Президенттин аймактарга сапары. Чындык отчеттордогудай эмес

‹›

Президенттин Ош облусуна болгон сапары, бир нече райондорду кыдырып, жергиликтүү тургундар менен түздөн-түз баарлашуусу, аймактык жетекчилердин кемчиликтерин ачыкка чыгарды. Акимдер жана айыл өкмөт башчылары өз милдеттерин аткарууда кээде кыйынчылыктарга дуушар болушат, элдин кайрылууларын жана өтүнүчтөрүн көп учурда эске албай коюшат. Натыйжада, коомчулук өкмөткө жана президентке түздөн-түз кайрылууга мажбур болот. Мындай баарлашуу жергиликтүү жетекчилердин кемчиликтерин жана аракетсиздиктерин ачык көрсөтөт.

Ош шаарындагы биринчи жолугушууда президент Садыр Жапаров, жыйынга катышуу үчүн активисттерди эмес, өз көйгөйлөрүн айтып берүүнү каалагандарды киргизүүнү талап кылды. Натыйжада, чиновниктердин отчетторундагы сүрөттөрдөн алыс, чыныгы абал ачыкка чыкты. Кээ бир жерлерде жерди бөлүштүрүүдө катачылыктар орун алса, кээ бир жерлерде бузулган үйлөр үчүн компенсацияларды төлөөдө кечигүүлөр болуп жатат. Облустардан алыс жайгашкан айылдарда жашоочулар президент менен жолугушууга жетишүү үчүн күрөшүп жатышат, анткени алар көйгөйлөрүн чечүү үчүн кайда кайрылыш керекти билбешет. Бир айылда таштанды ташуучу унаа жок болсо, экинчисинде мектепти бүтүрүү бир нече жылдан бери кечигип жатат. Ар бир кемчилик президенттин көзөмөлүндө чечилиши керек.

Эксперттер Ош облусуна болгон сапар президенттин бийлик вертикалында системалык көйгөйлөр бар экенин көрсөттү деп белгилешет. Жергиликтүү чиновниктер эң алсыз звено болуп саналат. Политологдор бул көйгөйдүн бир гана регионго таандык эместигин, башка облустарда да ушундай эле көрүнүштөр болорун айтышууда. Ошондуктан, президент азыркы учурда кол менен башкаруу режиминде иш алып барууга, региондорго барып, тургундар менен түздөн-түз баарлашууга мажбур.

Политологдор мамлекеттик башкаруу системасындагы эң алсыз звено орто деңгээлдеги чиновниктер экенин белгилешет. Алардын жетишсиз компетенциялары өлкөнүн өнүгүүсүнө терс таасир этүүдө. Эдиль Марлис уулу Кыргызстанга компетенттүү кадрлар керектигин, алар азыркы учурда милдеттерин аткара албаган адамдарды алмаштыруусу керектигин айтат. Кыргызстан жаңы өнүгүү деңгээлине чыгышы керек, андыктан ар бир катачылык кымбатка түшөт.

Зайнидин Курманов, коомдук жана саясий ишмер, системаны кайра форматтоо кыйын процесс экенин, айрыкча башкаруу институттары жөнүндө сөз болгондо, мамлекеттин туруктуулугун жана ийгилигин камсыз кылуу үчүн маанилүү экенин белгилейт. Президент жергиликтүү чиновниктердин ишин өз көзү менен көрдү, ошондуктан ал жыйынтык чыгарат.

Эксперттер президенттин кол менен башкаруу режимин узак мөөнөттүү колдонуу мүмкүн эместигин, андыктан кадрдык чечимдер жана бийлик вертикалын өзгөртүү зарылдыгы келип чыкканын айтышууда. Жаңы жана натыйжалуу башкаруу институттары керек, алар жогорку деңгээлдеги буйруктардан көз каранды болбой, өз милдеттерин Конституция жана мыйзамдар негизинде аткарышы керек.