Кыргызстандагы мугалим кесибинин өзгөрүшү, алгачкы көрүнүшү болгонунан да көп болгон. Kaktus.media маалыматы боюнча, бул өзгөрүүлөр айлык акынын жогорулашы, кадрдык жетишсиздик жана билим берүү системасындагы реформалар менен коштолгон.
Айлык акы көбөйүп, баалар дагы көбөйүп жатат
Өткөн жылдар бою мугалимдердин айлык акысы бир нече жолу жогорулатылып келет. Бирок учурдагы көтөрүү мурунку масштабдардан айырмаланган. 2026-жылдын 1-апрелинен баштап, президенттик компенсациялык төлөм киргизилип, 15 миң сом кошулган. Ошентип, айлык акы дээрлик 100%га чейин жогоруланууга мүмкүн болгон. Мамлекеттик билим берүү министрлигинин маалыматы боюнча, мугалимдин орточо айлык акысы азыр 42 миң сомду түзөт, ал эми өткөн жылы 25 миң сом болгон.
Бирок айлык акы менен бирге баалар да өзгөрүп жатат, анткени статистика көрсөтүп тургандай, Кыргызстанда инфляция жарандардын кирешесинен тезирээк өсүп жатат. Демек, мугалимдер көбүрөөк акча алса да, жашоо сапаты жакшырбай жатат.
Мугалимдер көбөйүп жатат, бирок алар дагы эле жетишсиз
2020 жылдан 2024 жылга чейин окуу жай системасындагы мугалимдердин саны болжол менен 82 миңден 93,5 миң адамга чейин көбөйгөн. Мамлекеттик билим берүү министрлигинин айтымыша, айлык акынын жогорулашынан кийин мектептерде иштөөгө каалоочулар көбөйгөн. Бирок кадрдык жетишсиздик жоюлгон эмес. 2026-жылдын январына карата мамлекеттик жана муниципалдык мектептерде 761 мугалим жетишсиз болуп калган. Эң көп муктаж болгон мугалимдер физика, математика, химия жана биология боюнча адисдер болуп саналат. Эң чоң муктаждык – Чүй облусу жана Бишкекте.
Мугалимдин иши сабактан тышкары
2023-жылы «Билим берүү жөнүндө» жаңы Мыйзам кабыл алынган.
