УюмЭскерүүлөр: 250
Евразийский экономический союз — международное интеграционное экономическое объединение (союз).
Астанада ЕАЭБ өлкөлөрүнүн транспорт ведомстволорунун башчылары электрондук эл аралык товардык накладкасы e-CMR колдонулган Казакстан менен Россия арасындагы биринчи эл аралык автокөчүрмөнүн башталышы боюнча салтанаттуу мааנהга катышты. ЕЭК энергетика жана инфраструктура министри Арзыбек Кожошев, e-CMR'дин ЭАЭБдин цифралдаштыруу боюнча алдыңкы долбоору экенин белгиледи.
Экономика жана коммерция министрлигинин өкүлү билдиргени боюнча, Кыргызстандын ЕАЭБ өлкөлөрү менен өз ара соодасы 2026-жылдын январь-июль айларында 2025-жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 5,4% жогорулаган. Ушул семи айдын жыйынтыгында сооданын жалпы көлөмү 3,7 миллиард долларга жеткен.
Экономика жана коммерция министрлигинин өкилдүүсү Sputnik Кыргызстандын маалымат борборунда кыргызстандын 2027-жылы ЭАЭБ органдарында төрагалык кыла турганын билдирди.
Экономика министрлигинин өкилдигинин билдирүүсүнө ылайык, Кыргызстан үч транспорт долбоорун ЕАЭБдин жылдык отчетусуна киргизген. Анын ичинде Балыкчы—Кочкор жана Луговая—Балыкчы темир жол линиялары, ошондой эле түштүк айланып өтүү жолунун реконструкциясы камтылган. Бул долбоорлор биримдин мамлекеттеринин инфраструктураны модернизациялоо жана куруу пландарын бөлүшүү үчүн маанилүү болуп эсептелет.
Мамлекеттик башкаруу университетинин проректосу, «Евразиялык тармак университети» консорциясынын секретариатынын башчысы Дмитрий Брюханов Кыргызстан, Россия жана башка ЕАЭБ өлкөлөрүнүн университеттеринин кызматташуусу тууралуу маалымат берди. Бул кызматташуу студенттер жана мугалимдер үчүн мүмкүнчүлүктөрдү ачат. Ошондой эле, жаш адистердин өлкөдөн кетип калуу маселеси жана аларды өз өлкөлөрүндө кармап калуу үчүн зарыл шарттар талкууга алынды.
Кыргызстан Социалдык фонду Евразиялык экономикалык аймактык коалициянын (ЕАЭБ) мүчө мамлекеттеринин 201 жаранына пенсияларды белгилегенди. Бул чечим ЕАЭБ мамлекеттеринин жарандарынын укуктарын ишке ашырууга мүмкүндүк берет, алар коалициянын башка мамлекеттеринде иштеген учурда колдонулат.
Казакстанправительстве ишканалыктарга кирүү жана жашануу боюнча жаңы эрежелерди кабыл алды. Буга ылайык, 2027-жылдын июлуу айынан баштап визасыз сапарлар үчүн электрондук уруксат талап кылынат. Бул талап ЕАЭБ мамлекеттеринин жарандарына, ошондой эле Казакстан менен визасыз сапарлар жөнүндө эл аралык келишим түзүлгөн көптөгөн башка мамлекеттердин жарандарына таасир этет. Уруксат талап кылуу акырындык менен киргизилип, 2027-жылдын июлуу айынан тартып уруксаттын жоктугу кирүүгө тоскоол болот.
Жогорку Кеңештин Комитети ЭАЭБ банктары жана страховщиктери үчүн стандартташтырылган лицензия боюнча келишимини жактырды. Бул чечим союз өлкөлөрүнүн каржы рынокторуна кирүү мүмкүнчүлүгүн жөнөкөйлөтөт, бирок жергиликтүү оюнчулардын атаандаштыгы тууралуу суроолорду жаратат. Келишимдин ишке киргизилиши 2030-жылга чейинки беш жылдык өтүү мезгилин камтыйт.
Кыргызстан менен Россиянын ортосундагы товар айымалы 2025-жылы 5 миллиард доллардан ашып кеткени маалыматта. Ошондой эле, ушул жылдын биринчи беш айындагы айымалдануу өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 25% жогорулаган. Кыргызстандын тышкы соомат айымалындагы Россиянын үлүшү 27,1% түзөт деп айтылган.
