1-май — эмгек жана биримдик күнү

‹›

1-май – бул эмгекчилердин укуктары жана биримдиги менен байланышкан эл аралык майрам. Бул күндүн тарыхы жумушчулардын адилеттүү эмгек шарттарын талап кылуу күрөшүнөн башталат. СССР учурунда бул майрам мамлекеттик мааниге ээ болуп, Кыргызстанда да расмий майрам катары белгиленет жана дем алыш күнү болуп саналат.

Кыргызстанда эмгек рыногун туруктуу өнүктүрүү, жаңы жумуш орундарын түзүү жана жарандардын атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн жогорулатуу боюнча системалуу иштер жүргүзүлүүдө. Профессионалдык билим берүү, колдоо программалары жана жумушка орноштуруу чаралары калктын жумуш менен камсыз болушунда маанилүү роль ойнойт.

Националдык статистика комитетинин маалыматына ылайык, 1-мартка карата Кыргызстанда 7 миллион 404 миң 300 адам жашайт. Эмгек ресурстары 2 миллион 860 миң 700 адамды түзөт. Жумуш менен камсыз болгон адамдардын саны 2 миллион 756 миң, ал эми жумушсуздар 104 миң 700 адам. Жалпы жумушсуздук деңгээли 3,7% түзөт. 2025-жылга карата расмий жумушсуздук деңгээли 1,3% болот.

Жумушка орноштуруу боюнча жардам берүү бөлүмдөрүндө 57 700 жумушсуз жаран катталган. Алардын ичинен 25 521 аял, 33 752 жаштар. Ошондой эле расмий түрдө 38 270 жумушсуз катталган, алардын 17 591 аял жана 23 488 жаштар.

Эмгек жана социалдык камсыздандыруу министрлигинин маалыматына ылайык, быйылкы жылдын биринчи кварталында 8 087 жумуш орундары катталган, алардын 5 243 азыркы учурда актуалдуу. Жумушка орноштуруу чараларынын алкагында 3 562 жаран жумушка орношту, алардын ичинен 1 996 аял жана 1 841 жаш адам.

Министрлик жарандарга бир катар акысыз кызматтарды сунуштайт. Алардын арасында жумушсуз катары катталуу, профессионалдык билим алуу жана кайра даярдоо, жөлөк пулдарды дайындоо, убактылуу жумуш орундарын сунуштоо, жумушка орноштуруу боюнча маалымат берүү, социалдык контракт аркылуу колдоо көрсөтүү жана “Жаштар стажировкасы” программасын ишке ашыруу бар.

Мындан тышкары, жарандар жана бүтүрүүчүлөр үчүн кесиптик багыт берүү иштери үзгүлтүксүз жүргүзүлүп турат.

2026-жылдын биринчи кварталында эмгек рыногунда 5 243 жумуш орунунан 1 465 кызматкерлерге, 3 778 жумушчу кесиптерге тиешелүү. Кызматкерлер арасында мугалимдерге, саламаттыкты сактоо кызматкерлерине, бухгалтерлерге, программисттерге жана мамлекеттик кызматкерлерге болгон талап жогору. Жумушчу кесиптер арасында тигүүчүлөргө, курулуш адистерине, айдоочуларга, ашпозчуларга, соода агенттерине жана кызмат көрсөтүү тармагында иштегендерге муктаждык бар.

Ошондой эле, эмгек рыногунда жаңы кесиптерге, мисалы, экспедитор, гид, маркетолог жана бариста сыяктуу адистерге болгон талап өсүүдө.

Жумушсуз жарандардын саны 39 373 адамды түзөт, алардын 27 427си эмгек мыйзамдары, профессионалдык билим берүү жана кесип тандоо боюнча консультация алышкан. Жумушсуздардын атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн жогорулатуу максатында 2 039 жаран эмгек рыногунун талаптарына ылайык профессионалдык билим алууга жөнөтүлгөн. Билим берүү негизинен талап кылынган кесиптер боюнча жүргүзүлөт: ашпозчу, тигүүчү, чач тарач, бухгалтер, автоэлектрик, компьютер адиси, дизайнер, сварщик жана башка багыттар.

Мындан тышкары, 1 974 жаран убактылуу акы төлөнүүчү коомдук иштерге тартылган.