Кыргызстан бир нече жылдан бери ар кандай эл аралык рейтингдерде Борбордук Азияда гана эмес, аймактан жана Евразиядан тышкары дагы экономикалык өнүгүү темпи боюнча ишенимдүү лидер болуп келет. Өлкө каржылык жактан туруктуу, социалдык жана азык-түлүк туруктуулугунун жетиштүү деңгээли камсыздалган, өнөр жай кайра жаралып, энергетика тармагы бекемделүүдө. Кыргызстанда келечекке болгон көз караш пайда болуп, республика 2050-жылга чейин так өнүгүү программаларына ээ.

Бүгүнкү күндө жүргүзүлгөн реформалардын жана экономикалык өзгөрүүлөрдүн натыйжалары ачык көрүнүп, эч кандай шек жаратпайт. Ушул учурда артка кылчайып, Кыргызстан акыркы 5-6 жылда мурунку 30 жылга караганда кантип алда канча жогорку натыйжаларга жетишкенин талдоо маанилүү.

Бул тууралуу "Кабар" маалымат агенттигине кеңири комментарий берип жатып, Кыргызстандын эмгек сиңирген экономисти, Финансы рыногун жөнгө салуу мамлекеттик кызматынын жана Отун-энергетикалык комплексти жөнгө салуу мамлекеттик агенттигинин экс-башчысы Нурбек Элебаев маселенин тарыхына токтолуп, прогрессивдүү өнүгүү моделине өтүүгө тоскоол болгон системалык каталар тууралуу айтып берди.

Өнүгүүнү тормоздогон каталар

Көз карандысыздыктын үч он жылдыгында Кыргызстан стихиялуу рынок парадигмасында өнүктү. Бирок толук кандуу атаандаштык экономика курууга эч качан жетише алган жок. 2020-жылга чейин өлкө мурунку модельдин чегине жеткен. Формалдуу түрдө биз рыноктук экономикасы бар көз карандысыз мамлекет элек. Иш жүзүндө — өзүн өзү бага албаган экономикасы бар мамлекет элек.
Нурбек Элебаев, Кыргызстандын эмгек сиңирген экономисти

Анын айтымында, 2020-жылы өлкөнүн ички дүң продукциясы (ИДП) болгону 8,3 миллиард долларды түзгөн — бул мурунку экономикалык модель өз мүмкүнчүлүктөрүн түгөткөнүн ачык көрсөткөн көрсөткүч.

Кыргызстандын ИДПсы 2020-жылы

8,3 млрдАКШ доллары
30 жылмурунку модель мезгили

Элебаев белгилегендей, ушундай системалык каталар өлкөнүн өнүгүүсүн ооздуктап, прогрессивдүү моделге өтүүнү мүмкүн эмес кылган. Так ушул көйгөйлөрдү чечүү максатында акыркы жылдары комплекстүү реформалар жүргүзүлгөн.

Реформалардын натыйжасы

Жүргүзүлгөн реформалардын аркасында Кыргызстан каржылык туруктуулукка жетишип, социалдык жана азык-түлүк коопсуздугун камсыздай алды. Өнөр жайдын кайра жаралышы жана энергетика тармагынын бекемделиши өлкөнүн экономикалык көз карандысыздыгын бекемдөөдө.

Мындан тышкары, Кыргызстанда 2050-жылга чейин так өнүгүү программалары иштелип чыккан, бул узак мөөнөттүү келечекке болгон ишенимди бекемдейт жана экономиканын туруктуу өсүшүнө шарт түзөт.