Кыргызстан жана Армения өкмөттөрү Иссык-Көл жана Севан көлөрүнүн суу ресурстарын сактоо боюнча кызматташуу келишимине келишти. Бул меморандум 2026-жылдын 17-окт сарында Кыргызстандын президенти Садыр Жапаровдун Арменияга расмий сапары кезинде кол коюлган.
Армениянын тажрыйбасы жана көлөрдүн абалы
Кыргызстан үчүн Армениянын тажрыйбасы өзгөчө мааниге ээ, анткени Севан көлү калыбына келтирүү иштери XX кылымдын башынан бери жүрүп жатат. Тарыхый маалыматтарга караганда, 1933-жылы кеңеш бийлиги көл суусун электр энергиясын өндүрүү жана айыл чарбыт жерлерин сугаруу үчүн активдүү пайдаланууну баштоо менен, 2000-жылга караганда Севандын деңгээли болжол менен 19,6 метр төмөндөй, суу көлөмү 58,5 млрд кубометрден 32,5 млрд кубометке чейин кемиши менен, баштапкы көлөмүнүн 40% дан ашыгын жоготкон. Бул кемиши суу сапатынын начарлашышына, биологиялык ар түрдүүлүктүн азайышына жана водорольдердин көбөйүшүнө алып келген.
Севан көлүн калыбына келтирүү боюнча көрүнүктүү чаралар
Армения кийинчерээк сууну чектөө жана башка аймактардан суу өткөрүп туруу аркылуу Севандын деңгээлин калыбына келтирүү ишине кирип, ишке ашырган. 2026-жылы Севан көлүн сугаруу үчүн алынган суу көлөмү 75,3 млн кубометрди түзүп, бул акыркы 65 жылдагы эң кичинекей көрсөткүч болуп саналат. Бул 2025-жылы алынган 180,1 млн кубометрге караганда 104,8 млн кубометр, же 58,2% азайган. Ошондой эле, Севандын деңгээли мурунку жылга салыштырмалуу 21 сантиметр көтөрүлүп кетиши белгиленген.
