Мамлекеттик органЭскерүүлөр: 81
Жогорку Кеңештин жыйынында талкууланган маселе боюнча Эл аралык ресурстар министринин орунダルмы Амантур Турсуниязов айткандыгы боюнча, таш жана гравий казынасынан пайдалануу боюнча лицензия берүү курулуш долбоорлорунун баасын жогорулантпайт. Ошондой эле, мамлекеттик органдар үчүн уруксат алуунун учурдагы механизмдери сакталат деп түшүндүрүп койгон.
Эмероого байланыштуу, мамлекеттик кызматтагы комиссия Чаткальский районундагы россыптык алтын казып чыгаруу компанияларын текшерүүнүн жыйынтыгын 30-октябрга чейин чыгарат. Экология жана техникалык көзөмөр министринин орунダルмысы бул маалыматты Жогорку Кеңештин жыйынында билдирген.
Экология боюнча маалыматтардын үзүндүсүнө караганда, Кыргызстандагы токойлордун жалпы аянты 1,2 миллион гектарды түзөт, бул өлкөнүн расмий аймагынын 6,4%сына барабар. Мындан тышкары, 2024 жылдан 2026 жылга чейин токой отургучтарын түзүү иштери 456 объекти боюнча, жалпысынан 6419 гектардан ашык аянтта аяктаганы белгилүү болду.
Жогорку Кеңештин депутаты Жайлообай Нышанов Чаткаль жана Ала-Бүкин райондорундагы алтын казыначылык маселесин көтөрүп, жерлерди калыбына келтирүү милдеттенмелерин аткарган компанияларды жоопкерчиликке тартууну талап кылды. Парламенттин заседаында жерлер жөнүндөгү мыйзам долбоорун талкуулоонуп жаткан депутат, алтын казыначылык боюнча иштеп жаткан лицензиялардын чыныгы санын суроо менен ачыкка чыгарды.
Жогорку Кеңештин заседамында кендерге байланыштуу мыйзам долбоорун талкуулоону жүрүндө, кендерди пайдалануу боюнча лицензияларды кепилдикке берүү маселеси көтөрүлгөн. Экология, табигый ресурстар жана техникалык көзөмөл министринин орунダルмысы Амантур Турсуниязов, бул кепилдик механизмин натыйжасыз деп эсептеп, аны токтотууну сунуштап жатат.
Ысык-Көл аймагындагы табигый жаایطдан Кыргыздын табигый ресурстарын башкаруу башкармалыгынын кызматкерлери сейил кеминде сейрек кездешүүчү жаныбарларды — каргыл барс, архар жана тоо козлурун видеого жаптоого ашык болушууга жетишти. Бул кадрлар аймактын табигый байлыгын жана биологиялык ар түрдүүлүгүн көрсөтүп, жаныбарлардын жашоо чөйрөсүн сактоонун маанилүүлүгүн эске салат.
Финансы министри Руслан Суйналиев Талас—Тараз жолунун капиталдык оңдоосун бүтүрүү үчүн кошумча 225 миллион сом бөлүнгөнүн билдирди. Бул маалымат Жогорку Кеңештин эл аралык иштер, коргонуу, коопсуздук жана миграция боюнча комитетинин жыйынында, 2027-жылдагы республикалык бюджеттин долбоорун жана 2028–2029-жылдардагы планоктоо мезгилин талкуулоого байланыштуу берилген. Депутаттар башка жолдордун оңдоо кечигиши жана жолдун келечеги боюнча да маселелерди көтөрүштү.
Мамлекеттик жер ресурстары министрлигинин кызматкерлеринин билдирүүсүнө ылайык, акыркы тогуз ай ичинде көмүр казып алуу боюнча 30 лицензия алынып салынган, ошондой эле айыптар 10,6 миллион сомго чейин салынган. Бул маалымат Жогорку Кеңештин комитетинде өткөн жыйындын курамында айтылган. Жыында Бишкек жана Чүй облусундагы майда көмүр жөнүндөгү чектөөлөр да талкууга алынган.
Кыргыз Республикасынын Айыл чарбыт министрлиги (Минприрода) тарабынан берилген маалыматка ылайык, 2026-жылдын башынан бери бүт республика боюнча 93 табигый кургак полигондорду жоюу иштери жүргүзүлгөн. Ушул иштердин натыйжаларынын эң жогорку деңгээли Иссык-Көл облусунда гана эмес, башка аймактарда да кургак полигондорду азайтуу иштери кечорууда. Ошондой эле, Талас облусунда жаңы бышык полигон куруу иши да жүрүп жатат.
