Материалдар: 110
АКШ Финансы министрлиги 8-октябрда Иран нефтисин, нефти жанармайларын жана нефтихимиялык продукцияларды чет өлкөлүк рынокторго ташып жүргөн 17 кемеге жана алар менен байланышкан компанияларга санкция киргизди. Бул чектөөлөр аталган адамдардын жана компаниялардын АКШдагы же америкалык жарандардын көзөмөлүндөгү активдерин токтотууга алып келет.
Евразиялык экономика комиссиясы боюнча маалыматка ылайык, ЭАЭБ жана Иран тараптары эл аралык автотранспорт жүргүзүү чыгымдарын, анын ичинде отун жана кайтарым жүккө тартуу чыгымдарын кысандатуу боюнча чараларды талкуулашкан. Сторондар чек ара процедураларын жеңилдетүү жана транспорттык процесстерди санариптештирүү боюнча маселелерди карап чыккан.
АКБдагы стратегиялык нефти резерви акыркы 44 жылга жакын эң төмөнкү деңгээлге түшүп калган. Эксперлер дүйнө запастарынын коркунучтуу төмөн деңгээлде экенин белгилешет. Жаңылыкта АКБнын жана G7 өлкөлөрүнүн рынокко чыгарууга даяр болгон көлөмдөрү, ошондой эле нефть бааларынын келечеги боюнча болжолдор камтылган.
Туркменбашы шаарынан ММК лидерлеринин чогулушууга башталат. Ушул чогулушуу ММКнын 35 жылдыгына манок болот. Эксперттердин айтымында, 90-жылдардын башында түзүлгөн кызматташуу механизмдери жаңы геосаясий реалдуулукта өтө керектүү болуп калган. Ал эми бул жолу ММКнын чогулушууга Кыргызстандын Президентинин өкүлдөрү менен кошо Ирандын Президенти Масуд Пезешкиан да кошулуп, тарыхый алгачкы жолу катышып жатат.
Американын мурунку президенти Дональд Трамп Небраска штатында сүйлөшүүдө Иран менен болгон согуштун кесепеттери жөнүндө айтып, Лос-Анджелес жана Сан-Диего сыяктуу шаарлар жок кылынышы мүмкүн экендигин айтты. Ал ошондой эле АКШдагы баалардын көтөрүлүшүн улуттук жана глобалдык коопсуздукту камсыздоо үчүн төлөнүүчү акы деп эсептегенин белгиледи.
Кыргыз Республикасынын транспорт жана коммуникациялар министринин орунダルмы Бактылуу Аскар Уулу Момбеков өлкөнүн ири жол долбоорлору жана темир жолдун курулуш мөөнөтү жөнүндө маалымат берди. Анын айтымында, Кытай–Кыргызстан–Өзбекстан темир жолу 2030-жылыга чейин ишке киргизилиши пландалып жатат. Ошондой эле, жаңы айланып өтүү жолдору, акы төлөнүүчү жолдор, туннелдер жана айырмалоолор куруу, ошондой эле Кыргызстандын деңиз ташууларына жетүү мүмкүнчүлүктөрү да талкууланган.
АКШ менен Иран 2026-жылдын 17-августунда аякта турган согушту токтотуу режимин дагы 60 күнгө узартуу боюнча макулдашты. Бул келишимге Пакистан тараптан ортомчулук менен жетишилди. Тараптар акыркы тынчтык келишимине жетүү үчүн диалогду улантат.
Иран парламенти чет өлкөлүк «дошман» катары саналган маалымат каражаттары менен маектешүү жана башка байланыштар үчүн кылмыш жоопкерчилигин киргизген мыйзам долбоорун жактырды. Ал мыйзамда атайын өлкөнүн Ички иликтөө министрлигине кабарлашуу талаптары жана башка тыюу салуулар каралды.
2026-жылы Бүткүл дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму (ДСУ) медициналык мекемелерге жасалган кол салуулар боюнча тынчсыздануучу маалыматтарды жарыялады. Былтыр 900дөн ашык чабуул катталып, мындан адамдар каза болуп, жаракат алышкан. Бул кол салуулар медициналык жардам көрсөтүүнү жана дары-дармек жеткирүүнү оорлотуп жатат.
Иран бийлиги АКШнын өлтүрүлгөн жана туткунга алынган аскерлери үчүн 5 миллиард тумандык сыйлык бөлдү. Бул иште ийгиликке жетишкен аялдарга эки эсе көп сыйлык берүүгө убада кылынды.
2026-жылы март айында Ормузский тилке аскердик жаңжалда жабылганына карабастан, Персия булуңунан жашыруун флот күн сайын 800 миң баррелге жакын сырдык мунай жана газ конденсатын чыгарып жатат. Бул процесс дүйнөлүк мунай бааларына түздөн-түз таасирин тийгизип, Brent маркасындагы баалар 82-85 доллар чегинде кармалып, бул маселедеги бүткүл логистикалык кризистин 2027-жылдын башына чейин уланарына болжолдонууда.
Тажикстандын энергетика министри Далер Жума Ирандын биринчи орун басары Мохаммадреза Ареф менен Тегеранда жолугушуп, эки тараптуу мамилелерди өнүктүрүү жана мунай-газ тармагында кызматташтыкты кеңейтүү маселелерин карашты. 2026-жылдын алгачкы жарым жылдыгынын жыйынтыгы боюнча товар жүгүртүүсү 254,3 миллион долларды түздү.
