ЮНКТАД эксперттеринин маалыматы боюнча, баанын өсүшүнүн себептеринин бири Жакынкы Чыгыштагы кагылышуудан улам энергия булактарын жеткирүүдөгү үзгүлтүктөр болду. Дүйнөлүк мунай баалары кескин өзгөрдү: эталондук Brent маркасынын баасы баррелине 120 доллардан ашты, андан кийин июнда болжол менен 70 долларга чейин түшүп, кайра 100 доллардан жогору көтөрүлдү.
Баанын төмөндөө мезгили узакка созулган жок. ЮНКТАДдын маалыматы боюнча, сентябрга карата 2026-жылдын аягына чейин мунай жеткирүү боюнча фьючерстик контракттар да баррелине 100 доллардан жогору соодаланган — бул кагылышуу башталганга чейинки баадан 30 доллардан ашык жогору.
Бул бизнес жана үй чарбалары үчүн күйүүчү майга жана транспортко кеткен чыгымдар жогору бойдон калаарын билдирет.
Импортко көз каранды өлкөлөр эң аярлуу
Күйүүчү майдын акыркы баасына дүйнөлүк мунай котировкалары гана эмес, ошондой эле ички салыктар, мамлекеттик субсидиялар, бааны жөнгө салуу механизмдери жана валюта курстары да таасир этет. Энергия булактарын импорттоого көз каранды өлкөлөр өзгөчө аярлуу.
- Күйүүчү май сатып алууга кеткен чыгымдардын өсүшү азык-түлүк, дары-дармек жана жабдуулар сыяктуу башка керектүү товарларды импорттоо мүмкүнчүлүгүн кыскартат.
- Өкмөттөргө социалдык программаларга каражат бөлүү кыйындайт.
- Калктын сатып алуу жөндөмдүүлүгү төмөндөйт.
