Petitions.com сайтында Жогорку Кеңештин депутаты Айсаракан Абдибаеваны мандатынан ажыратуу талабы менен петиция 31 миңден ашык кол топтоду. Петиция 29-сентябрда парламенттик комитеттин жыйынында депутат балдарга карата зордуктоо жана сексуалдык мүнөздөгү аракеттер боюнча айрым кылмыш курамдарына пробациялык көзөмөлдү колдонуу мүмкүнчүлүгүн талкуулоону сунуштагандан кийин түзүлгөн.

Мен балдарга карата зомбулук үчүн жазаны жеңилдетүүнү сунуштаган эмесмин, жарандардын кайрылууларын гана айттым.
Айсаракан Абдибаева, Жогорку Кеңештин депутаты

7-октябрда Абдибаева балдарга карата зомбулук үчүн жазаны жеңилдетүүнү сунуштабаганын, жарандардын кайрылууларын айтканын билдирди. Парламенттин маалыматы боюнча, бул маселе боюнча мыйзам долбоору түшкөн эмес.

Айсаракан Абдибаева эмнени сунуштады?

29-сентябрдагы комитет жыйынында Абдибаева Кылмыш-жаза кодексинин 154-беренесинин («Зордуктоо») 1-бөлүгүндө жана 157-беренесинде («Он алты жашка чыга элек балага карата сексуалдык мүнөздөгү аракеттер») каралган айрым кылмыш курамдары боюнча пробациялык көзөмөлдү колдонуу мүмкүнчүлүгүн карап чыгууну сунуштады.

Мындан тышкары, депутат Кылмыш-жаза процесстик кодексинин 505-беренесин тараптардын элдешүүсү жөнүндө процесстик макулдашуу ченемдери менен толуктоону сунуштады. Дагы бир сунуш — өспүрүмдүн 16 жашка чыга электигин билген же билбеген учурларга байланыштуу КЖКнын 157-беренесин тактоо.

Депутаттын сөзү интернетте талкуу жаратып, кийинчерээк Абдибаеваны депутаттык мандатынан ажыратуу талабы менен петиция пайда болду.

Петициянын юридикалык күчү барбы?

Эксперттердин айтымында, Кыргызстанда электрондук петициялардын юридикалык күчү чектелүү жана алар мамлекеттик органдар үчүн милдеттүү эмес. Депутатты мандатынан ажыратуу процедурасы мыйзамда так көрсөтүлгөн эмес, бул мындай талаптарды ишке ашырууну кыйындатат.

Жогорку Кеңештин депутатын мандатынан ажыратуу үчүн негиздер конституцияда жана регламентте каралган, бирок алардын арасында коомдук петиция боюнча чара көрүү механизми жок. Эксперттер мандатты кайтарып алуу үчүн депутаттын өзүнүн арызы же соттун чечими сыяктуу юридикалык негиз керектигин белгилешет.

Парламенттин позициясы

Парламентте Абдибаеванын сунушу боюнча мыйзам долбоору түшкөн эмес, ошондуктан аны кароо мүмкүнчүлүгү жок. Депутаттын айтымында, ал жарандардын кайрылууларын гана билдирген, мыйзамды өзгөртүү демилгесин көтөргөн эмес.