Мамлекеттик органЭскерүүлөр: 170
Айыл чарба министрлиги — агрардык саясатты түзүү жана ишке ашыруу, айыл чарба өндүрүшүн жана соодасын жөнгө салуу үчүн жооптуу мамлекеттик аткаруу органы. Массалык маалымат каражаттарында чек арадан өткөн айыл чарба продукциясынын сапатын жана коопсуздугун көзөмөлдөө, ошондой эле аймактагы фермердик чарбалардын өнүгүүсү жөнүндөгү статистикалык маалыматтардын булагы катары эскерилет.
Улуттук статистика комитетинин маалыматтарына ылайык, Кыргызстан 2026-жылдын январь-июлу айларында 24,7 миң тонна картошка импорту кылган. Бул көлөм 2025-жылдын ушул мезгилине караганда 8,2% жогору, ал эми акчалай мааниси 4,7% төмөн болуп, 10,4 млн доллар менен эсептелген. Импорттун негизги булагы Кытай болуп калган, бирок Голмония жана Германиядан келген товарлардын көлөмү көбөйгөнү белгиленген.
Чүй облусунун Аламудун районунда «Салих Аква» балык өнөр жай кластеринин алкагында заманбап балыкты иштетүү зарылчылыгы ачылды. Бул ишкана жыл сайын 3 миң тоннага чейин балыкты иштетүү мүмкүнчүлүгүнө ээ жана бул аймакта экспорттук потенциалдын өнүгүшүнө жана жумуш орундарын түзүүгө багытталган.
Кеминдеги маалыматтарга ылайык, «Кыргыз Агрохолдинг» акционердик коомдогу ревизорду ичики аудитордук кызмат менен алмаштырууну Минсель-Кыргызстандын буйругу менен ишке киргизүүдө. Бул өзгөрүү ичики аудитордук кызматка акционерге компаниянын каржы абалы боюнча отчет берүү укугун берип жатат. Ушул тенденциянын келип чыгышы Министрлер Кабинетинин «Ичики аудит жөнүндө» мыйзам долбоорун кабыл алуусу менен байланыштуу болгон.
Мамлекеттик айыл чарбыт министрлиги билдирүүгө ылаййк, пилоттук тажрыйбада спутник сүрөттөрү жана жасалма интеллекттин (ЖИ) сунуштары менен өстүрүлгөн жүгөрү жаайы Иссык-Көл облусу боюнча орточо көрсөткүчтөн 33% жогору болгон. Бул киргизилип жаткан система суу жана жер ресурстарын рационалдуу пайдаланууга мүмкүндүк берет.
Эмгек министрлигинин төрагасынын орунダル насыячысы жана Айыл чарбы министри Эрлист Акунбеков парламенттин жыйынында мал сатып алуу жөнүндө маалымат берди. Бул чара өлкөдөгү эт продукциясынын бааларын турукташтыруу максатында көрүлгөн.
Садыр Жапаров Кызыл-Кыедеги ичүүчү суу менен камсыздоо маселелери боюнча айыл чарбызы министрлигинин орун басарынын маалыматсыздыгын сындаган. Бул окуя аймактагы турак жай жана экология маселелери боюнча коомчулуктун кызыгуусун арттырды.
Мамлекеттик кызматтын төрагасынын орун басары Эрлист Акунбеков 12-октябрь күнү Жогорку Кеңештин өнөр жайлык саясат, транспорт, отун-энергетикалык кешен, архитектура жана курулуш боюнча комитетинин жыйынында маалымат берген. Анын айтымыша, кызыл фасольдун баасы килограммасына 50-53 сомго түшүп, бул мурда болгон эмес. Ошондой эле, Талас облусундагы фермерлердин абалы жана жаңы курулган заводдун иштөө капиталын каржылоо маселеси талкууга алынган.
Мамлекеттик тобокелдик министрлигинин төрага комитетинин орун басары Эрлист Акунбековдун маалыматы боюнча, правительствонун токтому менен картошка, алма жана канттын импортуна тыюу салуу пландалып жатат. Депутаттаргы арасындагы талкууларгы негизги маселе — буураштыруу мезгилиндеги төмөн баалар жана сактагычтардын курулушу болуп саналат.
