Мамлекеттик органЭскерүүлөр: 38
Каржы министрлиги маалымдагандай, 2026-жылдын биринчи жарым жылдыгында бирдиктүү салык боюнча 20,6 млрд сом түшүм жыйналды. Бул көрсөткүч былтыркы жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 65% га көп болуп, салык түшүмдөрүнүн өсүшүн көрсөттү.
Счётная палата 2025-жылдын 1-январынан 31-декабрга чейин болгон бюджеттик каражаттарды аткарууну текшерип, Министрликтеги каржы мыйзам бузууларын аныктады. Жалпы сумма 110 миллион сомдон ашуун бузуу болуп, алардан бир бөлүгү бюджетке кайтарылды.
Кыргызстандын Улуттук банкынын маалыматына ылайык, 2026-жылдын биринчи жарым жылдыгында мамлекеттик бюджеттен электр энергиясы үчүн сарпталган акча каражаты 1,7 млрд сомду түздү. Мындай төлөмдөр былтыркыга салыштырмалуу 0,5 пайызга азайды.
2026-жылдын алгачкы алты айында Кыргызстандын каржы министрлиги Казначей облигацияларын ээлеген жарандарга пайыз төлөмдөрү боюнча 10,9 млрд сом бөлүп, бул көрсөткүч өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 1,5 эсе көп болду.
Кыргызстанда 2026-жылдын январь-июнь айларында патенттик салык аркылуу мамлекеттик бюджетке 804,9 млн сом келип түштү. Бул көрсөткүч өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 75,7 пайызга өстү.
2026-жылдын биринчи жарым жылдыгында Кыргызстандын Финансы министрлиги Социалдык фондго бюджеттен 23,3 млрд сом трансферт катары которду. Бул көрсөткүч өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 6,8% же 1,5 млрд сомго көбөйдү.
Кыргызстан жана Япония өкмөттөрү 4 миллион доллардык гранттык колдоо тууралуу келишимге кол коюшуп, аны жол техникаларын сатып алууга жумшоону макулдашты. Бул каражаттар өлкөнүн транспорт инфраструктурасын модернизациялоого мүмкүндүк берет. Ошондой эле тараптар энергетика жана саламаттыкты сактоо тармактарында кызматташуу маселелерин талкуулашты.
Кыргызстандын Финансы министрлиги 2026–2030-жылдарга карата кылмыштуу кирешелерди адалдаштырууга каршы мамлекеттик стратегиянын долбоорун коомдук талкууга алды. Анын негизги максаты – көмүскө экономикасын учурдагы 40% деңгээлден 25% ВВПга чейин төмөндөтүү. Өлкөнүн коопсуздугун камсыз кылуу жана террордук, экстремисттик аракеттерди каржылоого бөгөт коюу стратегиянын башкы приоритеттери болуп эсептелет.
Госфиннадзордун төрагасы Кайрат Маматов каржылык рынокту кеңири көзөмөлдөө — ломбарддар, казино, баалуу кагаздар, камсыздандыруу кызматтары жана криптовалюталар рыногун камтый турганын айтат. Мындан тышкары, уюмда кадрлар жетишпеген учурлар бар экенин белгиледи.
Кыргыз Республикасынын Улуттук өнүгүү банкы 29-июлда акцияларынын он эки айылын 266,15 млн сомго ийгиликтүү сатты. Министрлик каржылык бөлүмү менен гана акционерлик уланып, акциялардын үлүшү 100% бойдон калды.
Кыргызстандын Финансы министрлиги менен Азиаттык өнүгүү банкы (АӨБ) техникалык жардам берүү боюнча келишимге кол коюшту. Анын алкагында «Элдик Банк» 1 миллион доллар каражат алат. Бул каражаттар климаттын өзгөрүшүнө ылайыкташуу багытындагы долбоорлорду каржылоонун жаңы механизмдерин түзүүгө багытталат.
Кыргызстандын финансы министрлигинин маалыматы боюнча, 2026-жылдын алгачкы алты айында дивиденд түрүндө республикалык бюджетке жалпы 30,5 млрд сом акча келип түштү. Бул сумма өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 2,7 эсе көп.
