Мамлекеттик органЭскерүүлөр: 183
Национальный банк Кыргызстана — центральный банк Кыргызстана.
Кыргызстандын Улуттук банкы коммерциялык банктын бирин 64 миң сом суммада айыпка жыкты. Бул чара каржы тармагындагы контролдоолордун алкагында кабыл алынган.
Кыргызстандын Жогорку соту Бишкек шаарында алдамчылык схемасына катышкан эркекти күнөөлүү деп таап, өкүмдү күчүндө калтырды. Ал адам аялдан 5 миллиондон ашык сомду алдап, анын банктык карталарын мыйзамсыз колдонгон.
Улуттук банк маалыматы боюнча, Кыргызстандагы коммерциялык банктар 2026-жылы жаңы насыялардын көлөмүн арттырып жатканын билдирет. Негизги өсүш кардарлык насыялар жана курулуш тармагында күткөндүгү белгиленет. Ошол эле убакта социалдык кызматтар жана соода тармагына берилген насыялар азайып жатат.
Улуттук банк маалыматы боюнча, 2026-жылдын башынан бери Кыргызстандын банк секторунун жалпы активдери 30,2%га өскөн. Учурда активдер 1 трлн 577,3 млрд сомду түзүп, насыя портфели 18,9%га өсүп, 602,6 млрд сомду түздү. Депозиттик база дагы 6,8%га көбөйүп, 924,7 млрд сомго жетти.
Бишкекте жайгашкан төрт валюта алмашуучу бюрону Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын жана Улуттук банктын нормативдик актыларынын талабын аткарбагандыгы үчүн айып пул төлөөгө милдеттендирилди. Жалпы айып пулдун суммасы 220 миң сомду түздү.
2026-жылдын июнь айынын соңуна карата Кыргызстандын банк секторунун жалпы активдери 1,577 трлн сомго жетип, жыл башынан тартып 30,2%га өскөнү аныкталды. Бул мезгилде кредиттердин өсүү темпи депозиттерден дээрлик үч эсе жогору болуп жатат.
2026-жылдын июнь айында Кыргызстандагы коммерциялык банктар жаңы керектөөчү кредиттерди берген көлөмдү 2025-жылдын ошол эле айына салыштырмалуу 9,3% көбөйттү. Орточо салмакталган насыя ставкасы 19,39% болду, бул акыркы үч жылда эң төмөн көрсөткүч болуп эсептелет.
Кыргызстандын Улуттук банкына шектүү деп саналган каржылык операцияларды токтотуп туруу укугу берилүүдө. Бул демилгени Дастан Бекешев сунуштап, анын максаты жарандардын кызыкчылыгын коргоо болуп саналат.
Националдык банк 2026-жылдын 15-21-август күндөрү Жалал-Абад облусунун Ноокен районундагы "Бибинур Ясмина" жоопкерчилиги чектелген коомунун алмашуу бюросунун лицензиясын мыйзам бузуулар үчүн убактылуу токтотту. Бул чара Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын жана Улуттук банктын нормативдик актыларынын талаптары бузулгандыгына байланыштуу киргизилди.
Мурдагы Улуттук банктын башкармалыгынын мүчөсү Улан Жамалидинов «Кылым Банк» ачык акционердик коомунун башкармалыгына кирди. Бул тууралуу банк өзүнүн маалыматтарын ачыктоодо маалымдады.
Кыргызстандын Улуттук банкы 2026-жылдын 11-августунда эл аралык электрондук акча системаларын иштеткен эки казакстандык оператордун — ТОО «MAER Soft» («One Click») жана ТОО «ПО MaxPay» («MaxPay») уюмдарынын каттоосун жокко чыгарды. Булар азыртан Улуттук банктын каттоосунда эмеспиз.
Ысык-Ата районундагы "Амантур лтд" жоопкерчилиги чектелген мыйзамдуу мекемесинин алмаштыруучу бюросунун лицензиясы 2026-жылдын 13-августунан 27-августуна чейин убактылуу токтотулду. Бул токтотуу Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын жана Улуттук банктын укуктук актыларынын талаптарын одоно бузганы үчүн жасалды.
Кыргызстандын Улуттук банкы төлөм системасын иштеткен уюмга мыйзам бузуулары үчүн 1 миллион 81 миң сомдон ашык айып пул салды. Айып пул автоматташтырылган системалардын эрежелерин сактабагандыгы жана эл аралык төлөмдөрдү аткарууда кардарларды туура текшербегендиги үчүн берилди. Тийиштүү уюмдун аты расмий түрдө ачык айтылган жок.