Эксперт Рахимов боюнча, Кыргызстан экономикасынын өнүгүшү үчүн 5 жылдан 7 жылга чейинки мөөнөттүү өнөр жай заказдары жана ЭАЭБ тармагында коргоо талап кылынып жатканын белгиледи. Ал инвеститорлор автозапчалар, коммерциялык транспорт жана автобустарды өндүрүүгө даяр экендигин, бирок Кытай менен болгон атаандаштыктын жүгүртүүсүндө, ЭАЭБ импортту чектебесе, мындай бизнес тез кулап кетиши мүмкүн деп айтты.
Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик салык кызматынын (МСК) төрагасынын орунバсары Кубанычбек Ысабеков чет элдеги маалымат каражаттарынын, салык системасы өлкөнүн экономикалык өсүш темптерине ылайыктама келе албайт деген айыпторуна жооп кайтарыпты. Анын айтымыша, салык түшүүлөрү пландан ашып кеткенин жана МСК бизнеске кошумча жүктү түзбөй, салык башкарууну өркүндөтүп жатканын белгиледи.
Эл аралык базары боюнча кыргыз фасолу жана башка боболуу малдардын сатылышынын лидери өзгөрдү. 2026-жылдын январынан июль айына чейин боболуу малдардын сатылышы боюнча Россия Иранды өткөрүп, негизги сатып алуучу болуп калды. Бул өзгөрүү Кыргызстандын экспорттук багыттарынын жаңыланушун көрсөтүп турат.
Кыргызстандын министрлер кабинетинин төрагасынын биринчи орундар курамы Данияр Амангельдиев айылдардын арасында өлкөнүн борбордук Азиядагы маанилүү транспорттук жана логистикалык пункт болуп өнүгүш планын айтты. Бул максатка эл аралык транспорттук коридорлорду өнүктүрүү, КЫ-КИТ-Өзбекстан темир жолун куруу жана кемирчиликтүү процедураларды санариптик түрдө айкалыштыруу аркылуу жетүү керек деп белгиледи.
Мамлекеттик министрлер кемеси АЭБдин келишимине өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө Протоколго кошумча макулдук берди. Бул Протокол АЭБ өлкөлөрүнүн аграр-промышлендык комплексиндеги биргелешкен кооперациялык долбоорлорду ишке ашырууда каржылык жардам көрсөтүүнү камтыйт. Ушул чечим АЭБ өлкөлөрү арасында өндүрүштүк байланыштарды бекемдеп, азык-түлүк коопсуздугун жогорулатууга багытталган. Документ азыр Жогорку Кеңештин ратификациясы үчүн берилген.
Евразиялык экономика комиссиясы боюнча маалыматка ылайык, ЭАЭБ жана Иран тараптары эл аралык автотранспорт жүргүзүү чыгымдарын, анын ичинде отун жана кайтарым жүккө тартуу чыгымдарын кысандатуу боюнча чараларды талкуулашкан. Сторондар чек ара процедураларын жеңилдетүү жана транспорттык процесстерди санариптештирүү боюнча маселелерди карап чыккан.
Евразиялык экономика комиссиясы (ЕЭК) маалыматка ылайык, ЭАЭБдин бирдиктүү транзиттик системасына кошулууга мүмкүнчүлүгү бар мамлекеттер — бул союзга кирбеген өлкөлөр. Бу маселе Женевада өткөн Глобалдык форумунда талкууланган. Бу форумда кеделик таатие процедураларын жөнөкөйлөтүү жана навигациялык муюмдарды колдонуу боюнча маселелер көтөрүлгөн.
Евразиялык экономика комиссиясынын техникалык жөнгө салуу министри Александр Субботиндин айтымыша ылайык, ЭАЭБ өлкөлөрү керектүүчүлөрдүн укугун коргоо архитектурасын санариптик мейкинликте системалуу түрдө түзүп жатат. Бу системанын негизги принциптери товардын коопсуздугун камсыздоо, онлайн жана салттуу сатуудагы сатып алуучулардын укуктарынын толук барабардыгы жана өлкөлөр аралык үзгүлтүксүз диалог болуп саналат.
Туркменбашы шаарынан ММК лидерлеринин чогулушууга башталат. Ушул чогулушуу ММКнын 35 жылдыгына манок болот. Эксперттердин айтымында, 90-жылдардын башында түзүлгөн кызматташуу механизмдери жаңы геосаясий реалдуулукта өтө керектүү болуп калган. Ал эми бул жолу ММКнын чогулушууга Кыргызстандын Президентинин өкүлдөрү менен кошо Ирандын Президенти Масуд Пезешкиан да кошулуп, тарыхый алгачкы жолу катышып жатат.
