Материалдар: 119
Улуттук банктын маалыматына ылайык, 2026-жылдын 2-чейрегинде коммерциялык банктардын кассаларынан чыгарылган накталай акчанын көлөмү 1 триллион 880 миллиард сомдон ашты. Бул көрсөткүч өткөн жылдын 2-чейрегине салыштырмалуу 35,9% өскөн.
Кыргызстандын Улуттук банкы 30-июлда бир коммерциялык банкты ички көзөмөл системасын түзүүдө мыйзам бузуулар үчүн 13,6 млн сом өлчөмүндө айыпка жыкты. Айыптын себеби — мыйзамдардын талаптарын сактабагандыгы. Коммерциялык банктын аталышы жарыяланган жок.
Улуттук банктын берген маалыматына ылайык, 2026-жылдын 1-июлуна карата өлкөдө айланымдагы жалпы акчанын суммасы 317 млрд сомду түзүп, анын 286 млрд сому банктык системадан тышкары болуп калды.
Кыргызстандын Улуттук банкы насыя бюролорунун иштеши боюнча эрежелерине өзгөртүү киргизди. Башкы жаңылык — карыз алуучулардын жаман кредиттик тарыхы тууралуу маалыматтар сакталуучу мөөнөттөр кыскартылды, бул адамдардын каржылык абалын оңдоого шарт түзөт.
Улуттук банк жарыялаган маалыматка караганда, 2026-жылдын май айында Кыргызстанга которулган жалпы акча каражаттары 287,9 миллион АКШ долларын түздү. Эң чоң өлчөмдөгү акчалар КМШ өлкөлөрүнөн болуп, алар 252,4 миллион доллар болду, ал эми алыстан келген которуулар 35,5 миллион долларды түздү.
Улуттук банктын каржылык сабаттуулук боюнча эксперт Кубаныч Мусуралиев каржылык коопсуздук, каржылык көзкарандысыздык жана каржылык эркиндиктин үч даамын талдап берди. Ал базалык керектөөлөрдү камсыздоо каржылык коопсуздук, пассивдүү киреше каржылык көзкарандысыздык даражасы экенин айтып, эң жогорку деңгээл катары кирешелер чыгашаларды ашканда каржылык эркиндикти белгиледи.
Улуттук банктын каржылык сабаттуулук боюнча топ жетекчиси Кубаныч Мусуралиев сомдун долларга карата курсу туруктуу болгондо сомдон ачылган депозиттердин кирешелүүлүгү долларлык депозиттерден жогору экенин айтты. Ал сомдун курсу быйылкы жылы болжол менен 87,45 сомду түзгөнүн белгиледи. Ошол эле учурда, ал сактоолорду бир нече активдерге бөлүү сунушун берди.
31-июлга карата валюта курстары белгилүү болду. Евро сомдун 100 чекесин ашып, казак тенгеси менен кытай юанынын курстары да өстү. Ошол эле маалда орус рубли айлык минималга түштү, ал эми америкалык доллар туруктуу бойдон калды. Бул тууралуу Кыргызстандын Улуттук банкынын маалыматы жазылды.
Улуттук банктын каржылык сабаттуулук тобунун башчысы Кубаныч Мусуралиевдин айтымында, глобалдык экономикалык туруктуулук жок кезде алтын жана кыймылсыз мүлк коопсуз активдер статусту сактоодо. Ал ошондой эле кризистер жаңы инвестициялык мүмкүнчүлүктөрдү түзөрүн, айрыкча искусственный интеллект тармагында деп белгиледи.
Кыргызстандыктар эми мобилдик тиркеме аркылуу жылдык 17% чейин киреше алып келе турган мамлекеттик облигацияларга инвестиция салууга мүмкүнчүлүк алышты. Улуттук банктын өкүлү Кубаныч Мусуралиевдин айтымында, бул жаңы курал салымчыларга банктык депозиттерге караганда көбүрөөк коопсуздук жана жогору пайда алып келет.
Улуттук банк Кыргыз Республикасында коммерциялык банктардын алмашуу бюролору менен чет элдик валютаны сатып алуу жана сатуу боюнча убактылуу киргизилген чектөөлөрдү жоюу чечимин кабыл алды.
Улуттук банк жүргүзгөн иликтөөгө ылайык, Кыргызстандагы тургундардын 29% гана өз чыгымдарын үчтөн алты айга чейин жабууга жетерлик акчалай запастары бар. Экономикалык оор учурларда бул каржылык коргонуунун маанилүүлүгү чоң деп кесиптештер баса белгилешти.
