Армения
Турсуниязов Амантур Токтобаевич
Абдыкеримов Аскат ОрозбековичГосударственная служба финансовой разведки
Иссык-Куль
Джети-Огуз
Ошский государственный университет
Садыр Жапаров
Айбек Джунушалиев
Руслан Суйналиев
Кадамжайский районКызыл-КияЦентральная АзияНациональный статистический комитет
Ак-Талинский районИнсанЭскерүүлөр: 105
Нобель сыйлыгынын лаууреаты Константин Новосёлов Бишкек шаарына келип, Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин биринчи орун вариаты Данияр Амангельдиев менен жолугушуп, илим жана технологиялар тармагындагы кызматташуу тууралуу сүйлөшүп кетишти. Алар Кыргызстандын энергетикасы, өнөр жай, курулуш жана айыл чарбыты боюнча жаңы разработкаларды колдонуу мүмкүнчүлүктөрүн талкуулашкан.
Кыргызстандын Министрлер Кабинетинин биринчи орун басары Данияр Амангельдиев «Турция-Кыргызстан» ишкерлер кеңешинин делегациясы менен жолугушуп, соода-экономикалык кызматташтыкты тереңдетүү жана биргелешкен инвестициялык долбоорлорду ишке ашыруу боюнча маселелерди талкуулашкан. Тараптар өз ара байланыштарды бекемдөө үчүн ишкердик байланыштарды активдештирүүгө даяр экендигин ырасташкан.
Жогорку Кеңештин Эл аралык иштер комитетинин жыйынында Кыргызстандын экономикалык өсүш темптеринин туруктуулугу тууралуу суроо көтөрүлгөн. Депутат Жаныбек Аматов экономиканын
Министрлер кабинетинин төрагасынын биринчи орундар тараган Данияр Амангельдиевдин маалыматы боюнча, Кыргызстандын аймактарына өзгөчө көңүл бурган жаңы беш жылдык программа жарыяланат. Бу программа 2027-жылдан башталып, айыл өкмөттөрүнүн өз алдынча экономикалык көзөмөлүн жогорулатууга багытталган. Ошондой эле, программанын алкагында өзүнчө фонддор түзүү жана аймактык өнүгүү фонддорунун жоболорун кайра карап чыгуу пландалат.
Финансы министри Руслан Суйналиев Талас—Тараз жолунун капиталдык оңдоосун бүтүрүү үчүн кошумча 225 миллион сом бөлүнгөнүн билдирди. Бул маалымат Жогорку Кеңештин эл аралык иштер, коргонуу, коопсуздук жана миграция боюнча комитетинин жыйынында, 2027-жылдагы республикалык бюджеттин долбоорун жана 2028–2029-жылдардагы планоктоо мезгилин талкуулоого байланыштуу берилген. Депутаттар башка жолдордун оңдоо кечигиши жана жолдун келечеги боюнча да маселелерди көтөрүштү.
Мамлекеттик кызматтын алгачкы орун басары Кыргызстандын экономикасынын өсүш темптери 2027-жылы 8%дан төмөн болбоого жана 2030-жылдан кийин да ушундай деңгээлде сакталышын билдирди. Бул маалымат Жогорку Кеңештин кызматтык кодемун өткөрүлүп жаткан республикалык бюджет боюнча талкууларда берилген.
Кыргызстандын министрлер кабинетинин төрагасынын биринчи орундар курамы Данияр Амангельдиев айылдардын арасында өлкөнүн борбордук Азиядагы маанилүү транспорттук жана логистикалык пункт болуп өнүгүш планын айтты. Бул максатка эл аралык транспорттук коридорлорду өнүктүрүү, КЫ-КИТ-Өзбекстан темир жолун куруу жана кемирчиликтүү процедураларды санариптик түрдө айкалыштыруу аркылуу жетүү керек деп белгиледи.
