Кыргызстан ак илбирстин санын калыбына келтирүү боюнча иш-аракеттери менен Бириккен Улуттар Уюмунун (БУУ) экосистемаларды калыбына келтирүүдөгү прогресске арналган жаңы баяндамасына кирди. Бул демилге ийгиликтүү жаратылышты коргоо долбоорлорунун катарында белгиленди.
Дүйнөлүк масштабдагы ийгиликтер
Баяндамада Кыргызстан менен катар Чыгыш Африкадагы тоо гориллаларынын, Бразилиядагы ягуарлардын жана Индиядагы ганг дельфиндеринин популяцияларынын жанданышы сыяктуу жетишкендиктер да белгиленген. Бул аракеттердин бардыгы экосистемаларды калыбына келтирүү боюнча глобалдык аракеттердин бир бөлүгү.
БУУнун маалыматы боюнча, бүгүнкү күндө 149 өлкөдө 252 миллион гектар экосистеманы калыбына келтирүү иштери жүрүп жатат. Бул тарыхта катталган эң ири масштабдагы иш-чара.
Калыбына келтирилген экосистемалар
Аймактар боюнча бөлүштүрүү
Эң ири калыбына келтирилүүчү аймактар Кытайга таандык — 127,4 миллион гектар. Монголия менен Казакстанда да олуттуу иштер жүргүзүлүүдө. Жалпысынан Азияга 192,2 миллион гектар, Африкага 36,3 миллион, Европага 9,1 миллион гектар калыбына келтирилүүчү экосистемалар туура келет.
Кургактагы экосистемалар суудагыларга караганда тезирээк калыбына келүүдө жана 2030-жылга чейинки глобалдык максаттын дээрлик жарымына жетти
Каржылоону көбөйтүү зарыл
БУУнун эксперттери 2030-жылга чейин глобалдык максаттарга жетүү үчүн жаратылышты калыбына келтирүү темпин олуттуу тездетүү жана жылдык каржылоону көбөйтүү керектигин эскертишет.
Баяндамада кургактагы экосистемалар суудагыларга караганда тезирээк калыбына келери жана 2030-жылга чейинки глобалдык максатка дээрлик жарымы жеткени белгиленет. Ал эми тузсуз суу, деңиз жана жээк экосистемалары эң тез деградациялануучулардан болуп, жайыраак калыбына келүүдө.