Суу ресурстары, айыл чарбыты жана иштетүү тармактары минири Эрлист Акунбековдин билдирүүсүнө ылайык, жергиликтүү балык азыгы импорттук маанага караганда 20% арзан болот. Министр импортту токтотуу чечимин ырастоо менен бирге, балык өнөр жайларын субсидиялоого даяр экенин билдирди, бул импорттук компоненттерге көз карандылыкка карабайт.
Кыргыз Республикасынын Айыл чарбызы министрлиги 2026-жылдын күзүндөгү айыл чарбыт малдары үчүн мамлекеттик субсидиянын алкагында үрөн сунуштап жатканын билдирди. Бул үрөндер суперэлита жана элиталык түрлөр болуп саналат жана алар Джалал-Абад, Ош, Чүй, Иссык-Көл жана Талас облустарынын айыл чарбыт кемесинде даярдалып жатат.
Мамлекеттик айыл чарбыт министрлиги түштүк аймактарга 10 миң тонна минерал жер семирткис жеткирүү боюнча пилоттук долбоорду жактырды. Бул долбоор 394,3 млн сомго бааланат. Ошондой эле, Чуй облусунда эт кластеринин долбоору жактырылып, фермерлерди колдоо жана ветеринариялык борборлорду түзүү боюнча демилгелер каралды.
Жылдой малдык жана фитосанитардык көзөмөл кызматынын инспекторлору Бишкектеги тамактандыруу жайларын, ветеринариялык фармацевтикалык дүкөндөрдү жана эт сатуу пункттарын мониторингден өткөрүштү. Ошондой эле, Кыргызстан Президентинин бизнеске каралган временный токтотуу буйругуна киргизилген өзгөрүүлөр жөнүндө да так маалымат берилди.
Кыргызстандын айыл чарбызы министри Эрлист Акунбеков мамлекеттик кызматка дайындалганга чейин СИЗОдо өткөргөн төрт айлык мезгили жөнүндө өз эсиндеги окуяларды бөлүштү. Анын айтканы боюнча, бул мезгил анын кардарлык жашоосун жана туруктуулугун көрсөткөн окуялар катары сүрөттөлгөн.
Жогорку Корутунду министрлигинде улуттук бренд катары «Кыргыз кымызы»н өнүктүрүү боюнча долбоор талкууланып жатат. Бул долбоордо жыл бою сатууну камсыздоо жана экспорттук рынокторго чыгуу максатында жылкы сүтүн сапаттуу иштетүү технологияларын киргизүү пландалып турат. Негизги максат — кымызыны талап кылынган улуттук жана экспорттук продукцияга айландыруу.
Кыргыздын Чүй облусунда жана бүтүндөй өлкөдө сахар билиш жайнагы жүрүп жатат. Айыл чарбыт министрлигинин маалыматы боюнча, Чүй облусунда жалпы жер аянтынын 29,2 пайызы жайналып, орточо түшүмдүүлүгү гектардын 450 центнериге жеткен. Өлкө боюнча жалпы түшүмдүн 700-710 миң тоннага жетүүсү күтүлүүдө, бул өлкөнүн азык-түлүк коопсуздугун бекемдейри деп болжолдонууда.
Министрликтердин өкүлдөрү суу ресурстары, айыл чарбыты жана иштетүү тармактары боюнча бизнесмендер менен уруксат берүүчү документтерди оптималдаштыруу маселелерин талкуулашкан. Бул жолу президенттин буйругунун аткарылышынын алкагында өткөн жана бизнес үчүн процедураларды жеңилдетүүгө багытталган.
Мамлекеттик айыл чарбыт министрлиги ички өндүрүштү колдоо жана 2026-жылдагы алмагын өз убагында ишке ашыруу шарттарын түзүү максатында алма импортун 6 айга убактылуу чектөө сунушун ишке киргизди. Ушул чара боюнча тиешелүү токтомдун долбоору иштелип жатат жана акыркы мөөнөтү, шарттары келечекте аныкталат.
Журналист кызматтык кызматкерлердин жай турмушу үчүн ишкананын ички өндүрүшүн колдоо жөнүндөгү билдирүүлөрү менен четке кагылгандыгына ачуу менен кайрылган. Бирок, Айыл чарбыт министри Эрлист Акунбеков Li Xiang автомобилдеринин сатып алынышы планы токтотулганын билдирди.
