Кыргызстанда лянга оюнуна тарыхый аталышы тепүк кайтарылды

‹›

Кыргызстанда көп жылдан бери лянга деп аталган оюн, чындыгында, байыркы кыргызча “тепүк” деген атка ээ. Бул тууралуу Кыргызстандын лянга федерациясынын президенти Болотбек Марипов маалымат жыйынында билдирди. Анын айтымында, миң жыл мурун XI кылымдагы белгилүү илимпоз Махмуд Кашгари “Диван лугат ат-турк” чыгармасында тепүк оюнуна байланыштуу атаандаштык практикаларын кеңири сүрөттөгөн.

Махмуд Кашгари – Иссык-Кулдун түштүк жээгиндеги Барскоон шаарынан чыккан улуу инсан. Бул оюндун “лянга” деп аталганы, анын байыркы кыргызча “тепүк” деген атын унуттуруп койгонун көрсөтөт. Биз Кыргызстан бул салттын тарыхый, географиялык жана моралдык мураскери экенин расмий түрдө билдиребиз. Биз башкалардын нерселерин албайбыз, биз өз нерселерибизди үйгө кайтарып жатабыз, – деди Болотбек Марипов.

Федерациянын президентинин белгилөөсү боюнча, “тепүк” сөзү түрк тилдеринен келип чыккан, “теп” (топту тебелөө) тамырынан пайда болгон. Бул оюн Забайкалье, Бурятиядан Тува, Хакасия жана Алтайга чейин кеңири таралган, ал жерде “тебек” деп аталат. Мындан тышкары, Монголия жана Түштүк Кореяда да ушул аталыштагы оюн бар, бул анын Борбордук жана Чыгыш Азиядагы терең тарыхый тамырларын көрсөтөт.

Тепүк оюну кыргыз элинин маданиятынын бир бөлүгү болуп саналат жана анын тарыхы, салттары менен бирге, муундан муунга өтүп келет. Оюндун эрежелери, оюнчулардын чеберчилиги жана атаандаштык духу кыргыздардын улуттук иденттүүлүгүнүн маанилүү бөлүгү болуп эсептелет.