Кыргызстанда билим берүү тармагында чоң айлык көтөрүү башталды. Ким жана канча алат

‹›

Кыргызстанда 2026-жылдын 1-апрелинен тарта бюджеттик тармактагы эмгек акыны реформалоо боюнча ири өзгөртүүлөр ишке ашырылат. Билим берүү министри Догдуркуль Кендирбаева «Кабар» агенттигинде өткөн маалымат жыйынында президент Садыр Жапаровдун 2026-жылдын 26-мартындагы № 121 буйругуна ылайык, билим берүү системасындагы кызматкерлердин эмгек акысы орточо эки эсе жогорулаганын билдирди.

Билим берүү министрлигинин маалыматына ылайык, билим берүү системасында 183 977 штаттык бирдик бар. Бул штаттарга мектепке чейинки, мектеп, баштапкы жана орто кесиптик билим берүү, ошондой эле кошумча билим берүү уюмдары, методикалык структуралар жана мугалимдердин квалификациясын жогорулатуу институттары кирет. Мугалимдер менен бирге техникалык жана жардамчы кызматкерлердин да эмгек акысы жогорулаган. Бул чара билим берүү уюмдарын туруктуу иштетүүгө жардам берүү жана кызматкерлердин социалдык корголушун жогорулатууга багытталган.

Эмгек акынын жогорулашы төмөнкү категориялар боюнча бөлүнөт:
– Мектеп билим берүү: 128 437 адам
– Мектепке чейинки билим берүү: 30 960 адам
– Баштапкы кесиптик билим берүү: 8 563 адам
– Орто кесиптик билим берүү: 8 120 адам
– Кошумча билим берүү: 2 143 адам
– Методикалык кабинеттер: 407 адам
– Квалификацияны жогорулатуу институттары жана Билим берүү академиясы: 401 адам

2026-жылдын 9 айына эмгек акыны жогорулатууга республикалык бюджеттен болжол менен 41,3 миллиард сом талап кылынат. Билим берүү секторунда 58 миллиард сом каралгандыктан, жалпы эмгек акы фонду 2026-жылы 99,3 миллиард сомду түзөт.

Реформанын негизги элементи эмгек акы структурасынын өзгөртүлүшү болуп саналат. Постановление боюнча, кызматкерлердин эмгек акысы 60 пайызга жогорулайт. Мындан тышкары, билим берүү системасынын кызматкерлерине 15 000 сомдук президенттик компенсация, ал эми техникалык жана жардамчы кызматкерлерге 5 000 сомдук компенсация берилет.

Минималдуу базалык ставка 7040 сом болуп, ал тарифтик ставка жана эмгек акынын эсептелишинин негизин түзөт. Мугалимдердин эмгек акысына кошумча төлөмдөр жана үстөмдүктөр билим берүү деңгээлине, педагогикалык стажга, илимий даражага, ардактуу наамдарга, квалификациялык категорияларга жана жогорку тоолуу, алыста жайгашкан жерлерде иштөөгө жараша белгиленет.

Мисалы, Ж. Турусбеков атындагы орто мектептин башталгыч класстарынын мугалими мурда 33 223 сом эмгек акы алган болсо, азыр 64 964 сом алат. Математика мугалими 32 640 сомдон 58 775 сомго, кыргыз тили жана адабияты мугалими 42 975 сомдон 82 917 сомго жогорулаган.

Мектеп директорлорунун эмгек акысы да жогорулаган. Мисалы, мектеп директору мурда 18 202 сом алса, азыр 41 273 сом алат. Билим берүү министрлиги өлкө боюнча орточо эмгек акы 42 948 сом экенин, ал эми реформадан кийин билим берүү тармагындагы эмгек акы 50 551 сомго жетерин белгиледи.

Реформа билим берүү системасындагы көйгөйлөрдү чечүүгө багытталган. Мугалимдердин социалдык колдоосун камсыз кылуу, ипотекалык турак жай программалары аркылуу 2000ден ашык мугалимге турак жай берилген. Реформа билим берүү тармагындагы эмгек акыны жогорулатуу, социалдык колдоо чараларын кеңейтүү жана кадр саясатын жакшыртуу аркылуу мугалимдердин кесибинин престижин жогорулатууга багытталган.