Армения
Турсуниязов Амантур Токтобаевич
Абдыкеримов Аскат ОрозбековичГосударственная служба финансовой разведки
Иссык-Куль
Джети-Огуз
Ошский государственный университет
Садыр Жапаров
Айбек Джунушалиев
Руслан Суйналиев
Кадамжайский районКызыл-КияЦентральная АзияНациональный статистический комитет
Ак-Талинский районИнсанЭскерүүлөр: 43
Омбудсман Джамиля Джаманбаеванын баяндамасы боюнча, алименттерди казыктоо боюнча иштердин 60 пайызынан ашыгы аткарылбай жатканы, ал эми чыныгы төлөмдөрдү камсыз кылган бөлүгү 10 пайыз гана экени аныкталды. Джаманбаева бул маселе боюнча ошондой эле балдардын билим берүү жана коопсуздугу тармагындагы кемчиликтерди да белгиледи.
Омбудсман Джамиля Джаманбаеванын маалыматы боюнча, 2025-жылы сот жүрүм-туруму боюнча жалпысынан 816 кайрылуу жана арыздар Омбудсман институтуна келип түшкөн. Анын айтымыша, бул кайрылуулардын ири бөлүгү (558 кайрылуу) сот алдындагы жүрүм-турум этаптарында адам укуктарынын бузулушуна байланыштуу болгон, айрык초о ички иштер органдарына байланыштуу маселелер көп болгон.
Жогорку Кеңештин заседаында депутат Камила Талиева Омбудсмен Джамиля Джаманбаевага кайрылып, Омбудсмендин институтунун ишинин акцентин прокуратуралык көзөмөлдөн алыс кылып, олуттуу социалдык көйгөйлөр тарабынан аткаруу керектигин белгиледи. Ал социалдык камсыздоо, медицина жана билим берүү маселелеринин парламент тарабынан көбүрөөк көңүл бурууну талап кылды.
Жогорку Кеңештин сапта аялдардын кичинекей балдары менен жашап, жазасын төлөө маселеси талкууга алынды. Депутаттар жазаны аткаруу шарттарынын адилеттүүлүгүн көтөрүп, бул абалды башка айыпталуучулардын жазасы менен салыштырышты.
Жогорку Кеңештин заседаында депутат Дастан Бекешев окуучулардын мектеп формасы боюнча окуу сабактарынан чыгарылышы жана окуучулардын укуктарынын бузулушу боюнча келипжалууларды билдирди. Ал укук коргоочудан мектептердеги окуучулардын укуктарынын сакталышын мониторинг кылууну өтүнүп, окуу жайларындагы санитардык абалга да көңүл бурууну сунуштады.
Жогорку Кеңештин заседаында кардарларда жашаган аялдардын медициналык жардамга жетүү мүмкүнчүлүгү маселеси көтөрүлгөн. Омбудсмандын отчету боюнча, медициналык кызматкерлердин келип туруусу боюнча аялдардын жабырлануулары бар. ГУЖМ өкүлдөрү ички медициналык кызматтын иштешин жана жайларды оңдоо иштеринин башталганын билдирди.
Депутат Сеидбек Атамбаев Жогорку Кеңештин жыйынында айымдардын укуктары жана эркиндиктеринин сакталышы тууралуу маалымат берди. Анын айтымында, Степное айылындагы №2 аялдар колониясында саламаттыгы жаман, өз алдынча кыймылдай албай турган жана инвалид коляскага муктаж айым турат. Атамбаев ошондой эле жаза ордундагы ички тартиптеги эрежелердин өтө катуу болгонун жана жаза ордунун шарттарын жакшыртуу керектигин белгиледи.
Омбудсман Джамиля Джаманбаева 2025-жылы Кыргыз Республикасында адам укуктарынын сакталышы боюнча докладды сурду. Анын айтымыша, казармалык жайгаларды камтуучу тармакта омбудсмандын институту 328 мониторинг жүргүзүп, санитардык нормалардын бузулушу, тамактануу жана медициналык кам көрүү боюнча көйгөйлөр аныкталган. Ошондой эле, пытка факты боюнча 56 кайрылуу келип түшкөн жана 4 кызматкер жоопкерчиликке тартылган экен.
Өмгүүр Джамиля Джаманбаеванын билдирүүсүнө ылайык, аскер комиссариатарын мониторингдөө учурунда кээ бир жарандар толук медициналык текшерүүсү жүргүзүлбөй жарамдуу деп эсептелип жатканы аныкталган. Өмгүүр ошондой эле ВИЧ жана туберкулез менен ооругандардын стигмаланышы жана мүмкүнчүлүгү чектелген адамдар үчүн квотанын аткарылбай жаткандыгы сыяктуу маселелерди көтөрдү.
