Кыргызстандын Кочкор районундагы Кум-Добо аймагында жайгашкан, жергиликтүү эл арасында «Торт-Кул» деп белгилүү болгон Кочкор-Башы шаарчасында археологиялык изилдөөлөр уланууда. Бул жерден XI кылымга таандык коомдук мончо, орто кылымдагы өндүрүшчүллүк устакана, керамикалык буюмдар, тыйындар жана металл иштетүүнүн издери табылган.
Бул табылгалар Ички Тянь-Шань аймагында мал чарбачылыгы менен бирге отурукташкан жашоо образы жана кол өнөрчүлүк өнүккөнүн көрсөтөт. Бул маалыматтарды Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин археология, этнология жана региондук билим берүү кафедрасынын доценти, археолог Орозбек Солтобаев жана тарыхый жана маданий мурастар бөлүмүнүн башчысы Айжан Самыйбекова «Кабар» агенттигине билдирди.
Орозбек Солтобаевдин айтымында, Кочкор айылынын жакындыгынан VIII–IX кылымдарга таандык байыркы кыргыз руникалык жазуулары табылган. Бул жазуулар аймактын тарыхый географиясын изилдөө үчүн чоң мааниге ээ. Атап айтканда, жазууларда башкаруучунун иш-аракеттери жөнүндө маалыматтар жана Ярыш менен Кочкор деген топонимдер камтылган.
Аталган аймак жөнүндө маалыматтар тарыхый жазууларда да сакталып калган. Мисалы, бул жер Махмуд Кашгаринин «Диван лугат ат-турк» эмгегинде жана фарс эпосу болгон «Шахнамеде» аталып өткөн.
- кылымдагы мончо
- XI
- кылымдагы жазуулар
- VIII–IX
