Устундук өнүгүү жана ESG: Кыргызстанда бизнес жүргүзүүнүн жаңы көз карашы

‹›

Соңку жылдары дүйнө жүзүндө туруктуу өнүгүүгө көңүл бурулууда. Бул концепция заманбап бизнес пайда табуу менен катар, айлана-чөйрөгө терс таасирин азайтуу, коомду колдоо жана корпоративдик башкаруунун ачык системасын түзүү керектигин билдирет. Кыргызстандын фондулук биржасы жооптуу бизнеске көмөктөшүү жана ESG принциптерин илгерилетүү үчүн Туруктуу өнүгүү секторун түздү.

ESG концепциясы үч негизги компоненттен турат:
– E (Environmental) – айлана-чөйрөгө жоопкерчилик, углерод изин азайтуу жана экосистемаларды сактоо;
– S (Social) – социалдык жоопкерчилик, кызматкерлерге, кардарларга кам көрүү, адам укуктарын сактоо жана коомдун өнүгүшүнө салым кошуу;
– G (Governance) – корпоративдик башкаруунун жогорку сапаты, отчеттуулуктун ачыктыгы, коррупцияга каршы практикалар жана натыйжалуу менеджмент.

Бүткүл дүйнөлүк деңгээлде 2015-жылы БУУ тарабынан кабыл алынган 17 Туруктуу өнүгүү максаты (ТӨМ) бул концепциянын негизги багыттарын аныктайт. Бул пландар жашоо сапатын жакшыртуу, кедейчиликти жоюу, сапаттуу билимге жана таза сууга жеткиликтүүлүктү камсыз кылуу, экологияны коргоо жана ресурстарды акылдуу пайдалануу боюнча иш-аракеттерди камтыйт.

Туруктуу өнүгүү – бул азыркы муундун муктаждыктарын канааттандыруу, келечектеги муундарды ресурстардан жана мүмкүнчүлүктөрдөн ажыратпоо форматы. Бүгүнкү күндө ESG принциптери имидждик элементтен рыноктун катуу талабына айланды. Инвесторлор, ири банктар жана эл аралык финансылык институттар долбоорлорду каржылоодо компанияларды алардын ESG көрсөткүчтөрү боюнча баалап жатышат.

Кыргызстан үчүн ESG принциптерин интеграциялоо – бул узак мөөнөттүү чет өлкөлүк инвестицияларды тартуу жана эл аралык өнөктөштөрдүн ишенимин бекемдөө үчүн күчтүү инструмент. Туруктуу өнүгүү стандарттарын киргизүү жергиликтүү компанияларга операциялык тобокелдиктерди азайтууга, ачыктыкты жогорулатууга жана натыйжада тышкы рынокто атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн арттырууга жардам берет.

Кыргыз фондулук биржасы тарабынан иштелип чыккан “ESG-отчеттуулукка даярдык боюнча жетекчилик” документтери, эл аралык тажрыйбаны эске алуу менен, жергиликтүү рыноктун реалияларына ылайыкташтырылган. Бул жетекчилик компанияларга нефинансылык маалыматтарды ачыктоо үчүн түшүнүктүү, кадам-кадам менен практикалык сунуштарды берет.

Фондулук биржа компанияларга туруктуу өнүгүү жолуна өтүүнү жана ESG отчетторун жарыялоону сунуштайт. Бул инвесторлорго жана коомчулукка экологиялык жана социалдык жоопкерчилик принциптерине берилгендигин көрсөтүүнүн мыкты жолу.

Кыргыз фондулук биржасынын жыйнаган практикалык тажрыйбасы бар. Көптөгөн ири жергиликтүү компаниялар өз ESG отчетторун КФБнын расмий сайтында жарыялап жатышат. Бул Кыргызстанда корпоративдик маданияттын калыптанып жатканын жана нефинансылык маалыматтарды ачыктоонун маанилүүлүгүн түшүнүүнүн өсүп жатканын көрсөтөт.

Келечекте нефинансылык отчеттуулук корпоративдик маалыматтарды ачыктоонун негизги элементине айланат. ESG практикаларын өнүктүрүү – бул биздин заманбап, ачык жана туруктуу экономикабызды куруу үчүн стратегиялык кадам.