Институт омбудсмендин өкүлү 270 сот отурумун талдоого караганда, алардын 44 пайызы кечиккен, 42 пайызы болсо да, ар кандай себептерден жылдырылган. Омбудсмендин адиси соттордун жогорку жүктөмү жана сот залдарындын жетишсиздигине байланыштуу мындай кырдаалдардын келип чыкканын айтты.
Омбудсмен Джамиля Джаманбаева маалымдагандай, Кыргызстандагы айрым райондордо кыздардын бооруна болгон физикалык зордук күчтүүлүгү коркунучтуу деңгээлге жеткен. Ал ошондой эле алгачкы турмушка чыгуу жана балдардын укуктарын коргоодогу кечигичтерди белгиледи.
Омбудсман Джамиля Джаманбаева 2025-жылы өткөрүлгөн Жогорку Кеңеш депутаттарынын алдын ала шайлоолору кезеңинде Ош жана Жалал-Абад облустарынын кардарларындагы шайкатчылардын укуктарынын бузулгандыгы тууралуу маалымат берди. Ошондой эле, психиатриялык мекемедеги жарандардын катышуу деңгээлинин өтө төмөн болгонун белгиледи. Мониторингдин жыйынтыгы боюнча КР Эл аралык шайлоо комиссиясына (ЦИК) жоопторду камтыган акты киргизилген.
Жогорку Кеңештин Конституциялык мыйзамдар, мамлекеттик түзүлүш, жергиликтүү өз алдынча башкаруу жана Жогорку Кеңештин Регламенти кодемитинин заседаында Акыйкатчынын Кыргыз Республикасынын жарандарынын укуктарынын сакталышы боюнча докламы угулду. Акыйкатчынын өкүлү Джамиля Жаманбаева 2025-жылы келип түшкөн кайрылуулардын саны, Институттун жоопторго реакция кылуу чаралары жана бул маселелер боюнча депутаттардын талкуулары жүрүштү.
Жогорку Кеңештин конституциялык мыйзамдар боюнча комитетинин жыйынында депутат Медербек Алиев сот органдарын, өзгөчө Жогорку сотту реформалоону талап кылды. Ал соттун көпчүлүк өкүлдөрү компетенциясыз жана коррупцияга түшүп калганын айтты. Ошондой эле, Омбудсмандын отчету боюнча, жарандардын кайрылууларынын көпчүлүгү сот системасындагы көйгөйлөрдү камтый турганын белгиледи.
Кыргызстандын Омбудсмени Джамиля Джаманбаева Кызыл-Жардагы Республикалык психиатриялык ооруканада жүргүзүлгөн текшерүүнүн жыйынтыгы боюнча психиатрия кызматтарын реформалоо зарылдыгын билдирди.
Чүй облусунун Искра айылындагы Токмок шаарындагы №1 психоневрологиялык стационардын кызматкерлеринен омбудсменге канализация көйгөйү боюнча кайрылуу түштү. Текшерүү учурунда кызматкерлер жашаган көп кабаттуу үйдүн подвалын канализациялык сууда баскан, дубалдары сиреп, сыркат тактары пайда болгон шарттар аныкталды. Омбудсмен бул маселени чечүү үчүн бийлик органдарына кайрылган.
Акыйкатчы Кыргызстана Джамили Джаманбаева көмөгү менен Эстониянын жараны Андри Юджинга карата административдик жоопкерчилик, айып салуу жана чыгууга тыюу салуу мыйзамсыз болуп чыккандыгы аныкталды. Юджин 21-апрелде чек арадан чыгарылганда мыйзамсыз чектөөлөргө дуушар болгон, бирок омбудсменге кайрылгандан кийин анын укуктары калыбына келтирилди.
Кыргызстандык омбудсмен Джамиля Джаманбаева Ош шаарында кафе тейлөөдө иштеген өспүрүмдүн каза болушу боюнча өзгөчө тынчсыздануусун билдирди. Ал бул окуя ата-энелерди жана мамлекеттик органдарды балдардын жайкы эс алууда коопсуздугун камсыз кылууга чакырды.
Бул баракта жазылгандан көбүрөөк билесизби? Толуктоо сунуштаңыз — жарыялаганга чейин текшерүүдөн өтөт.
Фактылардын булактары: «Кто есть кто».
Кырлар — бир Story ичиндеги биргелешкен эскерүүлөр. Профилди ачуу үчүн түйүндү басыңыз.
КыргызстанӨлкө
БишкекШаарСадыр ЖапаровИнсан
Абдирасулова Гулшайыр ЖанызаковнаИнсан
Чуйская областьОблус
ОшШаар
Джалал-Абадская областьОблус
Комитет ООН по правам человекаУюм
Сарчаев Нурлан АсынбековичИнсан