Бишкек шаарындагы мамлекеттик «Ала-Арча» резиденциясында «Заманбап кедешма» эл аралык форуму өтүп жатат. Бул форумдо эл аралык соомат жана кедешма тармагындагы глобалдык жана аймактык тенденциялар талкууланып жатат. Катышуучулар кедешманын жаңы моделине өтүү, сооматтын санариптик түрдө өнүктүрүлүшү жана эл аралык соомат тармагындагы маанилүү маселелерди чечүүгө багытталган иш-чараларды жүргүзүп жатышат.
Жогорку Кеңештин заседамында депутат Улан Сариев муниципал жерлерди ижарага берүү маселесин Министрлер Кабинетинин чечими менен чечүү мүмкүнчүлүгүн камтыган мыйзам долбоорунун нормасынын Конституцияга карама-каршы келет деп билдирди. Анын айтымыша, муниципал жерлерди башкаруу чечими жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарында калууга тийиш. Министрлер Кабинетинин төрагасынын орундар курамындагы Данияр Амангельдиев бул маселени тактоо зарыл экендигине макул болгон.
Өкмөт төрагасынын орунダル насыяры Данияр Амангельдиев Жогорку Кеңештин заседаында сүйлөшүүдө, өлкөдө толук кандуу өнөр жай жерлеринин жоктугун билдирди. Депутат Махабат Мавлянова өндүрүүчүлөр үчүн инфраструктуранын жетишсиздиги маселесин көтөрүп, жер кодексине өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндөгү мыйзам долбоору боюнча комментарийлер берди.
Жогорку Кеңештин заседаында депутат Максат Алымбеков жерди пайдаланбаган инвесторлордон жерди алуу мөөнөтүн так белгилөө керектигин сунуштады. Бул маселе Жер кодексине жана «Инвестициялар жөнүндө» Мыйзамга өзгөртүүлөрдү киргизүү боюнча мыйзам долбоорун карап чыгуу учурунда талкууга алынган. Депутат жерди пайдалануудагы милдеттенмелерди аткарыбаган инвесторлор үчүн так мөөнөт коюлушу зарыл деп белгиледи.
Мамлекеттик кенештин заседамында Министрлер кабинетинин төрагасынын орунダルмы Данияр Амангельдиев айтканы боюнча, кытай инвесторлор тобу Майлуу-Суу лампозаводунун калдыктарын колдонуп шынылык картон өндүрүүгө даяр экен. Депутаттар инвестиция тартуу жана мамлекеттик органдардын иши боюнча маселелерди көтөрүштү.
Мамлекеттик каты ишканалар уставдык капиталына алган жерлер кандай абалга келет? Эскемиттердин вице-президенти Данияр Амангельдиевдин билдирүүсүнө ылайык, ишкана банкрот болгондо же мамлекеттин каты 50% чегинен төмөндөсө, ал жерлер мамлекеттик менчикке кайтарылат. Бул маселе Жогорку Кеңештин заседациясында талкууланган.
Өкмөт төрагасынын орунダル насыяры Данияр Амангельдиевдин билдирүүсүнө ылайык, жердин кадастрдык наркы жөнүндөгү түшүнүк Бишкек жана Ош шаарларында өткөрүлгөн пилоттук долбоордон кийин Налык кодексине киргизилиши пландалып жатат. Бул маселе Жер кодексине жана «Инвестициялар жөнүндө» Мыйзамга өзгөртүүлөрдү киргизүү боюнча мыйзам долбоорун талкуулоонун алкагында көтөрүлгөн.
Жогорку Кеңештин заседаында Жер кодексине өзгөртүүлөрдү киргизүү жана «Инвестициялар жөнүндө» Мыйзамды талкуулоого байланыштуу Данияр Амангельдиев Кыргызстандын улуттук инвесторлоруна ишенимдүү артыкчылык берилет деп билдирди. Депутат Нилуфар Алимжанова жерди иштетүү үчүн жер алуудагы бюрократиялык кыйынчылыктарды айтып, жергиликтүү инвесторлор үчүн артыкчылыктуу шарттар түзүүнү талап кылды.