Кыргызстандын экс-элчиси Бактыгүл Каламбекова өлкөнүн башкаруу моделин кайра карап чыгуу процелында экенин белгиледи. Анын айтымыша, УАКнын Коопсуздук Кеңешиндеги катышуу жана ШОК сыяктуу аймактык уюмдардагы активдүүлүк сыяктуу эл аралык милдеттенмелер бул процесстерди күчөтүп жатат. Экс-элчи этибарлогондойгон негизги маселе — эл аралык катышууну мамлекеттин ички институционалдык сапатын жогорулатуу ресурсу катары пайдалануу болуп саналат.
Евразиялык экономика коалициясынын (ЭЭК) негизинде Бириктирилиш Араб Эмираты (ЭАЭ) менен өнөктүк жөнүндө макулдашуу күчүнө кирди. Бул документ ишкердик байланыштарды, өзгөчө кичи жана орто бизнеске колдоо көрсөтүүгө багытталган.
Кыргыз Республикасынын Мал чарба министрлиги жергиликтүү өндүрүүчүлөрдү колдоо максатында сүт продукциясынын импортун чекэлөшүү мүмкүнчүлүгүн изилдеп жатат. Министрдин орунダル насыячысы айтымыша, бул чечимди Минсель-Кыргызстан өз алдынча кабыл ала албайт, анткени Кыргызстан ЭАЭБдын мүчөсү болуп саналат. Бу маселе Жогорку Кеңештин финансы, бюджет, ишкердик жана атаандаштык өнүгүүнү камсыздоо боюнча комитетинин жыйынында көтөрүлгөн.
Кыргызстанда ЕАЭСке караштуу контролдук продукцияны иштеп чыгуу жана кайра иштетүү менен алектенген 507 бизнес объект катталган. Бирок, реестрге кирүү экспортту толугу менен ачык кылбайт, анткени айрым ишканаларда Россияга жеткирүүнү чектеген же күчөтүлгөн лабораториялык көзөмөл талабын киргизген убактылуу чектөөлөр бар.
ЕАЭКтин аналитикалык отчётунун негизинде 2026-жылдын январь-июнь айларында Кыргызстанда көмүр казуу 10,7%га өстү. Бул өсүү көрсөткүчү ЕАЭШ мамлекеттеринин ичиндеги эң жогорку көрсөткүч болуп калды. Ал мезгилде Казакстан жана Россияда көмүр казуу көлөмү азайды.
Алматыда өткөн Евразия экономикалык биримдигинин (ЕАЭБ) айыл чарба саясаты боюнча жыйында Казакстандын алдыңкы агротехнологиялары өлкөлөрдүн өкүлдөрүнө тааныштырылды. Кыргызстандын вице-премьер-министри Эрлист Акунбеков баштаган делегация Казакстандын улуттук агрардык изилдөө университетинде жана башка илимий борборлорунда болуп, жаңы чечимдер менен таанышышты.
2026-жылдын 10-августунда Кыргызстандын Кабинети ЕАЭСтеги аудитордук ишмердүүлүк боюнча макулдашууну ишке ашыруу максатында аудиторлорго коюлган талаптарды катуулап, аудитордук ишмердүүлүк эрежелерин жаңыртты. Жаңы токтомдо сертификат берүү, экзамендерди өткөрүү, стажды таануу жана окуу программаларын аккредитациялоо тартиби такталды.
2026-жылдын январь-июнь айларында Кыргызстандын өнөр жай өндүрүшү 12,7% көбөйүп, ЕАЭС мүчө мамлекеттеринин ичинен эң жогорку көрсөткүчкө жетти. Айрыкча кайра иштетүү өнөр жайында 15,1% өсүш менен Кыргызстан өлкөдө жана союз мамлекеттеринде алдыңкы орунда турат.
Минскиде Евразия экономикалык комиссиясынын техникалык жөнгө салуу министринин катышуусунда Евразия экономикалык биримдигинде техникалык жөнгө салуу жана шайкештикти баалоо документтерине болгон ишенимдин жетишсиздиги маселелери каралды. Бул маселе ички соодага тоскоолдук жаратарын белгилеп, мыйзамдарды өркүндөтүү үчүн кеңешме улантылары тууралуу макулдашуу болду.
Кыргызстандын экономика министрлиги ЕАЭСке мүчө эмес өлкөлөрдөн гипсокартонду киргизүүгө алты айлык убактылуу тыюу салуу тууралуу жоболоштурууну коомдук талкууга чыгарды. Мындай чара жергиликтүү өндүрүштү колдоого жана ички рынокту жеткирүү менен камсыздоого багытталган.
