Кыргызстан менен Беларусь товар алмашууну бир нече эсе көбөйтүүнү максат кылышууда

‹›

Кыргызстанга Беларусиянын премьер-министри Александр Турчиндин расмий визити экономикалык өнөктөштүктү бекемдөөгө жана кызматташтыктын жаңы багыттарын кеңейтүүгө багытталган. Минск менен Бишкектин негизги максаты – мамлекеттер аралык сооданы жакшыртуу, өз ара инвестицияларды колдоо жана бизнес үчүн эффективдүү кызматташтык платформасын түзүү. Эксперттердин айтымында, Кыргызстан менен Беларусия, СНГ, ЕАЭС жана ШОС сыяктуу эл аралык уюмдардын мүчөлөрү катары, азырынча эки тараптуу экономикалык кызматташтыкта жаман натыйжаларды көрсөтүп келет. 2025-жылга карата товар жүгүртүүсү 120-130 миллион долларды түзгөн. Учурда эки өлкөнүн өкмөттөрү товар жүгүртүүсүн 500 миллион долларга чейин көбөйтүү мүмкүнчүлүгүн көрүшүүдө.

Беларусиянын маалымат булактарында, эки мамлекеттин ортосундагы дипломатиялык байланыштардын тарыхында бул премьер-министрдин Кыргызстанга болгон биринчи расмий визити экени белгиленет. Ошондуктан, жергиликтүү саясатчылар эки өлкөнүн өкмөттөрү экономикалык өнөктөштүктү жаңыдан баштоого ниеттенишет. Бул өз ара экономикалык кызыкчылыктар жана так коюлган приоритеттер аркылуу кызматташтыкты кеңейтүүгө мүмкүнчүлүк берет.

Александр Турчин президент Садыр Жапаров менен, өкмөт башчы Адылбек Касымалиев менен жолугушууларды пландаштырган, ошондой эле кеңейтилген курамда сүйлөшүүлөр өткөрүлөт. Көптөгөн өкмөт аралык келишимдердин кол коюлушу күтүлүүдө. Турчин менен кошо бизнес чөйрөсүнүн өкүлдөрү жана ишканалардын жетекчилери да келет, алар бизнес-форумга катышат.

Бишкектеги маркеттерде беларус фермерлеринин продукциясы кеңири таралган, сөрөлөрдө ар түрдүү эт азыктары жана сүт азыктары бар. Экономист Кубат Рахимов бул товарлар миңдеген километр аралыкты басып өтүп, транспорттук чыгымдарга карабастан, жергиликтүү продукция менен баа боюнча атаандаша аларын белгилейт. Беларусиянын айыл чарба продукциясын өндүрүү жана кайра иштетүү боюнча тажрыйбасы Кыргызстан үчүн пайдалуу болушу мүмкүн.

Кыргызстандан Беларусияга жаңы жемиштер, жылуу климатка ылайыктуу жашылчалар, пахта, жүн жана жеңил өнөр жай продукциялары экспорттолууда. Бирок, азырынча экспорттун үлүшү импортко салыштырмалуу төмөн. Эксперттер бизнес жаңы мүмкүнчүлүктөрдү табаарын жана биргелешкен ишканаларды түзүү үчүн шарттарды издей турганын белгилешет.

Машина куруу – бул эки өлкөнүн кызматташтыгы үчүн кызыктуу багыт. Беларусия айыл чарба, жүк жана жол куруу техникасын өндүрөт, бул Кыргызстанда активдүү жол куруу жүрүп жатканда жана агрардык сектор трансформациядан өтүп жатканда өтө маанилүү. Кубат Рахимовдун айтымында, беларус тажрыйбасы Кыргызстанда биргелешкен өндүрүштөрдү түзүүдө колдонулушу мүмкүн.

Кыргызстандын экономикасынын адиси Нурбек Элебаев Кыргызстан менен Беларусиянын ортосундагы кызматташтыктын реалдуу потенциалы 500 миллион доллар менен чектелбеши керектигин белгилейт. Бул символикалык чектен өтүү жаңы экономикалык жетишкендиктер үчүн негиз түзөт. 2026-жылдын январында Кыргызстан менен Беларусиянын товар жүгүртүүсү 9,2 миллион долларды же ЕАЭС өлкөлөрү менен сооданын жалпы көлөмүнүн 2,3% түзгөн. Ошондуктан, эки тараптын соода-экономикалык кызматташтыкты күчөтүүгө жана кооперацияны тереңдетүүгө көңүл буруусу зарыл.

Өнөр жай кооперациясы алкагында жергиликтүү ишкананын базасында май трансформаторлорун чогултуу боюнча долбоор жана өлкөдөгү эски лифттерди алмаштыруу программасы боюнча лифт жабдыктарын чогултуу пландалууда. Ошондой эле, Кыргызстанга айыл чарба, жүргүнчү жана атайын техника жеткирүү боюнча сүйлөшүүлөр жүрүп жатат. Эки өлкө ЕАЭС алкагында санариптик интеграцияга да көңүл буруп, биргелешкен долбоорлорду ишке ашырууну пландаштырууда. Эксперттер Кыргызстан менен Беларусия эффективдүү экономикалык өнөктөштүктү түзүүгө ниеттенишет, бул улуттук кызыкчылыктарга жооп берет.