Улуттук банк Бишкек шаарынын Московская көчөсүндө жайгашкан «Инком Эксчейндж» ЖЧКсынын айырбаш бюросунун лицензиясы 2026-жылдын 14-августунан 28-августуна чейин токтотулганын билдирди. Бул чара Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузуу негизинде кабыл алынган.
2026-жылдын 14-августунда Кыргызстандын Улуттук банкынын маалыматы боюнча, орусиялык рубль кыйла төмөндөдү жана төрт айдагы эң төмөнкү көрсөткүчтүн жаңы рекордун орнотту. Евро жана казакстандык тенге да акыркы жогорку чекеден түшүүдө. АКШ доллары туруктуу бойдон калса, кытай юаны аз санда жогорулады. Бишкектеги алмаштыруу кеңселериндеги орточо курс да ушуга дал келет.
Кыргызстанда валюта алмаштыруудагы эрежелерди катаалдатуу мүмкүнчүлүгү бар. Азыркы шартта санкциялык тизмелер боюнча текшерүү ири суммадагы алмашууларга гана тиешелүү болсо, Улуттук банк бул көзөмөлдү жалпысынан ар бир валюта алмашуу операциясына колдонууну сунуштайт.
Кыргызстандын Экономика министрлиги Улуттук банктын бардык кызматкерлерин бирдиктүү салык декларациясын тапшырууга милдеттүү кылууну сунуштап жатат. Учурда бул талап болгону банктын жетекчилигине гана тиешелүү, бирок жаңы мыйзам долбоору бул чөйрөнү кеңейтүүнү максат кылууда.
Улуттук банк Кыргызстандын жарандарына шектүү лотереяларга катышууда этият болууну эскертет. Жарандарга лотереялардын мыйзамдуулугун расмий реестрлерден тактап, жеке маалыматтарды жана акчаны белгисиз уюштуруучуларга берүүдөн алыс болуу сунушталат.
Кыргызстандын Улуттук банкынын маалыматы боюнча, 13-августта орус рубли 1,06 сомдон төмөн түшүп, төрт айлык рекорд жаңыртты. Евро менен казак тенгеси кымбаттап, айлык максимумга жетишти, ал эми АКШ доллары мурунку деңгээлинде калды.
11-августка Кыргызстандагы Улуттук банктын расмий валюталык курсу жана Бишкектеги валюта алмаштыруучу жайлардын актуалдуу курстары жөнүндө маалымат берилди. Бул маалымат кыргызстандыктарга валюталык операцияларын жүргүзүүдө актуалдуу көрсөткүчтөрдү сунуштайт.
Кыргызстандын Улуттук банкы 2026-жылы онунчу жолу валюталык интервенция жасап, 10-августта рынкте 196,2 миллион доллар сатты. Бул операция валюта курстарынын туруктуулугун камсыз кылуу максатында жасалып, жылдын эң ири экинчи көлөмүндөгү сатуу болуп калды.
Кыргызстанда орус валютасы алсырап, рубль 1,36% жоготуп, төрт айлык эң төмөнкү чегине жетти. Ошондой эле евро менен казак теңгесинин курстары да түштү. Валюталардын өзгөрүшү тууралуу маалымат Кыргыз Улуттук банкы тарабынан берилди.
Кыргызстанда «Улуттук банк жөнүндө» конституциялык мыйзамга өзгөртүүлөрдүн долбоору коомдук талкууга коюлду. Бул демилге жөнгө салуучу органдын ыйгарым укуктарын кеңейтүүгө жана банк тармагындагы алдамчылыкка каршы күрөштү күчөтүүгө багытталган.
Улуттук банктын маалыматына ылайык, 2026-жылдын 2-чейрегинде коммерциялык банктардын кассаларынан чыгарылган накталай акчанын көлөмү 1 триллион 880 миллиард сомдон ашты. Бул көрсөткүч өткөн жылдын 2-чейрегине салыштырмалуу 35,9% өскөн.
Кыргызстандын Улуттук банкы 30-июлда бир коммерциялык банкты ички көзөмөл системасын түзүүдө мыйзам бузуулар үчүн 13,6 млн сом өлчөмүндө айыпка жыкты. Айыптын себеби — мыйзамдардын талаптарын сактабагандыгы. Коммерциялык банктын аталышы жарыяланган жок.
Улуттук банктын берген маалыматына ылайык, 2026-жылдын 1-июлуна карата өлкөдө айланымдагы жалпы акчанын суммасы 317 млрд сомду түзүп, анын 286 млрд сому банктык системадан тышкары болуп калды.
Кыргызстандын Улуттук банкы насыя бюролорунун иштеши боюнча эрежелерине өзгөртүү киргизди. Башкы жаңылык — карыз алуучулардын жаман кредиттик тарыхы тууралуу маалыматтар сакталуучу мөөнөттөр кыскартылды, бул адамдардын каржылык абалын оңдоого шарт түзөт.