Айыл чарбызы министрлиги башчысы Эрлист Акунбеков балык өндүрүшүн Токтогуль суу сактагычына которуу планы жөнүндө билдирүү берди. Бул чечим өлкөнүн аквакультура тармагында жаңы багыт болушу мүмкүн.
Кыргызстандын айыл чарбызы министрлиги башчысы Эрлист Акунбеков агрардык тармактагы бир нече кылмыштуу структуралар менен күрөшүүнү баштоого туура келген билдирүү берди. Анын билдирүүсү айыл чарбызындагы мыйзамсыз иштерге байланыштуу көйгөйлөрдү баса белгиледи.
Иссык-Көл облусунун Жэти-Өгүз районундагы Оргочор айылынын тургуну Кайрат Доктурбай уулу өз ишин кеңейтүү үчүн совет мезгилинен калган, учурда таштанган жерлерди ижарага алууга мүмкүнчүлүк жоктугун айтты. Анын айтымыша, бул жерлер азыркы учурда Айыл чарбыт министрлигинин карамагында болуп, жергиликтүү ишкерлердин пландарын тоскоол кылып жатат.
Жогорку Кеңештин депутаты Акылбек Тумонбаевдин демилгеси менен келе жакта мамлекет министрлеринин, айрыкча курулуш, айыл чарбыты жана финансы министрлеринин иши боюнча маалымат берүү пландаштырылган. Депутат ошондой эле айыл чарбыт продукциясынын баасынын өсүшү жана жол куруу маселелери боюнча талкуу жүргүзүүнү сунуштады.
Кыргыз Республикасынын Мал чарба министрлиги жергиликтүү өндүрүүчүлөрдү колдоо максатында сүт продукциясынын импортун чекэлөшүү мүмкүнчүлүгүн изилдеп жатат. Министрдин орунダル насыячысы айтымыша, бул чечимди Минсель-Кыргызстан өз алдынча кабыл ала албайт, анткени Кыргызстан ЭАЭБдын мүчөсү болуп саналат. Бу маселе Жогорку Кеңештин финансы, бюджет, ишкердик жана атаандаштык өнүгүүнү камсыздоо боюнча комитетинин жыйынында көтөрүлгөн.
Депутат Уланбек Жаанбаев Кыргызстандагы сүт продукция рыносу боюнча маалыматтардын айырмачылыгын белгиледи. Антимонополия кызмат органы импорттун пайызын 64% деп баалай турган болсо, Мамлекеттик айыл чарбыт министрлигинин өкүлдөрү өлкөнүн өз продукциясы менен толук камсыздандырылгандыгын жана артыкчылыктарын экспорттоого мүмкүнчүлүгү бар экенин айтышты. Мындан тышкары, сүт сатып алуу бааларын жөнгө салуу маселелери да талкууга алынды.
Жогорку Кеңештин депутаты Камила Талиева сыгып сүтүнүн фермерлерден сатып алуу баасы менен дүкөндөрдөгү анын акыркы баасы ортосундагы олуттуу айырмачылыкты белгиледи. Ал өз оюн айтып, айыл чарбыт министрлигин баа саясатын жөнгө салуу жана фермерлердин кызыкчылыктарын коргоо боюнча ишин күчөтүүнү талап кылды.
Кыргызстанда ветеринардык кызматтардын сапатын жогорулатуу максатында «Мал аман» аттуу мамлекеттик ишкана түзүлөт. Аталган мекемеге алгачкы этапта болжол менен 1,5 миңге жакын жеке ветврачтар ишке кабыл алынып, айлык маяналары 30-40 миң сом өндүрүлөт. Бул долбоор учурда тиешелүү мамлекеттик органдарда макулдашуу процессинде турат.
Кыргызстанга мамлекет башчысы Өзбекстандан болгон сапарынын алкагында эки өлкөнүн АПК тармагындагы кызматташуусун тереңдетүүгө багытталган иш-чаралар планы кол коюлду. Бул келишим 2026-жылдан 2028-жылга чейин күчүндө болот жана эки өлкөнүн агроөнөр жай комплексинде узак мөөнөттүү жана туруктуу байланыштарды бекемдөөнү максат кылат.