Жогорку Кеңештин заседаында Министрлер Кабинетинин төрагасынын орунダル насыясы Данияр Амангельдиев инвестициялык долбоорлор үчүн жерди баалоону мамлекеттик эмес, жеке көз карандысыз эксперттер жүргүзүшү керектигин айтты. Депутаттардын көңүл бурган маселеси — баалоочунун көз карандысыздыгы, бул инвесторлорго да, мамлекетке да ишенимди сактап туруу үчүн маанилүү экени. Ошондой эле, талкууга алынган мыйзам долбоорундагы конституциялык туура эмес мамилелер да белгиленди.
Кабинет министрлеринин төрагасынын орундар тарабынан берилген маалыматка ылайык, Кыргызстанга 2025-жылы келе турган түз чет элдик инвестициялардын көлөмү 2 миллиард доллардан ашып кетет. Жогорку Кеңештин заседаында бул маселе талкууланып, инвестицияларды тартуу механизмдери, жерлерди ижарага берүү жана инвестициячы өлкөлөрдүн үлүшү сыяктуу маселелер көтөрүлгөн.
Өкмөт өнүктүрүүчүлөр үчүн жер участогун берүү боюнча кадамдык тартип сунуштады. Буга жер участогун алгач 10 жылга, андан кийин милдеттенмелерди аткаруу менен 25 жана 50 жылга чейин узартуу мүмкүнчүлүгү кирет. Бул жерди жана аны пайдаланууну инвестициялык долбоорлор үчүн тактоочу мыйзам долбоору менен жөнгө салынат.
Кыргызстан өкмөтүнүн биринчи вице-премьери Данияр Амангелдиевдин билдирүүсүнө караганда, Кыргызстандын жана Россиянын ортосунда ай сайын 100 миң тонна күйүүчү-майлоочу материаларды жеткирүү боюнча келишим түзүлдү. Бул келишим быйылдын аягына чейин күчүндө калат.
Биринчи вице-премьер-министр Данияр Амангельдиев маалымдагандай, Кыргызстан Россия өкмөтү менен ар түрдүү категориядагы 100 миң тонна күйүүчү-майлоочу материалдарды жеткирүү боюнча сүйлөшүүлөрдү жүргүзүүдө. Бул келишим 2026-жылдын аягына чейин иштээрин белгиледи.
Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасынын биринчи орун басары Данияр Амангелдиев Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир жолун каржылоо жана Кытайга болгон карыздын өсүшү тууралуу маселеге токтолду. Анын айтымында, темир жолдун курулушуна берилген насыя өлкөнүн мамлекеттик карызына кошулбайт.
Кыргызстандын бийлиги Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир жолунун курулушуна бөлүнгөн каражаттарды коммерциялык инвестиция катары карап жатканын билдирди. Бул каражаттар өзүн-өзү актоосу керек деп күтүлүүдө. Ошол эле учурда, Кыргызстандын үлүшү Кытайдан алынган 305 миллион долларлык жеңилдетилген насыя аркылуу каржыланууда.
Министрлер Кабинетинин Төрагасынын биринчи орун басары Данияр Амангелдиев Кыргызстандагы курорттордун болжол менен 80% эл аралык стандарттарга ылайык шарттарын жакшыртканын билдирди. Ал тейлөө тармагынын өсүшүн жана Ысык-Көлдөгү мамлекеттик пансионаттардын модернизацияланышын баса белгиледи.
Кыргыз өкмөтү 2026-жылга карата инфляциянын болжолун 9%дан 14-15%га көтөрдү. Президент Садыр Жапаров мамлекеттик карызды ички дүң продукциянын 50% чегинде кармоого тапшырма берди. Кытай—Кыргызстан—Өзбекстан темир жолу өлкөнүн транспорттук маселесин чечип, транзиттик кирешени камсыздоого үмүттөнүлүүдө.