Улуттук банк жарыялаган маалыматка караганда, 2026-жылдын май айында Кыргызстанга которулган жалпы акча каражаттары 287,9 миллион АКШ долларын түздү. Эң чоң өлчөмдөгү акчалар КМШ өлкөлөрүнөн болуп, алар 252,4 миллион доллар болду, ал эми алыстан келген которуулар 35,5 миллион долларды түздү.
Улуттук банктын каржылык сабаттуулук боюнча эксперт Кубаныч Мусуралиев каржылык коопсуздук, каржылык көзкарандысыздык жана каржылык эркиндиктин үч даамын талдап берди. Ал базалык керектөөлөрдү камсыздоо каржылык коопсуздук, пассивдүү киреше каржылык көзкарандысыздык даражасы экенин айтып, эң жогорку деңгээл катары кирешелер чыгашаларды ашканда каржылык эркиндикти белгиледи.
Улуттук банктын каржылык сабаттуулук боюнча топ жетекчиси Кубаныч Мусуралиев сомдун долларга карата курсу туруктуу болгондо сомдон ачылган депозиттердин кирешелүүлүгү долларлык депозиттерден жогору экенин айтты. Ал сомдун курсу быйылкы жылы болжол менен 87,45 сомду түзгөнүн белгиледи. Ошол эле учурда, ал сактоолорду бир нече активдерге бөлүү сунушун берди.
31-июлга карата валюта курстары белгилүү болду. Евро сомдун 100 чекесин ашып, казак тенгеси менен кытай юанынын курстары да өстү. Ошол эле маалда орус рубли айлык минималга түштү, ал эми америкалык доллар туруктуу бойдон калды. Бул тууралуу Кыргызстандын Улуттук банкынын маалыматы жазылды.
Улуттук банктын каржылык сабаттуулук тобунун башчысы Кубаныч Мусуралиевдин айтымында, глобалдык экономикалык туруктуулук жок кезде алтын жана кыймылсыз мүлк коопсуз активдер статусту сактоодо. Ал ошондой эле кризистер жаңы инвестициялык мүмкүнчүлүктөрдү түзөрүн, айрыкча искусственный интеллект тармагында деп белгиледи.
Кыргызстандыктар эми мобилдик тиркеме аркылуу жылдык 17% чейин киреше алып келе турган мамлекеттик облигацияларга инвестиция салууга мүмкүнчүлүк алышты. Улуттук банктын өкүлү Кубаныч Мусуралиевдин айтымында, бул жаңы курал салымчыларга банктык депозиттерге караганда көбүрөөк коопсуздук жана жогору пайда алып келет.
Улуттук банк Кыргыз Республикасында коммерциялык банктардын алмашуу бюролору менен чет элдик валютаны сатып алуу жана сатуу боюнча убактылуу киргизилген чектөөлөрдү жоюу чечимин кабыл алды.
Улуттук банк жүргүзгөн иликтөөгө ылайык, Кыргызстандагы тургундардын 29% гана өз чыгымдарын үчтөн алты айга чейин жабууга жетерлик акчалай запастары бар. Экономикалык оор учурларда бул каржылык коргонуунун маанилүүлүгү чоң деп кесиптештер баса белгилешти.
Кыргызстандын Улуттук банкы чет өлкөдө иш жүргүзүү үчүн коммерциялык банктардын капиталдын жетиштүү экендигин баалоо боюнча жоболорду жаңыртууну коомдук талкууга койду. Бул өзгөртүүлөр банктардын сырттагы ишмердүүлүгүн жөнгө салууну жакшыртууну жана эл аралык стандарттарга ылайыкташтырууну максат кылат.
Кыргызстандын Мамлекеттик бажы кызматы жарандарды телефон чалуулардын алдамчылык учурлары көбөйүп жатканына байланыштуу эскертүү менен чыкты. Жанагы шектүү жеке адамдар өздөрүн бажы кызматкерлери, банктар же Улуттук банк өкүлдөрү катары көрсөтүп, мессенджерлерде жасалма аккаунттар ачууда.
Кыргызстандын Улуттук банкы мамлекеттин казначылык облигацияларын (ГКО) аукцион аркылуу жалпы 9 млрд сомго сатат. Инвесторлорго үч жана жетил жылдык мөөнөттөрү бар эки чыгарылыш сунушталат, аларга купондук сыйлыктар жана төлөм күндөрү белгиленген.
