Исмаил Исаков: "Иликтөөнүн  Саймайтинин өлүмүнөн кийин чыгышы дагы күмөн жаратат, бул баягы “Белизгейтти” ойлоп тапкандай болуп жатат"
Ууру болсо дагы, кесиптеш элек деп корогой берген болобу?
Кыяс Молдокасымов: "Жектеп келген "сабатсыздык" доордо да кыргыз мынчалык пастыкка түшкөн эмес!"
Таластагы  Улуттук көчмөндөр оюндарынын салтанаттуу аземи
Марат Тагаев, журналист: “Каныбек Исаков ОшМУнун окуу корпустарын жаӊылап, эӊ алдыӊкы заманбап окуу жайлардын катарына кошконун билебиз”ж
Президент Сооронбай Жээнбеков: Терең билим адамга кайрат-күч берет жана анын турмушун жеңилдетет
Сулайман Кайыпов: "Кызматка Аликбек Жекшенкуловдой профессионалдар иштесе, ушундай ийгилик жаралат" 
Чолпон Байзакова: “Жээнбеков Атамбаевдин кылмышын жаап-жашырып, элди экөөлөп эзип отура берүүгө толук шарты бар болчу, бирок!...”
Раиса Атамбаева заявляя о том, что «власти преследуют их детей» показала весь свой цинизм
Глава ГКНБ Орозбек Опумбаев: В Усена Ниязбекова специально целились в сердце
Кой-Ташта атайын кызматтын аскерлерин таяк менен башка чаап урган жаран суракка чакырылды
Мамбет Мамакeев, Кыргыз Республикасынын Баатыры, Академик: “Адахан сага айтам, Алмазбек сен ук!”
Издөө
» » «Азаттыктын» иликтɵɵcүнүн артында «сем байкелердин» саясий схемасы барбы?

«Азаттыктын» иликтɵɵcүнүн артында «сем байкелердин» саясий схемасы барбы?

02 дек 2019, 15:59    bishkek

«Азаттык» радиосу, «Уюшкан кылмыштуулукту жана коррупцияны иликтɵɵ долбоорунун» (OCCRP) Кыргызстандагы ɵнɵктɵшү «Kloop» маалымат агенттиги менен биргелешип «Бажыдагы миллиондор: Карактоо жана калкалоо» деген иликтɵɵсүн 21-ноябрда жарыялап, ал коомчулукта эки ача пикирди жаратты. Учурда социалдык тармактарда катуу талкууланууда. Иликтɵɵгɵ удаалаш 5-каналдын жетекчиси Эрнис Кыязов «Ток этээри» берүүсүнɵн удаасы менен «Азаттык» үналгысын жиликтеген эки анализ жасады. Айрым топтор кырдаалдан пайдаланып, 25-ноябрь күнү «Коррупцияга каршы» деген аталышта митинг ɵткɵргɵнгɵ жетишти. Биз эки тараптын жүйɵсүн анализдеп кɵрүүнү чечтик.


Туура, коррупцияга каршы күрɵш тынымсыз жүрүп турушу керек, мамлекеттин капчыгына кол салган алкымы кең жемкорлор жазаланып турушу шарт. Буга эч ким каршы эмес, жумурай журттун баары колдоого алаары бышык. Ал эми журналисттик иликтɵɵлɵр болуп, коррупционерлердин кокосуна кылкан болуп сайылышы да зарыл, бул дагы биздин жаңыдан телчигип келаткан демокартиялык коом үчүн аба менен суудай керек. Албетте, жасалган иликтɵɵлɵр таразаланып, укук коргоо органдары тарабынан тыкыр текшерилиши шарт. Дегенибиз, жарыяланган материалды бүкүлү бойдон дароо туура, чындык деп кабыл алыштын ɵзү осолдук, шашылгандык болуп калат.


Непадам, ɵлкɵдɵн чыгарылган 700 миллион АКШ долларды жалгыз бир адамга байлай коюу оңой, бирок, анын чындыгы барбы деген суроо оркоюп турат. Маселен, иликтөөдөгү жылдар Алмазбек Атамбаев бийликте турган учур, бул бир. Экинчиси, Эдил Байсалов аны иликтеп, чыгарылган акчаларга Атамбаевдин түздɵн-түз тиешеси бар экенин айткан. Үчүнчүсү, аталган акчалар ɵлкɵгɵ кирген товарлардыкы экени, бизнесмендер бирден эмес, чогулуп чыгарып кетээри белгиленип жатат. Демек, акчалар кимдики экени далилдениши керек. Анан кимдир бирɵɵнүн кɵрсɵтмɵсүнɵ таянып, же ɵз алдынча иликтɵɵ жүргүзүп, кайсы бир инсанды каралоонун ɵзү адилеттүүлүккɵ жатпай калат.