2026-жылдын январь-июнь айларында Кыргызстандын тышкы соода жүгүртүүсүнүн көлөмү 7,9 миллиард АКШ долларына жетип, өткөн жылдын тиешелүү мезгилине салыштырмалуу 1,4%га өскөн. Экспорттун көлөмү азайганы менен импорт өсүүдө. Тигил же бул өлкөлөр менен соодада негизги бөлүк Евразия экономикалык биримдигинин (ЕАЭБ) мүчө мамлекеттерине туура келет.
Кыргыз Республикасынын Өкмөтү жаныбарларды идентификациялоо боюнча жоболорго өзгөртүү киргизип, аларды Евразия экономикалык биримдигинин талаптарына дал келтирди. Бул өзгөртүүлөр жаныбарларды аныктоодо колдонулуучу каражаттарды классификациялоону жана ар түрлүү жаныбарларды каттоо тартибин тактайт.
Евразия Экономикалык Биримдигинин (ЕАЭБ) брокерлору менен дилерлору жаңы келишимге ылайык, бир аймактагы башка мүчө мамлекеттердин фондулук биржаларында иштөө укугун алышты. Бул өзгөртүү электрондук соода боюнча макулдашуунун жаңы жоболорунда камтылган.
Кыргызстандын Министрлер Кабинети мунай жана мунай продуктуларын өлкөдөн ташып чыгууга убактылуу тыюу салууну улантууну пландаштырууда. Бирок, буга карабастан, эски келишимдерди аткаруу үчүн мазуттун белгилүү бир көлөмүн экспорттоого, ошондой эле чет өлкөдө кайра иштетүү үчүн чийки затты ташып чыгууга уруксат берүү сыяктуу бир катар өзгөчөлүктөр каралган.
Евразия экономикалык биримдигинин (ЕАЭБ) өлкөлөрү Кыргызстандан буурчак өсүмдүктөрүн импорттоону кыйла көбөйтүштү. Жалпысынан 7,3 миң тонна буурчак сатып алынган, бул өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 3,1 миң тоннага көп.
Чолпон-Атада өткөн Евразия Өкмөттөр аралык кеңешинин жыйынында кабыл алынган келишимдер Кыргызстан сыяктуу кичинекей экономикасы бар өлкөлөргө ресурстарга, инвестицияларга жана чоң рынокко жетүүгө жол ачты. Бул тарыхый макулдашуулар кызматташуу үчүн жаңы шарттарды түзүүдө.
Экономика илимдеринин доктору Гурас Жапаров логистика маселелери Кыргызстан үчүн гана эмес, бүткүл ЕАЭБ үчүн курч бойдон кала берерин белгиледи. Ал өкмөттүк деңгээлде стратегиялык чечимдерди кабыл алуу зарылдыгын баса белгилеп, геосаясий тирешүү шартында өлкө салмактуу позицияны карманышы керектигин сунуштады.
Евразия экономикалык биримдигинде (ЕАЭС) Кыргызстандын айыл чарба продукциясын өндүрүүнүн өсүшү боюнча жогорку көрсөткүчтөргө ээ болуп, лидерлик кылганы маалым болду. Бул агрардык сектордо оң динамиканын бар экенин көрсөтөт.
Кыргызстандын Монголиядагы Элчиси Айбек Молдогазиев Монголиянын Вице-премьер-министри Нямтайширын Номтойбаяр менен жолугуп, эки өлкөнүн соода-экономикалык жана маданий тармактардагы мамилелерин тереңдетүү боюнча маселелерди талкуулашты. Жолугушууда Евразия Экономикалык Биримдиги менен Монголиянын ортосундагы жаңы соода келишимин ишке ашыруу жана кызматташтыкты күчөтүү көңүл борборунда болду.
Армениянын премьер-министри Никол Пашинян Евразия экономикалык биримдигинде олуттуу кризис бар экенин билдирип, анын ишмердүүлүгү парализация абалында экенин айтты. Ал бул көйгөйдүн жалгыз Арменияга эмес, бүтүндөй биримдикке тиешелүү экенин белгиледи.
Минскиде болгон расмий аземде Монголиянын жаңы элчиси Байгалмаа Гунаажав Беларус президенти Александр Лукашенкого ишеним грамоталарын тапшырды. Жаңы элчи Монголия президентинин саламдарын жеткизди жана 2027–2029-жылдарга карата эки өлкө ортосундагы экономикалык кызматташуунун жаңы жол картасын түзүү тууралуу маалымат берди. Лукашенко эки өлкөнүн мамилесинин негизинде нацизм менен милитаризмге каршы биргелешкен күрөш тууралуу тарыхый эскерүү жатырын белгиледи.