Кыргызстандын Улуттук банкы калкты лицензиясы жок «инвестициялык кредиттер» аркылуу каражат чогултуу мыйзамсыз экенин эскертти. Фонддорду тандап жатканда кылдат болууну сунуштап, шектүү окуялар тууралуу Улуттук банкка же укук коргоо органдарына кайрылууга чакырат.
Кыргызстандын Улуттук банкынын маалыматы боюнча, 30-июлда евро жана кытай юанынын курсу жогорулады. Ал эми орус рубли жана казак тенгеси төмөндөөгө уланды. АКШ доллары болсо мурдагыдай сакталды.
Кыргызстандын Улуттук банкы 2026-жылдын 30-июлунан 13-августуна чейин Бишкек шаарындагы төрт алмашуу бюросунун лицензиясын токтотту. Токтотуу - мыйзам бузуулар болуп, талаптарга ылайык келбегендиктен кабыл алынды.
Улуттук банк көрсөткөн расмий курс боюнча, орусиялык рублдин сомго карата курсу июль айында 0,82% төмөндөдү. Ай ичинде курс башында өсүп, андан кийин акырындап ылдыйлап, айдын аягында төмөндөөгө учурады.
Улуттук банк электрондук капчыктагы каражаттарды каза болгон адамдын мураскорлоруна өткөрүүнүн жаңы тартибин жаратты. Эми нотариустун расмий суроосу боюнча банк же акча чыгарган уюм чыгымдарды токтотуп, мураскерлерге толук маалымат берип, комиссиясыз каражаттарды өткөрөт.
Президенттин атайын өкүлү Бакыт Сыдыковдун жетектеген жыйынында эл аралык санкцияларды аткаруу жаатындагы мамлекеттик саясат талкууланды. Кыргызстандын мамлекеттик органдары менен банктар санкциялык режимдерди сыйлоо боюнча чараларын жакшыртуу боюнча иш алып барышууда. Ошондой эле, «ЭкоИсламик Банк» ачык акционердик коомуна карата санкциялар маселеси көтөрүлдү.
MBANK банкы өз кардарларына Apple Pay аркылуу Visa жана Mastercard карталары менен түз жана коопсуз түрдө төлөө мүмкүнчүлүгүн сунуштай баштады. Бул жаңы кызмат өлкөдө электрондук төлөм системаларын өнүктүрүүдө маанилүү кадам болуп, Улуттук банк тарабынан да колдоого алынды.
Эл аралык валюта фонду (МВФ) Кыргызстандын экономикасы өсөт деп болжолдоодо. Ошол эле учурда, уюм баалардын туруктуу кысымына жана дүйнөлүк энергоресурстардын бааларына байланыштуу тобокелдиктерге көңүл бурат. Улуттук банктын чараларына карабастан, реалдуу пайыздык чен терс бойдон калууда, ал эми инфляцияга көңүл буруу зарылчылыгы белгиленди.
2027-жылы Кыргызстандын коммерциялык банктарындагы кредиттик портфелдин көлөмү 40-45%га өскөнү пландалууда. Өсүш негизинен керектөөчү сегмент аркылуу камсыздалып, узак мөөнөттүү товарларды сатып алууну кырдаалын жакшыртат.
Министрлер кабинетинин божомолуна ылайык, 2026-жылдын аягына карата Кыргызстандагы инфляция эки орундуу көрсөткүчкө жетет. Ошол эле учурда, 2031-жылга чейинки мезгилге инфляциянын максаттуу деңгээли 5-7% деп белгиленген, бирок Эл аралык валюта фонду (ЭВФ) бул көрсөткүчтү жогору – 12,0-12,5% деп баалайт.
Кыргызстандын Улуттук банкы валюта рыногунун катышуучуларына карата мыйзам талаптарын жана өзүнүн нормативдик актыларын бузгандыгы үчүн чараларды көрдү. Жүргүзүлгөн текшерүүлөрдүн жыйынтыгында бир нече алмашуу бюролоруна жана жарандарга айып пул салынды. Ошондой эле, Бишкек жана Талас облустарындагы эки алмашуу бюросунун лицензиялары убактылуу токтотулду.
Националдык банк Кыргызстан негизги дүйнөлүк валюталардын курсунда кайтарымдуу өзгөрүүлөрдү маалымдады. Казакстандын тенгеси менен евро курсу кескин түшүп, орусиялык рубль да төмөндөөгө учурады. Ал эми АКШ доллары өзүнүн туруктуу позициясын сактап калды.
Бул объект жөнүндө бир нерсе билесизби? Толуктоо сунуштаңыз — жарыялаганга чейин текшерүүдөн өтөт.
Фактылардын булактары: Викиданные.
Кырлар — бир Story ичиндеги биргелешкен эскерүүлөр. Профилди ачуу үчүн түйүндү басыңыз.
