ИнсанЭскерүүлөр: 25

Жогорку Кенештин депутаты Уланбек Жаанбаев билим берүүгө чоң каражаттар бөлүнүп жатканына карабастан, жаштардын кыргыз тилин билүү деңгээли төмөн экенин айтты. Ал Билим берүү жана илим министринин тил өнүктүрүү боюнча так статистиканы бере албагандыгын сынга алды.

Бишкек шаарында тиешелүү уруксатсыз бойдон калган 22 көп кабаттуу имарат бар экенин Жогорку Кенештин депутаты Улукбек Ормонов билдирди. Бул маселе өлкөнүн өнөр жай саясаты, транспорт, отун-энергетикалык комплекс, архитектура жана курулуш боюнча комитетинин жыйынында талкууланды.

Жер астындагы байлыктарды пайдалануу боюнча лицензиялар чет элдик жарандарга берилбейт, ал эми ири кендерди мамлекеттик ишканалар гана иштете алат. Бул тууралуу Жогорку Кеңештин Агрардык саясат боюнча комитетинин жыйынында Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинин орун басары Амантур Турсуниязов билдирди.
Ноокат районундагы алма өндүрүүчүлөр баалардын төмөндөшүнөн улам кыйынчылыкта. Депутат Уланбек Жаанбаев алманын баасы бир килограммы 2–4 сомго чейин түшкөнүн билдирип, аймакка иштетүүчү завод курууну сунуштады.
Кыргызстанда IQAir компаниясынын абанын сапатын өлчөөчү датчиктерин толугу менен алып салуу каралууда. Бул чечим алардын көрсөткүчтөрү Гидрометцентрдин маалыматтарына дал келбегендиги жана ишенимсиздиги менен байланыштуу.

Жогорку Кеңештин депутаты Уланбек Жаанбаев 2027-жылга бюджетке Ноокат районундагы эки ирригациялык каналды капиталдык оңдоону киргизүүнү суранды. Анын айтымында, каналдар оңдолбогондуктан 500 гектар сугат жеринде дыйкандар дан өз убагында айдай алышкан эмес.

Жогорку Кеңештин депутаттары 28-октябрь күнү бир катар мыйзам долбоорлорун экинчи жана үчүнчү окууларда кабыл алышты. Анын ичинде санариптик далилдерди киргизүү боюнча Кылмыш кодексине, Кылмыш-процессуалдык кодекске жана башка кодексиге өзгөртүүлөр киргизүү маселелери камтылган. Депутаттар санариптик мейкиндиктеги кылмыштуулуктардын көбөйүшүнө байланыштуу мыйзамдарды күчөтүүгө көңүл бурушту.

Кыргызстанда кендерди пайдалануучулардын лицензиясы үч жыл аралыгында белгиленген жылдык пайдалуу кендердин көлөмүнүн 25% төмөн казып алган учурда токтотулушу мүмкүн экендиги талкууга алынууда. Кыргыз Республикасынын Айыл чарбыт министринин орундар курамындагы кызматкер Амантур Турсуниязов айтымында, лицензияны сактап калуу үчүн үч жылдын ичинде жок дегенде бир жылы минималдуу көрсөткүчтү аткаруу жетиштүү экенин тактап берген.

Экология жана жер ресурстарын пайдалануу боюнча министрдин орун басары Амантур Турсуниязовдин маалыматы боюнча, жер ресурстарын пайдалануучулар жерди рекультивациялоого каражатты өз убагында атайын эсепке которууга милдеттүү. Эгер төлөмдөр кечигип калса, компаниянын иши токтотулушу мүмкүн, ал эми карызы төлөнбөсө лицензиясы жокко чыгарылат.

Жогорку Кеңештин депутаттары Акыйкатчы (Омбудсмен) Джамиля Жаманбаеванын «2025-жылы адамдын жана жарандын укуктары жана эркиндиктеринин абалы» жөнүндөгү отчетун талкуулашты. Талкууга балдардын укугун коргоо, өзгөчө мүмкүнчүлүгү чектелген жана ВИЧ менен инфицирленген балдар, ошондой эле Россияда иштеген кыргызстандыктардын маселелери камтылган.

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши Омбудсман Джамилия Жаманбаеванын «Кыргыз Республикасында адам жана жарандын укуктарынын сакталышы жөнүндө» 2025-жылдагы отчетун карап чыккан. Депутаттардын көңүл бурган маселелеринин бири – ВИЧ менен ооруган балдар, мүмкүнчүлүгү чектели адамдар жана Россиянын реестриндеги кыргыз жарандарынын абалы болгон. Ошондой эле Омбудсман институтунун бюджеттерин көбөйтүү зарылчылыгы да көтөрүлгөн.

Депутат Уланбек Жаанбаев парламенттин жыйынында мүмкүнчүлүгү чектели балдар үчүн аймактарда бала бакчалардын жана реабилитациялык борборлордун жоктугун белгиледи. Ал ошондой эле 2027-жылдагы республикалык бюджетке бул объектилерди каржылоону жана ассистенттердин эмгек акысын жогорулатууну киргизүүнү талап кылды.
Бул баракта жазылгандан көбүрөөк билесизби? Толуктоо сунуштаңыз — жарыялаганга чейин текшерүүдөн өтөт.
Кырлар — бир сюжеттин ичиндеги биргелешкен эскерүүлөр. Профилди ачуу үчүн түйүндү басыңыз.