүүлөр көлдү эски синтетикалык торлордон жана таштандылардан тазалоо иштеринин, ошондой эле туруктуу экологиялык мониторингдин натыйжасында болду.
Кыргыз Республикасынын Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги Корея эл аралык кызматташтык агенттигинин (KOICA) эксперттери менен жолугушууларды өткөрдү. Бул жолугушуулар «Кыргызстанда абанын сапатын жакшыртуу» долбоорунун алкагында өттү. Долбоордун кийинки этаптары талкууланып, 21 мамлекеттик билим берүү мекемесинде экологиялык таза жылытуу системаларын киргизүү пландалууда.
2026-жылы Иссык-Кульдө балык санынын өсүшү байкалууда. Министрликтин маалыматы боюнча, жыл башынан бери 50 миң метрден ашык эски балык торлору жана 1 тонна 250 килограмм үй шартындагы таштанды чыкartылды.
Министерство табигый ресурстар, экология жана техникалык көзөмөл 2026-жылдын биринчи жарымында Иссык-Көлдөн 50 миң метрден ашык эски балык уруу торлорун алып чыкканы тууралуу маалымдады. Ошондой эле, 1,25 тонна үйдүн калдыктары жок кылынды, пляшка жана дагы башка заттар табылды. Бул иштер балык популяциясын жакшыратып, анын санынын өсүшүнө жол ачты.
Чон-Алай айыл окмотунда жүргүзүлгөн пландуу текшерүүдө кызматтык авто унаа выхлоп газынын нормаларын ашырып жаткандыгы аныкталды. Мындан тышкары, тыштан келип түшкөн калдыктарды мыйзамсыз чогултууга жолу берилген. Эки бузуулар үчүн административдик айыппулдар салынып, жалпы суммасы 40 000 сомду түздү.
Жергиликтүү социалдык тармактардагы чума тууралуу билдирүүлөрдүн чындыкка жатпаганы такталды. Кыргыз Республикасынын Табигый ресурстар министрлигинин атайын комиссиясы Чүй облусунда суроктордун ден соолугун текшерип, инфекциянын жоктугун жарыялады.
Кыргыз Республикасынын Табигый ресурстар, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги Бишкекте мыйзамсыз дарак кесүү фактысын аныктады. Ж. Пудовкина көчөсүндө жүргүзүлгөн иликтөөнүн жыйынтыгында муниципалдык «БЗХ» ишканасына административдик айып пул салынды.
Баткен облусундагы Кадамжай районунда мыйзамсыз ферула (чайыр) чогултуу фактысы катталды. Табигый ресурстарды коргоо багытындагы рейд учурунда эки жаран мыйзам бузгандыгы аныкталып, аларга административдик айып пул салынды. Министрлик бул аракеттердин мыйзамсыз экенин эскертти.
Кыргызстандын Министрлер кабинети өлкөдө жапайы өсүмдүктөрдү чогултуу, даярдоо жана ташуу боюнча жаңы тартипти бекитти. Бул өзгөртүүлөр биологиялык ар түрдүүлүктү сактоого жана экологиялык ресурстарды рационалдуу пайдаланууга багытталган жана он күндөн кийин күчүнө кирет.
"Сатып алуу борбору" мамлекеттик мекемеси Кыргызстандын ар кыл мамлекеттик органдары үчүн жеке компьютерлерди алуу боюнча тендер жарыялады. Жалпы суммасы 50,9 миллион сом болгон бул сатып алууларда суперкүчтөгү компьютерлер да каралган. Бул каражат университеттерге, медициналык жана сот органдарына багытталат.
Москов районунун Петровка айылында тигүү ишканасынын калдыктарын өрттөө фактысы уюштурулуп, ээн-эркин өрттөө токтотулду. Бул тууралуу Министрликтен кабарлашты. Инспекторлор мыйзам бузуу боюнча айып салды жана калдыктарды туура чогултуу боюнча түшүндүрүү иштерин жүргүздү.
Жалал-Абад облустук экотехнадзор кызматкерлери Кара-Кул аймагындагы Чон-Таш жайлоосунда жана Курпсай суу сактагычында бир катар экологиялык мыйзам бузууларды аныкташты. Өнөр жай калдыктарын мыйзамсыз төгүү, жерди мыйзамсыз айдоо жана бак-дарактарды мыйзамсыз кыркып, айлана-чөйрөгө 130 миң сомдон ашуун зыян келтирилгени маалым болду.
Министрлик 2027-жылдан тартып полимер пленкадан жасалган пакеттерди жана айрым пластик буюмдарды чыгаруу жана сатууга тыюу салынарын билдирүүдө. Мындан тышкары, соода жана тейлөө жайларында пластикалык пакеттерди бекер берүү токтотулат. Бул чектөөлөр Кыргызстанда пластик чачырандысына каршы мамлекеттик саясаттын уландысы болуп саналат.
Табигый ресурстар, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинде жаныбарлардын ооруларын алдын алуу боюнча межведомстволук кеңешме өткөн. Анда ооруган жаныбарларды аныктоо, эпизоотикалык кырдаал мониторингинен өткөрүү жана мамлекеттик органдардын координациясын жакшыртуу маселелери каралды.
Нарын мамлекеттик коругунда бугу-марал питомниги үчүн 32 гектар кошумча жер тосулуп, анын жалпы корголгон аянты 82 гектарга жетти. Бул өзгөрүү чоң жаратылыш коргоо иш-чараларына шарт түзүп, бул аймакта жашаган сейрек жайылган жаныбарлар жана көп түрдүү өсүмдүктөрдү сактоого өбөлгө түзөт.
Чүй облусундагы «Кемин-Ордо» комплекси социалдык тармактарга чыккан видео таасири менен инспекторлор тарабынан текшерилди. Жаныбарларды туура эмес кармоо фактысы аныкталып, ээлерине мыйзамдуу айып салынды. Нарушения аныкталгандан кийин шарттар жакшыртылып, страустарга керектүү тамак-аш берилүүдө.
Талас облусунун Айтматов районундагы Киров суу сактагычында Талас облустук Табигатты коргоо жана техникалык көзөмөлдөө башкармалыгы тарабынан рейд өткөрүлүп, 200 метр узундуктагы мыйзамсыз орнотулган синтетикалык сел жүлнөсү табылып алынды. Мындай сел жүлнөлөрүнүн колдонулушу суу экосистемасына жана балык ресурстарына олуттуу зыян алып келет.
Кыргызстандын аймактарында сурктардын саны тууралуу маалыматтар Министрлик тарабынан жарыяланды. Муну менен экосистеманын абалын көзөмөлдөө жана жаныбарлардын ролун түшүнүү максаттуу жүргүзүлүүдө. Эксперттер сурктарды эсептөө методдору жана алардын жаратылыштагы мааниси тууралуу айтып беришти.
Баткен облусунун Лейлейк районуна караштуу айылдын жээгинде 15 кабандын тукуму чуркап өттү. Көрүүчүлөрдүн айтымында, бул жыйырмага жакындаган топтор көбөйүүдө жана алардын иши фермерлердин түшүмүнө зыян келтирүүдө. Ошол эле учурда, Кыргызстандагы жалпы жаныбарлардын саны азайып жатканын расмий статистика көрсөттү, бул экология менен айыл чарбага олуттуу күч келтирүүдө.
Бул объект жөнүндө бир нерсе билесизби? Толуктоо сунуштаңыз — жарыялаганга чейин текшерүүдөн өтөт.
Кырлар — бир Story ичиндеги биргелешкен эскерүүлөр. Профилди ачуу үчүн түйүндү басыңыз.