Чуй облусундагы "Чалдыбар" фитосанитардык көзөмөл пунктунда Россия Федерациясынан келе жаткан 90 куб метр пиломатериалдын мыйзамсыз алып кирилишине бөгөт коюлду. Адистер текшерүү учурунда фитосанитардык сертификаттагы маалыматтар товарды коштогон документтерге дал келбегендигин аныкташты, деп билдирди Айыл чарба министрлиги.
Талас облусундагы көзөмөл пунктунда Орусиядан алынып келинген 22 тонна ноот кармалып, өлкөгө киргизилген жок. Себеби, таңгагында милдеттүү маркировка жок болгон. Бул ЕАЭБдин бирдиктүү карантиндик фитосанитардык талаптарына каршы келет.
Кыргызстанда карагананын чатырларын мал багууга ыңгайлуу биокормго айландыруу боюнча илимий-эксперименталдык долбоор аракет кылып жатат. Бул долбоор пастбищ экосистемаларын калыбына келтирип, мал чарбасын сапаттуу азыктар менен камсыз кылуу жана айыл чарба өндүрүүчүлөрдүн кирешесин жогорулатууга багытталган. Технология Суусамыр жайлоосунда сыноодон өтүп жатат.
Өлкөнүн айыл чарба министрлигинин маалыматына караганда, ветеринардык көзөмөлдү санариптештирүү максатында Кыргызстанда тышкы өлкөлөрдөн келген импорттук жүктөр «Санарип VET» маалымат системасы аркылуу текшерүүлөрдөн өтүүдө. Бул жаңы ыкма мамлекеттик тейлөө кызматтарын ачык жана эффективдүү аткарууга багытталган.
Ноо-Кат районунун Т. Кулатова айылдык аймагында минералдык жер семирткичтерди өндүрүү боюнча чоң көлөмдөгү завод курулушу башталды. Жобонун жалпы кубаттуулугу жылына 500 миң тонна өндүрүүгө багытталган. Бул ташаббус үч этапта ишке ашырылууда, ал эми заводдун толук ишке кириши 2026-жылдын сентябрь айына пландалган.
Сокулук районундагы Кыргыз мамлекеттик урелүүчү заводунда Франция жана Германиядан алынып келинген жогорку түшүмдүү шекер кант үрөндөрү өстүрүлүп жатат. Бул иш-чара замандын агротехнологияларын илгерилетүүгө жана өлкөнүн кант тармагы үчүн сапаттуу чийкизат базасын бекемдөөгө багытталган.
Ысык-Көл облусунун Каракол шаарында Өсүмдүктөрдү жана ветсанитардык көзөмөл кызматкерлеринин өкүлдөрү убой пункттарын, эт саткан жайларды жана азык-түлүк базарларын мониторингден өткөрүштү. Текшерүүлөрдүн жүрүшүндө эт продукциясында ветеринардык экспертиза клеймосунун болушу милдеттүү экени баса белгиленди.
Кыргыз Республикасынын Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлигинде коррупцияга каршы чараларды күчөтүү максатында жыйналыш өттү. Анда коррупциялык коркунучтарды алдын алуу жана мамлекеттик мекемелердин ачык-айкын иштөөсүн камсыз кылуу маселелери талкууланды.
Кыргызстандын Айыл чарба министрлиги ветеринардык сертификаттарды экспортко чыгаруу процессин санариптештирүү максатында «Тулпар» автоматташтырылган маалымат системасына өткөрдү. Бул жаңы система продукциянын коопсуздугун жана ветеринардык-санитардык талаптарга шайкештигин камсыздап, кызмат көрсөтүүнү ачык жана ылдам кылат.
Кыргызстанда Иссык-Күл жана Сон-Күл көлдөрүндө балык ресурстарын сактоо максатында өндүрүштүк балык уулоого убактылуу мораторий жарыяланды. Кыргыз Республикасынын Президентинин 2026-жылдын 17-июлундагы №261 жарлыгы менен кабыл алынган бул чектөө 2026-жылдын 21-июлунан 2029-жылдын 21-июлуна чейин күчүндө болот.
