Кыргызстандагы чакан жана орто ишкердик (ЧОИ) өнөр жай багытындагы жерлердин жетишсиздигинен жана инженердик тармактарга кошулуудагы бир катар кыйынчылыктардан улам олуттуу көйгөйлөргө туш болууда. Бул маселелер өлкөнүн экономикалык өнүгүүсүнө терс таасирин тийгизүүдө.
Жер маселеси: Өнөр жай үчүн жердин жетишсиздиги
«Кыргыз Республикасынын 2030-жылга чейинки чакан жана орто ишкердикти колдоо жана өнүктүрүү программасына» ылайык, ишкерлер керектүү максаттагы жер тилкелерин алууда же сатып алууда кыйынчылыктарга дуушар болушат.
Документте белгиленгендей, жалпы жер фондунун 28 пайыздан ашыгы айыл чарба багытындагы жерлерге туура келсе, өнөр жай, транспорт, байланыш жана башка багыттагы жерлер болгону 1,1 пайызды гана түзөт.
Өнөр жай тармагында иш жүргүзүү үчүн ишкерлер өнөр жай же башка багыттагы жерлерди сатып алууга же ижарага алууга муктаж, бирок учурда мындай жерлер жетишсиз. Мындан тышкары, ЧОИ сектору айыл чарба багытындагы жер тилкелерин башка категорияларга трансформациялоодо да кыйынчылыктарга дуушар болууда.
Инженердик тармактарга кошулуудагы чектөөлөр
Программада ошондой эле ишкерлер электр, жылуулук, газ, суу менен камсыздоо жана саркынды суу түтүктөрүнө кошулууда тутумдук чектөөлөргө дуушар болуп жатканы айтылат.
Учурдагы кошулуу процедуралары жетишсиз ачык-айкындуулугу, административдик процедуралардын татаалдыгы жана инфраструктуралык кызмат көрсөтүүчүлөр менен өз ара аракеттенүүнүн бирдиктүү стандарттарынын жоктугу менен мүнөздөлөт. Кээ бир инфраструктуралык операторлордун табигый монополиясы шартында, ЧОИ субъекттери көп учурда тең эмес абалда калышат.
