Кыргызстанда калктан аманат жана депозит кабыл алууга мыйзамдуу укугу жок уюмдарга акча берүүгө байланышкан тобокелдиктер көбөйдү. Бул тууралуу бүгүн брифингде Улуттук банктын төрагасынын орун басары Медет Таиров билдирди.
Анын айтымында, мыйзам боюнча пайызга акчаны аманатка же депозитке тартуу менен Улуттук банктын атайын лицензиясы бар уюмдар гана алектене алат. Бул коммерциялык банк же микрофинансылык компания болушу мүмкүн.
Мындай лицензияга 26 коммерциялык банк жана үч микрофинансылык компания ээ.
Айрымдар кадимки ЖЧК же акционердик коомду каттоо күбөлүгү жана башка иш түрүнө лицензиясы бар экенин жарыялашат. Бирок бул калктан акча чогултууга укук бербейт. Бүгүн биз кадимки коммерциялык фирмалар жарандарга туруктуу киреше убада кылып, пайызга акча берүүнү сунуштап жатканын көрүп жатабыз. Алар муну ар кандай жолдор менен жашырышат — зайым, инвестициялоо келишими же өнөктөштүк катышуу макулдашуусун түзүшөт.
Лицензиясыз элдин кеңири чөйрөсүнөн пайызга акча системалык чогултуу — бул мыйзамсыз банк иши, ал кылмыш-жаза жана административдик жоопкерчиликке алып келет.
Беш негизги коопсуздук эрежеси
Улуттук банк каржылык коопсуздуктун беш негизги эрежесин сактоону сунуштайт:
- Бирок кимге акча берерден мурун Улуттук банктын сайтынан лицензияны текшериңиз;
- Каражаттарга мамлекеттик депозиттерди коргоо тутуму колдонулабы же жокпу, тактаңыз;
- Аманатты инвестициялардан айырмалай билиңиз;
- Кол коюудан мурун келишимди кунт коюп окуп, кайтарып алуу тартибин тактаңыз;
- Кийин сотто далилдөө кыйын болгондуктан, накталай акчаны эч кимге бербеңиз.