Кыргызстандагы Министрлик Сон-Күл жайыттарынын пайдалануу эрежелерин бузган 11 адамга жалпы суммасы 82,5 миң сом болгон айып төлөтүү чечимин билдирди. Бул чечим жайытты туура эмес колдонуу фактыларын аныктоого байланыштуу кабыл алынган.
Кыргызстандын Институт земледелиясы менен Россиянын АПК «КубаньХлеб» компаниясы Чүй облусунда жогорку сапаттагы үрөн чыгаруу, селекция жана агротехнологияларды өнүктүрүүгө багытталган биргелешкен семеноводдук ишкананы түзүү боюнча меморандумга кол коюшту.
Талас облусунун Манас районундагы «Беш кадам» дыйкан чарбасында Россиядан алынып келген элиттик 'Алексеич' буурчак сорту биринчи жолу өстүрүлдү. Бул жаңылык Министерство айыл чарбасы тарабынан жарыяланды.
Министр Эрлист Акунбеков бетон курама полотногон курулган каналдардын сууну үнөмдөөчү өзгөчөлүктөрү жана аны жасоочу заводдун жумушчу планын баяндады.
Кыргызстанда кышкы дан эгиндеринин себилиш аянттары жыл сайын төмөндөп баратканы айтылууда. Мындай маалыматты Сууларды башкаруу, айыл чарбасы жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлигинин Расмий өкүлү Рахат Каныбекова радио аркылуу билдирди.
Ош облусунун Ноокат районунда 1,7 миң гектардан ашык жерге тигилген дан эгиндери жыйылып болду. Райондук администрациясынын маалыматына таянсак, буудайдын орточо түшүмдүүлүгү гектарынан 32,2 центнерге, арпанынкы 27 центнерге жетти. Айыл чарба өндүрүмчүлөрү үчүн жеңилдик менен дизель майлары сатылып жатат.
Кыргызстандын өкмөтү Министрлик отдёлдору аркылуу аткарылып жаткан айыл чарба долбоорлорунан пайдаланылган бюджеттик каражаттарды калыс жана кеңири баалоо максатында межведомстволук жумушчу топ түздү.
Кыргызстандын Айыл чарба министрлигинде суу камсыздоо жана ирригациялоо объекттеринин курулушунун жүрүшү боюнча жыйын өткөрүлүп, анда суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министринин орун басары катышты.
Казахстан Республикасынын Министрлиги айыл чарбасын мамлекеттик контролдоо комитетинин аймактык инспекциясы Кыргызстандан келүүчү слива жана черешнянын импортун фитосанитардык текшерүү учурунда коркунучтуу карантиндик зыянкечтер табылгандыктан тыюу салды.
Бишкек шаарында айыл чарба министрилиги пансионаттык 10 фудтракты орнотконун маалымдады. Алар ар килограмм эти 680 сомдон сатат жана керектөөчүлөргө бир жогорку 5 кг лимит коюлган.
Кыргыз Агрохолдинг, Министрликтин карамагындагы түзүм, Ат-Башы районунда картошка сактоо үчүн жаңы складды куруу максатында сынак жарыялады. Бул долбоордун жалпы наркы 44,6 миллион сомду түзөт.
Бишкекте Министрликтин жардамы менен фудтрактар аркылуу социалдык баада эт сатуу пилоттук долбоору иштей баштады. Бул дизайн шаар тургундарына жеткиликтүү баада свежий эт алып берүү максатында уюштурулду.
Кыргыз Агрохолдинг, Кыргызстандын Министрлиги айыл чарба структурасынын карамагында иштеген мекеме, Ат-Башы районунда картофель сактоочу кампаны куруу үчүн тендер жарыялады. Бул долбоордун жалпы суммасы 44,6 миллиондон ашык сомду түзөт.
Бул баракта жазылгандан көбүрөөк билесизби? Толуктоо сунуштаңыз — жарыялаганга чейин текшерүүдөн өтөт.
Фактылардын булактары: Викиданные. Айрым маалыматтар ММК материалдарынан чогултулган, так эмес болушу мүмкүн.
Кырлар — бир Story ичиндеги биргелешкен эскерүүлөр. Профилди ачуу үчүн түйүндү басыңыз.
