Паразитолог: Кыргызстанда клейчектердин активдүүлүгүнүн чокусунун азайышы башталды

‹›

Кыргызстанда кене активдүүлүгүнүн чокусунун өткөнү байкалууда, бирок алардын чагып алуу коркунучу дагы эле сакталууда. Бул тууралуу паразитология боюнча адис, медицина илимдеринин кандидаты Жумагул Усубалиева билдирди.

Анын айтымында, быйыл кене мурдагы жылдарга салыштырмалуу эрте активдүүлүк көрсөттү, бул жылдын жылуу кышы жана эрте келген жаз менен байланыштуу. Бирок, бул кырдаал жабыркагандардын же ооругандардын санынын кескин өсүшүнө алып келген жок. Сезон башталгандан бери кене чагып алгандыктан медициналык жардамга 1000ден ашык адам кайрылган. Бирок, кене чагуусунан улам оорулар тек гана аз сандагы бейтаптарда аныкталган.

Усубалиева белгилегендей, бардык кенелер кооптуу инфекцияларды жугузуучу эмес. “Алардын эрте активдүүлүгү үчүн паникага түшүүнүн кереги жок”, – деди адис. Ал ошондой эле кенелер республика боюнча ар кайсы жерлерде таралганын, ошондуктан алардын кайда пайда болоорун алдын ала билүү мүмкүн эместигин айтты. Джалал-Абад облусунда жыл сайын кене чагуусу боюнча кайрылуулар аз катталат.

Адистин айтымында, эң кооптуу кене – тайгалык кене, ал кене энцефалитин жугузуучу болушу мүмкүн. Жай айларында болсо, ысык аба ырайынын таасиринен кене саны азаят.

Усубалиева белгилегендей, Кыргызстанда кене активдүүлүгүнүн чокусунун төмөндөшү байкалууда. “Июль жана август айларында кене саны адатта азайып кетет. Бирок, чагып алуу коркунучун толугу менен жоюу мүмкүн эмес, ошондуктан сактануу чаралары актуалдуу бойдон калууда”, – деди ал.

Адис учурда жабыркагандардын саны күтүлгөндөн төмөн экенин, бул маалыматтык жана түшүндүрүү иштеринин активдүүлүгүнө байланыштуу экенин белгиледи. Кене чагып алуунун алдын алуу боюнча сунуштар массалык маалымат каражаттары, интернет ресурстары жана коомдук жайлардагы маалымат экрандары аркылуу таралган.

“Биз адамдардын өз коопсуздугуна жоопкерчиликтүү мамиле кылып жатканын көрүп жатабыз. Бул жагдайга оң таасир этти”, – деди ал.

Усубалиева табиятта эс алуу коопсуз бойдон калат, эгерде жөнөкөй сактануу чараларын сактаган болсо: жабык кийимдерди кийүү, репелленттерди колдонуу жана сейилдөө учурунда денени кылдат текшерүү. Эгер кене жабысып калса, аны кысып же ыргытып жибербеши керек. Кенени алып салгандан кийин, аны контейнерге салып, медициналык мекемеге алып баруу сунушталат.

Ошондой эле, адис кене чагып алгандан кийин өзүн жакшы сезүү боюнча байкоо жүргүзүүнү сунуштады. Эгер баш оору, алсыздык, кусуу, температуранын көтөрүлүшү же башка кооптуу симптомдор пайда болсо, дароо медициналык жардамга кайрылуу керек.