Кыргызстандын экономикасы дүйнөлүк күйүүчү май кризиси жана тышкы кысымдарга карабастан туруктуу өнүгүүнү улантып жатат. Муну диверсификацияланган күйүүчү май импорту жана мамлекеттик колдоолор аркылуу бааларды туруктуу кармоо иштери тастыктайт.
Кыргызстандын Мамлекеттик салык кызматы ЕАЭС өлкөлөрүнөн мыйзамсыз товарлардын өлкөгө киргизилишин токтотту. Товарлар товар менен коштолгон керектүү документтерсиз жүктү ташыган унаадан табылып, баасы болжол менен 1,4 миллион сомдон ашат.
Казакстан Евразия экономикалык биримдигинин (ЕАЭБ) алкагында графит тигелдерине импорттук бажы алымынын ставкасын 13%дан 0%га чейин төмөндөтүүнү демилгеледи. Бул чара титан продукциясынын өндүрүшүн арзандатууга жана анын атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн жогорулатууга багытталган. Сунуш биримдиктин бардык мүчө-өлкөлөрүнө, анын ичинде Кыргызстанга да таасирин тийгизет.
Евразия экономикалык биримдигинин (ЕАЭБ) алкагында Монголия менен болгон соодага тиешелүү жаңы тарифтик преференция коддору киргизилди. Бул өзгөрүү операцияларды эсепке алууну жеңилдетип, соода катышуучуларынын каржылык чыгымдарын азайтууга багытталган.
Кыргызстандын шире продукциясына чет өлкөлөрдөгү суроо-талап бир кыйла жогорулаганы белгилүү болду. Бул сатуулардын негизги бөлүгү Евразиялык экономикалык биримдикке (ЕАЭБ) кирген эки мамлекетке туура келет.
Кыргызстандын Евразиялык экономикалык биримдигине (ЕАЭБ) мүчө өлкөлөр менен болгон товар жүгүртүүсү 2,4 миллиард долларга чейин жогорулаганы белгиленди. Бул көрсөткүч өлкөнүн тышкы соодасындагы олуттуу өсүштү чагылдырат.
2026-жылдын январь-май айларында Кыргыз Республикасының сырттан жана өз-ара соодасы 6 миллиард 257 миллион долларды түздү. Сооданы жүргүзүүдө жогорку деңгээлдеги концентрация байкалууда: жалпы соода иш-аракеттеринин 67% дан ашыгы үч мамлекетке туура келет — Кытай (33,4%), Россия (25,3%) жана Казакстан (8,6%).
Эртең ЕАЭБ (Евразия Экономикалык Биримдиги) менен Монголиянын ортосундагы соода келишими күчүнө кирет. Бул келишим Кыргызстан жана биримдиктеги башка өлкөлөрдүн товарларын Монголияга экспорттоо үчүн өтө ыңгайлуу шарттарды түзөт.
Быйылкы жылы Кыргызстан Евразия Экономикалык Биримдигинде (ЕАЭБ) валовый ички продукттун өсүшү боюнча биринчи орунду ээледи. Мындан тышкары, өлкөдө негизги капиталга инвестициялардын жогорку өсүшү байкалууда.
2026-жылдын январь-май айларындагы тышкы жана өз ара соода көлөмү өсүп жаткан менен, тышкы соода өсүшү жайлаганы байкалууда. Министр Бактыбек Кудайбергеновдун айтуусунда, бул экономика түзүмүндө өзгөрүүлөр болуп жатканын көрсөтөт жана азыркы учурда курулуш сыяктуу ички инвестициялар маанилүү роль ойнойт.
Орусиянын керектөөчү рыногу катышуучуларынын союзу 2026-жылдын 23-июнунда Кыргызстандагы халал-продукцияны сертификациялоо боюнча жаңы жобого карата Евразия экономикалык комиссиясына сын-пикирлерин жаӊылышты. Союздун пикири боюнча, жаңы жоболор ОИС мамлекеттеринин сертификаттарын таануу мүмкүнчүлүгүн четке кагып, орус өндүрүүчүлөрдү «халал» тамгасын колдонбоо укугунан ажыратып коёт. Ошондой эле аудит мөөнөттөрү жана өтүү мөөнөттөрүнүн жоктугу сындаштырылды.
Бул баракта жазылгандан көбүрөөк билесизби? Толуктоо сунуштаңыз — жарыялаганга чейин текшерүүдөн өтөт.
Кырлар — бир Story ичиндеги биргелешкен эскерүүлөр. Профилди ачуу үчүн түйүндү басыңыз.