Минээ ч айлана-чөйрөнү коргоо, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги Кара-Балттагы абанын булганышына байланыш "Азия Сталь" деген заводго сотко киришти. Министрлик тарабынан жүргүзүлгөн изилдөөлөр абанын булганышынын нормадан төрт эсе ашып кеткенин көрсөткөн. Бул окуядан кийин кээ бир ишканалар мөжөрленди.
Аламудун районундагы Ак-Таш тоо чарбаларына унааларды чыгарып мыйзам бузган жарандарга 55 миң сом өлчөмүндө айып пул салынды. Бул тууралуу экология жана техникалык көзөмөл кызматтары билдирди.
Кара-Балта жана Ново-Николаевка айылындагы тургундардын даттануулары боюнча абанын сапатын текшерүү жүргүзүлүп, азот оксиди нормадан бир нече эсе ашкандыгы аныкталды. Бул тууралуу Экология министрлигинин департаменти кабарлады.
H2O Racing компаниясы менен Кыргызстандын суу-мотор спорт федерациясы 2027-жылы Иссык-Күлдө дүйнөлүк чемпионаттын F1H2O этабын кайрадан өткөрүү жөнүндө келишимге кол коюшту. Иш-чаранын 2027-жылы август айындагы башталышы пландалууда.
Министрликтин маалыматына караганда, Иссык-Кулда Эл аралык UIM F1H2O жарыштары өткөрүлгөндөн кийин суунун, топурактын жана жээгинин булганышы аныкталган эмес. Экологиялык мониторингдин жыйынтыктары оң натыйжалар катары бааланды.
Аламудун районундагы Беш-Куңкей айылына жакын жайгашкан жайыттарда мотоцикл менен чыккан эки адам 11 миң сом айып пулга жыгылды. Бул чара жергиликтүү тургундардын арызынын негизинде жүргүзүлгөн рейд учурунда кабыл алынды. Тиешелүү мекемелер аймактагы табиятты коргоого чакырууда.
Кыргызстан территориясында акыркы алты айда 3,5 миллиондон ашык саженец отургузулду. Бул маалымат өлкөдөгү табиятты коргоо иш-чараларынын алкагында берилди.
2026-жылдын биринчи жарым жылдыгында Кыргызстандын Табигый ресурстар, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги абаны жакшыртуу максатында 60 млн сом каражат бөлдү. Министрлик ошондой эле калдыктарды кайра иштетүү, мыйзам бузууларды аныктоо жана экологиялык туризмди өнүктүрүү боюнча бир катар иш-чараларды жүзөгө ашырды.
2026-жылдын биринчи жарым жылдыгында Кыргызстанда утилдөө салыгынан 159 миллион 293,8 миң сомдук түшөмө болуп, таштандыларды кайра иштетүү тармагында да өскөнү белгиленди. Бул тууралуу Табигый ресурстар министрлиги билдирди. Ошондой эле ички таштандыларды чыгаруу үчүн арналган полигондордун саны кыскарганын да маалымдашты.
Кыргызстандын Министрлиги табигый чөйрөнүн сапатын жакшыртуу максатында газификация кылуу боюнча долбоорлорду ишке ашыруу үчүн жеңилдетилген насыяларды алуу мүмкүнчүлүгүн эске салды. Бул чаралардын алкагында, калк арасында газ учун насыялар 3% жылдык үстөмдүк менен берилүүдө.
Кыргыз геология кызматынын базасында өткөн жыйында мамлекеттик органдар менен бизнес өкүлдөрү пайдалуу казылмалардын запастарын кайра эсептөөнүн мөөнөттөрү жана тартиби боюнча маселелерди талкуулашты. Негизги маселе — мыйзамдагы талаптар менен өндүрүштүк мүмкүнчүлүктөрдүн арасында тең салмак табуу болду.
Сон-Көлдүн жайлоосунда оор жүк ташуучу унаалар жайыттарды бузуп, жер тилкелерине зыян келтирген. Жаратылыш ресурстары министрлиги бул боюнча 12 мыйзам бузууну аныктап, күнөөлүүлөргө жалпысынан 66 миң сом айып салды.
Таш-Көмүрдө жайгашкан "Кристалл" мурдагы заводунун аймагында 15 жылдан ашык убакыттан бери сакталып келген 80 тонна кооптуу химикатты жок кылуу пландалууда. Бул иштер 2026-жылдын ноябрында башталып, 2027-жылы аяктайт деп күтүлүүдө. Долбоорго Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги, Өзгөчө кырдаалдар министрлиги жана россиялык оператор катышат.
