Ак-Түз конушунун тарыхы байыркы замандардан баштап өнүгүп келген. Бул жерде металл иштетүүнүн байыркы издери табылган, бул болсо Ак-Түз кендери X-XI кылымдарда эле белгилүү болгонун далилдейт. Бирок, 1912-жылга чейин бул жерге эч ким олуттуу көңүл бурган эмес.
- 1912-жыл
Жергиликтүү аңчы К. Мамырканов байыркы шахтаны табышты
- 1913-1914-жылдар
Берг жетекчилиги астында гидрологиялык экспедиция келди
Алгачкы кездерде жумушчулар абдан оор шартта жашашкан. Turmush басмаканасынын маалыматы боюнча, алар боз үйүндө, үңкүрлөрдө жана барактарда жашап, түн ичинде карышкырлардын үрөшүн угуп турушкан. Согуш жылдарында болсо Ак-Түзтун тургундары фронттун ишенимдүү тиреги болуп, тоо казуу өнөрүн өнүктүрүү менен бирге эрдик көрсөтүшкөн.
Түндүк Кыргызстандын тоо казуучу ишканаларынын тарыхына арналган китептин автору, техникалык илимдин кандидаты Александр Васильевич Косяков бул окуяларды сактап калуу үчүн атайын эмгек кылган. Ал Кыргыз тоо-металлургия комбинатынын мурунку кызматкери В.В. Моисеев менен бирге бул тарыхый маалыматтарды китеп түрүндө чыгарган.
