Кыргызстанда мамлекеттик кызматкерлер жана президенттикке талапкерлер үчүн кыргыз тилин билүү деңгээлин ырастоо милдеттүү. Бул талап «Кыргызтест» мекемеси аркылуу ишке ашат. Ал жерде талапкерлердин тил билгичтиги В2 деңгээлинен төмөн эмес экени текшерилет.
В2 деңгээли — «босоголук өркүндөтүлгөн» деп аталат. Ал тилди эркин сүйлөөгө, окууга жана кыргыз тилдүү чөйрөдө иштөөгө мүмкүнчүлүк берет. Мындай деңгээлдеги адам эне тилинде сүйлөгөндөр менен эркин жана өзүнөн өзү баарлаша алат, өз көз карашын далилдеп, талкууга катыша алат. Ошондой эле, акцент же тез сүйлөө болгон учурда да сөздү укканда түшүнө алышат.
Баары эле биринчи жолу өтө бербейт
Бирок эне тилинде сүйлөгөндөрдүн баары эле экзаменди биринчи аракеттен эле тапшыра албайт. Мисалы, алдыдагы шайлоого талапкерлигин коюуну пландаган Омурбек Суваналиев менен Сыймык Жапыкеевге биринчи жолу ийгилик жылмайган жок. Жапыкеев тестти кайра тапшырууну чечти. Жыйынтыгында ал керектүү 63 упайды топтоду.
Илим Карыпбековдун тажрыйбасы
КТРКнын мурдагы башкы директору, учурда блогер Илим Карыпбеков да тесттен өтүп, анын кандай өткөнү тууралуу Kaktus.media порталына айтып берди. Ал өзүнүн тил билгичтиги канчалык деңгээлде экенин билүү үчүн сынактан өтүүнү чечкенин белгиледи.
Мен жөн гана тилимди канчалык жакшы билеримди билгим келди. Мурда мындай тестти эч качан тапшырган эмесмин. Бир кезде TOEFLди гана тапшырганмын, андан бери башка тил тесттеринен өткөн эмесмин. Кыргыз тили, албетте, менин эне тилим, бирок 9-класска чейин орус тилинде окугам. 10-11-класстарды кыргызча бүтүргөм. Бишкекке келгенде бул жерде орус тили басымдуу экенин байкадым, ошого карабастан кыргыз тилин унуткан жокмун.
Карыпбековдун айтымында, тестке даярдык көрүүнүн зарылдыгы жок, анткени ал күнүмдүк тилди колдонуу деңгээлин баалайт. Бирок тесттин форматы менен алдын ала таанышуу пайдалуу болушу мүмкүн.
Тест мамлекеттик кызматта иштөөгө умтулгандар үчүн да милдеттүү. Ошондуктан көптөгөн жарандар алдын ала даярданып, сынактын талаптары менен таанышып чыгууга аракет кылышат.
Кыргыз тили боюнча тесттин негизги көрсөткүчтөрү
