Түз учуулар, өлкөгө болгон ишеним жана инвестициялар – ЕСтин кара тизмесинен чыгуу эмне берет

‹›

Кыргызстандын Евросоюздун “кара тизмесинен” чыгарылышы акыркы үч жылда жүргүзүлгөн кеңири иш-аракеттердин натыйжасы болуп саналат. Бул тууралуу Мамлекеттик жарандык авиация агенттигинин директору Данияр Бостонов билдирди. Бүгүнкү күндө Кыргыз Республикасы авиакомпаниялардын тизмесинен чыгарылды, аларга Европалык Союзга учуу боюнча тыюу салынган.

Европа Комиссиясынын Мобилдүүлүк жана транспорт боюнча Генералдык дирекциясынын билдирүүсүнө ылайык, Кыргызстандын бардык сертификатталган авиакомпаниялары “кара тизмеден” чыгарылды. Бул чечим 2026-жылдын 19-21-майында Европалык Союздун учуу коопсуздугу боюнча комитетинин жыйынында кабыл алынды.

Бостоновдун айтымында, Кыргыз Республикасы 2006-жылдан бери “кара тизмеде” турган. Ал белгилегендей, республика бул тизмеге 2006-жылы киргизилген, анткени Еврокомиссия айрым учактардын коопсуздук стандарттарына жооп бербегенин аныктаган.

“17 жыл бою бул маселе менен эч ким алектенген эмес. Биздин президент Садыр Жапаровдун колдоосу менен бул маселе чечилүүгө киришти. Ал бул процесстерди жеке көзөмөлдөп, жетекчилик кылды”, – деди Бостонов.

Мамлекеттик жарандык авиация агенттиги бул маселе боюнча активдүү иш алып барганын үч жыл мурун баштаган. “Биз чоң иштерди аткардык. Президенттин колдоосу, саясий колдоо жана финансылык жардам агенттигибиздин ишин чечүүдө маанилүү роль ойноду”, – деп кошумчалады ал.

Бостоновдун маалыматы боюнча, акыркы үч жылда агенттиктин штаттык саны көбөйтүлүп, финансылык каражаттар кеңейтилип, кызматкерлердин эмгек акысы жогорулатылган. Ошондой эле инспекторлорду эл аралык окуу борборлорунда окутууга каражат бөлүнгөн.

“Биз нормативдик-укуктук базаны толугу менен кайра карап чыктык. Азыр бардык документтер эл аралык стандарттарга жооп берет жана кыргыз, орус жана англис тилдеринде жеткиликтүү”, – деди ал.

Ошондой эле, Кыргызстан акыркы үч жылда Эл аралык жарандык авиация уюмунун (ICAO) эки аудитинен, Еврокомиссиянын аудитинен жана европалык эксперттер менен бир нече онлайн-аудиттерден өткөн.

“Бир ай мурун биз Евросоюздун транспорт комитетинде коргоо өткөрдүк, анда 27 европалык өлкөнүн авиациялык органдарынын өкүлдөрү катышты. Биз суроолорго жооп берип, бул процедураны ийгиликтүү өттүк”, – деди Бостонов.

Анын айтымында, бул чечимдин мааниси Европага түз рейстердин ачылышынан алда канча кеңири. “Эми түз рейстер ачылат. Бирок бул өлкөгө болгон ишеним маселеси. Эң негизгиси – инвестициялар. Эгер инвесторлор Кыргызстандын авиация боюнча кара тизмеде экенин көрүшсө, бул алардын чечимдерине таасир этет”, – деди ал.

Бостонов ошондой эле, кара тизмеде болуу Кыргызстандын эл аралык репутациясына терс таасир эткенин белгиледи. “Бул өлкөнүн репутациясындагы тактык болчу. Мындан тышкары, чет өлкөдөн сатып алынган жана кара тизмедеги өлкөлөрдө катталган учактар дароо арзандайт”, – деп түшүндүрдү ал.

Агенттиктин жетекчиси, Кыргызстанды Air Safety List тизмесинен чыгаруу чечими 27 Евросоюз өлкөсүнүн бардыгы тарабынан бир добуштан кабыл алынганын айтты. “Азыр биз толугу менен ушул тизмеден чыктык. Бардык 27 өлкө биздин чыгышыбызды бир добуштан колдошту. Мен бул биздин өлкө үчүн чоң жетишкендик деп эсептейм”, – деп жыйынтыктады Данияр Бостонов.