Министрлер Кабинетинин биринчи орун басарынын маалыматы боюнча, Кыргызстандын ички дүң продуктусу (ИДП) 2026-жылдын биринчи жарым жылдыгынын жыйынтыгы менен 960 миллиард сомду түзүп, 11,9%га өскөн. Өндүрүш тармагында олуттуу өсүш жана чет элдик инвестициялардын келиши байкалган.
Министрлер кабинетинин төрагасынын биринчи орун басары Данияр Амангелдиев «Тамчы» эл аралык инвестициялык-каржы аймагынын түзүлүшү өлкөнүн каржылык жүгүртүүсүн жогорулатып, инвестицияларды тартууга жардам берерин билдирди. Ошондой эле ал бул аймакта эл аралык стандарттарга ылайык көз карандысыз сот тутумун киргизүү пландалып жатканын кошумчалады.
Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин төрагасынын биринчи орун басары Данияр Амангельдиев пенсиянын күздө көтөрүлүшү тууралуу маалымат берди. Анын айтымында, пенсиянын индексациялоо көлөмү бюджеттин кирешелерине жараша болот.
Кыргызстанда бир эле чет өлкөлүк жаранга 73 батир катталган деген коомчулукта тараган кептер боюнча Министрлер кабинетинин төрагасынын биринчи орун басары Данияр Амангелдиев комментарий берди. Ал мындай сандагы турак жайды Кытай жарандарына расмийлештирүү мүмкүнчүлүгү тууралуу суроого жооп узатты.
Бишкекте, 23-июлда Данияр Амангельдиев, биринчи вице-премьер-министр, бааны көтөрүүнүн учурдагы себеби экономиканын эмес, базардагы товар жетишсиздиги экенин айтты. Ал стабильдүү жабдуулар үчүн жигердүү аракеттер көрүлүп жатканын жана кийинки жылы жаңы кубаттуулуктар менен убакыт өткөгө багытталганын белгиледи.
Кыргызстанда бензин өндүрүшүн жогорулатуу багытында иш жүрүүдө. 2027-жылы «Джунда» нефтеперерабатываюучу заводун реконструкциялаган соң, өлкө жылына 800 миң тонна К5 стандартындагы бензин өндүрөт. Ошондой эле, «Кыргызнефтегаза» жаңы заводу 2028-жылы пайдаланууга берилмекчи.
Кыргызстан 2028-жылга чейин өзүн бензин жана башка күйүүчү майлар менен камсыздоо пландарын түптөөдө. Алгачкы этапта «Джунда» заводун реконструкциялоо жана «Кыргызнефтегаз» базасында жаңы объектлерди куруу пландаштырылууда.
Кыргызстандын Өкмөтү социалык мааниге ээ азык-түлүк бааларын туруктуу кармоо үчүн мамлекеттик резервдерди пайдаланууну убада кылууда. Башкы вице-премьер Данияр Амангельдиевдин айтымында, резервдер баалар кескин жогорулаганда же товарлар жетишсиз болуп калганда колдонулат.
Кыргызстандын биринчи вице-премьер-министри Данияр Амангельдиев күч структураларынын бизнеске кысымы менен байланыштуу учурлар көбөйгөнүн билдирди. Ал бул маселени 24.kg'ге берген эксклюзивдуу интервьюсунда талкуулады.
Кыргызстан административдик каршылыктарды күчөтүүдө, бирок Россия менен болгон сооданы улантууда. Данияр Амангельдиевдин айтымында, өлкө ички жана тышкы санкцияларга карабастан, Европадан, Канададан, АКШдан жана БУУнун санкцияларынан улам позициясын жакшырат.
Кыргызстанда электр энергиясынын тартыштыгы 2027–2028-жылдары жаңы генерациялык кубаттуулуктар ишке киргенден кийин бир кыйла азая турганы күтүлүүдө. Бирок бул көйгөйдү бир нече жаңы имараттар менен толук жоюу мүмкүн эмес — электр станцияларын куруу үзгүлтүксүз жүрүшү керек. Бул тууралуу өкмөт башчынын биринчи орун басары Данияр Амангельдиев 24.kg сайтына берген эксклюзивдүү маегинде билдирди. Ошондой эле ал Бишкек жана Чүй облусундагы акыркы кененири жарык өчүрүүлөр боюнча түшүндүрмө берди.