Иликтɵɵ кайсы бир күчтɵр тарабынан бийликке карата чабуул катары жасалганы да толук мүмкүн. Иликтɵɵ социалдык түйүндɵргɵ түн ичинде, элдин баары оор уйкуда жатканда жарыяланды. Жарыкка чыгары менен Ирина Карамушкина Президентке импичмент жарыялоону жазды. Комментарийлер жаады. Кɵп ɵтпɵй митинг чакырыгы башталды. Бул уюшкандуулуктун, алдын ала даярдалгандыктын белгиси эмеспи? Ооба, коррупция темасы элдин кыжырын кайнатат, кɵңүлүн ɵзүнɵ бурат. Мындан улам бийликти аңтара түшкүсү келгендер так ушул ɵзɵктүү теманы тандады.


Эскесалсак, АтамбаевжайындаРоссиягабаргандаоруслидериВладимирПутинузаккакүттүргɵнжолугушуудансоң, 15 мүнɵтганасүйлɵшүпжолгосалган. АнданкɵпɵтпɵйоруслидерикыргызстандыктардыСооронбайЖээнбековдуколдоогочакырган. ШаабайысуупкайтканАтамбаевжакындарына, тегерекчетиндегилергешекбилдирбей «баарыжакшы» дегенишаратбергенимененКремльмененичиненкошайтышып, океандынарыжагымененмамилетүзүүнүмаксаткылганытарчɵйрɵдɵайтылган. Аларакетикɵпɵтпɵй «америкачыл» РавшанЖээнбековмененкоюн-колтукалышыпкалгандыгынанбилинген. Минтипубакыттынɵтүшүмененжурналисттикиликтɵɵлɵрдагыанытастыктайбаштады. Мынданулам «Азаттыктын» илитɵɵсүнүнаркасында «сембайкелердин» схемасынынкарааныкɵрүнгɵндɵйтуюлууда.


КийинкижылышайлооэкенинжанаКыргызстангеосаясийкызыкчылыктардынкесилишиндежайгашкан ɵлкɵ экенин эске алсак, бул жерде үлкөн державалардын кызыкчылктарынын чайпалышы толук мүмкүн. Шайлоо менен кырдаалды чайпалтуу оңой, кытмыр саясатты жүргүзгɵнгɵ эң ылайыктуу жагдай түзүлɵт. Дүйнɵ практикасында бул колдонулуп жатат. Маселен, буга чейин Ирак, Сирия, Ливия, Йемен, Египет, Ливия, Украина сындуу бир топ ɵлкɵлɵрдү шайлоо маалында олку-солку кылган. Сирия, Йемен, Венесуелла сындуу бийлиги бекем ɵлкɵлɵр каршы туруп, моюн берген жок, бирок мамлекети талкаланды, азыркыга чейин кан тɵгүлүүдɵ.


Адегенде социалдык маселе, мисалга, коррупцияга каршы күрөш сыяктуу маселе менен коомдун нааразычылыгын жаратып, анан максатын ишке ашыруу – дүйнөлүк технология. Жɵнɵкɵй бир социалдык маселе менен башталган акциялар аягы кɵрүнбɵй уланып, кан тɵгүүгɵ чейин жетип жатат. Дүркүрɵп ɵнүккɵн шаарларын күлгɵ айлантып коюшту. Кыскасы, Сооронбай Жээнбеков үчүн эң жооптуу учур келди. Буга чейин ички саясий күчтɵрдү сүйлɵшүү жолу менен ынтымакка тартып, тынчтыкты сактап келсе, эми тышкы чакырыктарга туруштук бериши зарыл.


Албетте, бул социалдык тармактагы такталбаган маалымат. Бирок, Кыргызстанда социалдык тармактын күчүн баарыбыз билебиз. Жада калса кээде мамлекеттик органдар, атүгүл президенттин аппараты да социалдык тармактарда айтылган жарандардын суроо-талаптарына жооп берип жиберишүүдө.


Ошондуктан, булмаалыматтычалгындоооргандарытекшерип, акжекөкдепкоюушукерекдепэсептейбиз. Несиболсода, калчабайжатыпдагыкалчаныпкалбайлы. Баса, ЖЭБбоюнчасоттукпроцессаягынажетип, кылмышкашектелгендердинайыбыугулабаштады. Жакынкы күндɵрү судьянын ɵкүмү окулганы турат. Батукаевдин иши боюнча соттук отурум эң башкы чекитине жетти. Кубанычбек Кулматов, Албек Ибраимовдор боюнча иш аягына келди. Мына ушундай шартта «атамбаевчилер» жандалбастап ɵздɵрүнүн акыркы аракеттерин көрүшүүдө.


Нургазы Айтмырзаев



скачать dle 12.0
Кликните на изображение чтобы обновить код, если он неразборчив