Медер Алиев соттук жюри киргизүүнүн зарылдыгын билдирди

‹›

Бишкекте соттук системага байланыштуу коомдо чоң нааразычылык байкалууда. Бул тууралуу Жогорку Кенештин жыйынында вице-спикер Медер Алиев билдирди. Анын айтымында, бул нааразычылыктын объективдүү жана субъективдүү себептери бар.

Көпчүлүк учурларда, жарандар көптөгөн арыздар менен кайрылганда, соттук иштерди карап жатканда, алардын нааразычылыгы негиздүү экенин түшүнүүгө болот. Соттук кечиктирүүлөр, коррупция, кумовство жана негизсиз узартылган иштер – булардын бардыгы жарандардын сот системасына болгон ишеними төмөндөп кетишине алып келет. Ошондуктан, Конституцияда каралган, бирок азырынча ишке ашпай жаткан присяжный сот институтун киргизүү сот реформасынын бир түрү болуп саналат.

Присяжный соттун өзүнүн артыкчылыктары жана кемчиликтери бар. Алгачкы жолу АКШда пайда болгон, бирок азыр Россия жана Казакстанда кеңири колдонулууда. Вице-спикер белгилегендей, бул институттун негизги артыкчылыгы – тараптардын ортосундагы атаандаштык, анда ар бир тарап өз позициясын сотто далилдейт.

Присяжный сот жок болсо, соттук процесстер көбүнчө жай өтөт. Көп учурда прокурор мамлекеттик айыптоону колдойт, ал эми сот тараптарды угуп, чечим чыгарат. Алиевдин пикиринде, бардык судьялар мурда прокуратурада, же ГКНБда же укук коргоо органдарында иштеген. Бул жакшы же жаман эмес, бирок айыптоого жакындаткан белгилүү бир багытты түзөт.

Кыргызстан – кичинекей өлкө, бул жерде сот жана укук коргоо системасынын көптөгөн өкүлдөрү бири-бири менен тааныш. Бул адам факторунун таасирин күчөтөт. Присяжный соттун кездемелүү тандоосу бул факторду азайтууга жардам берет. Эң негизгиси, элдин катышуусу.