Кыргызстандын Улуттук электр тармагы («НЭСК») министрлик менен 9,2 миллион евро суммасында субкредиттик келишим түздү. Бул каражаттар электр жарыгын санариптештирүү долбоорун ишке ашырууга багытталган жана ал заманбап электроникалык эсеп сактагычтарды орнотууга, ошондой эле өз алдынча кармап туруучу изоляторлорду сатып алууга сарпталат.
Мамлекеттик каржылык холдингдин бирден-бир акционери – Финансы министрлиги уставдык капиталды 3 млрд сомго көбөйтүү чечимин кабыл алды. Акциялар жабык түрдө жайгаштырылып, толугу менен министрликке берилет.
2026-жылдын биринчи жарым жылдыгында Кыргызстандагы недропользователдер мамлекеттин бюджетине төлөгөн бонус жана роялти суммасын 80,7% га көбөйтүштү. Жалпы түшкөн каражат 5,8 млрд сомдон ашып, өткөн жылга салыштырмалуу олуттуу жогорулады.
Тажикстандын Мамлекеттик каржы көзөмөлү жана коррупцияга каршы күрөшүү агенттигинин маалыматына ылайык, 2026-жылдын биринчи жарым жылдыгында өлкөдө коррупциядан 331,4 млн сомони суммасында зыян аныкталды. Коррупциялык кылмыштардын эң көп саны жергиликтүү аткаруу бийлигинин органдарында катталган.
«Кыргыз Республикасынын региондорунун экономикалык өнүгүүсү» деген долбоор ишкерлерге колдоо көрсөтүү максатында кыргызстандык аймактарда ишке кирди. Бул программа бизнеске жылына 2% чен менен 20 миллион сомго чейинки жеңилдетилген насыяларды берүү менен иштетилет. Колдоо туристтик сектор, жеңил өнөр жай жана айыл чарба багыттарына багытталган.
Кыргызстандын фондулук биржасы (КФБ) алтын сатып алган инвесторлорго бир жыл бою сактоону акысыз сунуштайт. Ошондой эле, бирже келишими аркылуу алтынды жөнөкөйлөштүрүлгөн тартипте чыгарууга мүмкүнчүлүк түзүлүүдө.
Министрлик тарабынан жүргүзүлүп жаткан пилоттук долбоордун алкагында Кыргызская фондовая биржа мамлекеттик облигацияларды жылына 17% сыйлык менен сатууга киришти. Бул көрсөткүч депозиттердин максималдуу 15% ченинен жогору болуп, кирешелүү инвестициялоо мүмкүнчүлүгүн сунуштайт. Инвесторлор кирешесин ар үч айда алышат жана облигацияларды мобилдик банк аркылуу сатып алууга болот.
Кыргыз фондовая биржасы мамлекеттик мекемелерге каражаттарды ачык аукциондор аркылуу жайгаштырууга мүмкүндүк берген депозиттик аукциондордун санариптик платформасын түзүп, ишке киргизди. Бул платформа аркылуу коммерциялык банктар жана каржылык уюмдар аукционго катышып, биржа аукционду уюштуруучу катары кызмат кылат.
Каржы министрлигинин маалыматы боюнча, Кыргызстанда майнинг тармагынан түшкөн салык бир жыл ичинде 42%дан ашык төмөндөдү. Бул көрсөткүч сектордо активдүүлүктүн азайганы же салык базасынын өзгөрүшү менен байланыштуу болушу мүмкүн.
Бул объект жөнүндө бир нерсе билесизби? Толуктоо сунуштаңыз — жарыялаганга чейин текшерүүдөн өтөт.
Кырлар — бир Story ичиндеги биргелешкен эскерүүлөр. Профилди ачуу үчүн түйүндү басыңыз.
КыргызстанӨлкө
Садыр ЖапаровИнсан
Адылбек КасымалиевИнсан
Кылым БанкКомпания
БишкекШаар
Константин ГусевИнсан