Кабарчыга берген маегинде өкмөттүн вице-премьер-министри Данияр Амангелдиев бензиндин жана дизелдин баасынын башкарылбаганда азыркыдан бир топ жогорку деңгээлге жетерин билдирди. Ал отун менен камсыздоодо дефициттин алдын алуу жана ички базардагы стабилдүүлүктү сактоо үчүн дүйнөнүн ар кайсы өлкөлөрүнөн отун сатып алууга даяр экенин белгиледи.
Данияр Амангельдиев, Өкмөттүн биринчи орун басары, эмгек миграциясын көзөмөлдөөнүн зарылдыгын баса белгилеп, өлкөдө эмгекти башкаруу кыйынчылыктары жана экономикалык өсүш үчүн мигранттарсыз мүмкүн эмес экенин айтты. Аталган көрүнүшкө карабай мыйзам бузган чет элдик жарандар мыйзам ченемдүү түрдө жоопко тартыларын белгиледи.
2026-жылдан тартып Кыргызстандагы тигүү тармагы президенттик фонд аркылуу мамлекеттик банктардан пайызсыз насыяларды ала баштайт. Бул колдоо Wildberries кампаларындагы өрттөн кийин тармакты бекемдөө максатында түзүлүп, мамлекеттик программа алкагында 2030-жылга чейин кеңейтилет.
Кыргызстандын биринчи вице-премьер-министри Данияр Амангельдиев күйүүчү май дүйнө жүзүндө каалаган булактан табылса, аны баасына карабай ала берээрин белгиледи. Мамлекеттин базары күйүүчү май менен толук камсыздалары кепилденди.
Кыргызстандын өкмөтү быйылкы жыл үчүн инфляциянын божомолун 9%дан 14–15%га жогорулатты. Бул өзгөрүү тышкы шоктордун улануусу жана күйүүчү майдын кымбатташына байланыштуу келип чыкты. Үндүрүлгөн чаралардын бири — күйүүчү майдын баасын туруктуу кармоо үчүн мамлекеттик бюджеттен компенсация төлөө механизминин киргизилиши.
Кыргызстанда күйүүчү-майлоочу материалдардын запастары эки-үч жумадан бир жарым айга чейин узартылды. Бул тууралуу өкмөттүн биринчи орун басары Данияр Амангельдиев билдирди. Дүйнөлүк рыноктогу чектөөлөр жана Россиянын мунай продукттарын чектөөсү Кыргызстанда дефицит жаратып, бирок өкмөт альтернативдүү жеткирүүчүлөрдү издеп, Беларус, Кытай менен келишимдерди түзүп, Өзбекстан жана Казакстан менен да кызматташтыкты талкуулап жатат.
Биринчи вице-премьер-министр Данияр Амангельдиев мамлекеттик түрдө бааларды толугу менен бошотсо, бензин АИ-92нин литринен 114 сом, дизель майынын баасы 148 сомго жетиши мүмкүн экенин билдирди. Өкмөт ички рынокту жыл аягына чейин толук камсыздоону пландоодо, бирок баалар дүйнөлүк бааларга жараша өзгөрүшү ыктымал.
Кыргызстандын биринчи вице-премьер-министри Данияр Амангельдиев Москвада россиялык тарап менен Кыргызстанга күйүүчү май транзиттөө маселелерин талкуулады. Бул макулдашуу Кыргызстандын энергетикалык коопсуздугу үчүн олуттуу мааниге ээ.
Бул баракта жазылгандан көбүрөөк билесизби? Толуктоо сунуштаңыз — жарыялаганга чейин текшерүүдөн өтөт.
Фактылардын булактары: «Кто есть кто».
Кырлар — бир Story ичиндеги биргелешкен эскерүүлөр. Профилди ачуу үчүн түйүндү басыңыз.