Иссык-Кулда, Чолпон-Ата жана Бостери аймактарында 14 теплоходдун экологиялык талаптарды сактоосу боюнча текшерүү жүргүзүлдү. Натыйжада, атмосфералык абаны коргоо талаптары бузулганы үчүн төрт теплоходдун ээлерине айып пул салынды.
Социалдык тармактарда колдонуучулар «Зеленхоз» компаниясынын мыйзамсыз дарак кырганы мүмкүнчүлүгү тууралуу Министрликтин аракеттерин териштирүүнү суранышууда. Бул маселе экологдук чаралардын ачык-айкындыгына байланыштуу суроо туудурууда.
Жергиликтүү социалдык тармактардагы чума тууралуу билдирүүлөрдүн чындыкка жатпаганы такталды. Кыргыз Республикасынын Табигый ресурстар министрлигинин атайын комиссиясы Чүй облусунда суроктордун ден соолугун текшерип, инфекциянын жоктугун жарыялады.
Нарын мамлекеттик табигый заказнигинде 2025-жылы орнотулган фотоловушкаларга кар тоонын бир аздан жакындан түшкөн сүрөттөрү жана видеосу алынган. Бул заказникто кар тоодон тышкары рысь, манул, Тянь-Шань күрүчү, таш кунучу, марал, аркар, кулжа жана бир катар сейрек кездешкен канаттуулар жашайт.
Айыл чарба министрлиги Иссык-Кул чекесинде тазалоо түйүндөрүнүн саны 286га жетсе да, 800дөн ашык туристтик жана турак жай объекттери тазалоочу түзүлүштөрсүз кала берүүдө деп кабарлады. Бул экологиялык абал үчүн тынчсызданууларды туудурат.
2026-жылдын башынан тартып Кыргызстандын Министрлиги экология жана техникалык көзөмөл кызматы 109 жолу пастбищаларды колдонуу эрежелерин бузган учурларды аныктады. Бул тараптан административдик айып пулдардын жалпы суммасы болжол менен 600 миң сомду түздү. Айып пулдар негизинен техниканын пастбищаларга көзөмөлсүз кирүүсүнө байланыштуу салынган.
Кыргызстандын Түштүк ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинде Өзбекстандын тоо-кен өнөр жайы жана геология министрлигинин орун басары менен жолугушуу болуп өттү. Тараптар геология жана кен пайдалануу чөйрөсүндөгү кызматташтыкты өнүктүрүү маселелерин талкуулап, эки тараптуу мамилелерди чыңдоого кызыгуусун билдиришти.
Жалал-Абад облусунун Чаткаль районундагы эки алтын казуу ишканасы — "Фулл Голд Майнинг" жана "Эти Бакыр Терексай" — лицензиялык жана башка керектүү документтерсиз хвостохранилища эксплуатациялаганы аныкталды. Министрлик бул мыйзам бузуулар үчүн тиешелүү чараларды көрөрүн билдирди жана бардык тоо-кен секторунун фирмаларын мыйзам талаптарын так аткарууга чакырды.
Кыргызстан Министрлиги экология жана жол коопсуздугун камсыздоо кызматкерлери Бишкек — Ош унаа жолунда атмосфералык абанын булганышына каршы рейд өткөрүштү. 15 транспорт каражаты текшерилип, алардын ичинен 3 айдоочу зыяндуу чыгарын нормадан ашык чыгарганы үчүн айып пулга жыгылды.
Кыргызстандын Табигый булактарды пайдалануу, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги Сарыбүлөк кенинин аянтын 2421 гектардан 2375 гектарга кыскартканын жарыялады. Бул өзгөртүү министр Акыл Токтобаевдин буйругу менен бекитилди.
Кыргызстанда мыйзамсыз канаттууларды уулоо окуялары иликтенип, аймакта иштеген чет элдик жарандар жоопко тартылууда. Бул тууралуу социалдык тармактарда тараган видеоматериалдардан кийин Министрлик билдирүү жасады.
Бул баракта жазылгандан көбүрөөк билесизби? Толуктоо сунуштаңыз — жарыялаганга чейин текшерүүдөн өтөт.
Кырлар — бир Story ичиндеги биргелешкен эскерүүлөр. Профилди ачуу үчүн түйүндү басыңыз.
КыргызстанӨлкө
Иссык-КульЖер
БишкекШаар
Чуйская областьОблус
Иссык-Кульская областьОблус
Таласская областьОблус
Турсуниязов Амантур ТоктобаевичИнсан
Аламудунский районРайон
Кара-БалтаШаар
Нышанов Джайлообай ДанибаевичИнсан
