Материалдар: 86
Туркменбашы шаарынан ММК лидерлеринин чогулушууга башталат. Ушул чогулушуу ММКнын 35 жылдыгына манок болот. Эксперттердин айтымында, 90-жылдардын башында түзүлгөн кызматташуу механизмдери жаңы геосаясий реалдуулукта өтө керектүү болуп калган. Ал эми бул жолу ММКнын чогулушууга Кыргызстандын Президентинин өкүлдөрү менен кошо Ирандын Президенти Масуд Пезешкиан да кошулуп, тарыхый алгачкы жолу катышып жатат.
Кыргызстандын президенти Садыр Жапаров 8-9-октябрь күндөрү Туркменистанга жумуш сапарына келиши пландалып жатат. Ушул сапардын курамында Борбор Азия жана Азербайджан лидерлеринин жолугушуусу, ошондой эле ММД мамлекеттеринин башчыларынын кеңешинин жыйыны өтөт. Жыйындарда соода, транспорт, энергетика жана экология сыяктуу аймактык маанилүү маселелер талкууга алынат.
Мамлекеттик туризмди өнүктүрүү агенттиги директору Эдуард Кубатов айтымыша, Кыргызстандын туризм тармагында келип чыккан сапаттык өсүш үчүн 4 жана 5 жылдыкана мейманканаларынын санын учурдагы 13дөн 500гө көтөрүү зарыл. Анын айтымыша, ошондой эле визасыз режимди 80 өлкөгө кеңейтүү жана туристтик визанын мөөнөтүн 60 күнгө көтөрүү пландары да бар.
Бүйрөк Банк (World Bank) Кыргызстандын 2026-жылы ИКПнын 9,6% өсүшү менен өсөрип жатканын болжолдоду. Бул көрсөткүч банктын апрельдеги болжолунан 3,5% жогору. Бул өсүш Кыргызстандын Борбор Азия аймагында эң жогорку темпте өсө турган экономикалардын бири болуу мүмкүнчүлүгүн көрсөтүп турат.
2026-жылдын 14-августунда Токтогуль гидроэлектростанциясында эки гидрогенератордун кыска мөөнөттүү өчүүсү Борбордук Азиянын энергия системасында убактылуу бузулууларды жаратты. Бул тууралуу Кыргызстандын Энергетика министрлиги кабарлап, Кыргызстан коңшулаш өлкөлөргө жардам берип, 250 МВт жакын кубаттуулукту камсыздаганын билдирди. Толук себептерди аныктоо үчүн атайын комиссия түзүлгөн, ал эми министрлик муну Кыргызстанга толук жүктөө туура эмес экенин белгиледи.
Муну азыркы илимий изилдөөлөр Монголиядагы буддизмдин тарыхы Юань доору менен гана чектелбесин, ал Хунну элинин доорунда — болжол менен 2200 жыл мурда башталганын ырастап жатат. «Ингэт Толгой» комплексинен жаңы археологиялык табылгалар бул алгачкы руханий байланыштарды тастыктоодо.
Бишкек жана Борбор Азиянын башка шаарларында электр жарыгы менен камсыздоо үзгүлтүккө учурады. Бул кырдаал Токтогуль ГЭСиндеги эки гидрогенератордун өчүрүлүшү менен байланыштуу экени белгиленди. Негизги себептен улам аймактык энергосистема ашыкча жүктөмгө туш болду.
АКШ куралдуу күчтөрүн 2026-жылдын 30-сентябрына чейин толук чыгарууну пландоодо. 2003-жылдан бери уюмушкан согуш, саясий туруктуздук жана диний касташуулар Иракты кенен бутүрдү. Эксперттер аймактагы туруктуулукка тийгизген таасирин талдап, регионалдык өлкөлөрдүн мындан аркы жүрүм-турумун сүрөттөшүүдө.
Кыргызстандын Энергетика министрлиги Борбордук Азиянын биригкен энергия системасындагы чет элдик жогорку чыңалуу линиясынын өчүрүлүшү себептүү өлкө убактылуу изоляцияланган режимде иштеп жатканын билдирди. Азырынча Кыргызстанда электр жарыгы үзгүлтүксүз берүүдө, өчүрүлгөн абоненттер жок.
Кыргызстандын президенти Садыр Жапаров Владимир Путин менен 40 мүнөт сүйлөшүп, Кытай–Кыргызстан–Өзбекстан темир жолунун маанилүүлүгүн ырастай алды. Ал долбоор Борбор Азия үчүн гана эмес, ири дүйнөлүк державалар үчүн да стратегиялык мааниге ээ экенин белгиледи.
Тажикстандын президенти Эмомали Рахмондун Борбор Азияда жаңы нефть кайра иштетүү заводун куруу сунушунан кийин адистер маселени терең караш керектигин белгилеп, чыныгы көйгөй чийки заттын жетишсиздиги жана рыноктун жоктугу экенин айтышат.
Бул макала Борбордук Азиянын чоң көлүн жоготушу жана андагы экологиялык кризис тууралуу баяндайт. Адамзаттын иш-аракеттери бул маанилүү экосистеманын бузулушуна алып келгенин эңсеп жазат.
