Табияттын коркунучтарынан турак жайды кантип коргоо керек: Кыргызстандагы жаратылыш тобокелдиктери жана камсыздандыруу

‹›

Кыргызстанда жаз-күз мезгилинде жаан-чачындын көбөйүшү менен сел, оползень жана башка табигый кырсыктар пайда болуу коркунучу жогорулайт. Айрым аймактар өзгөчө кооптуу деп эсептелип, Өзгөчө кырдаалдар министрлиги бул кырсыктарды алдын алуу үчүн үзгүлтүксүз мониторинг жүргүзүп, чараларды көрүүдө. Мындан тышкары, мамлекет тарабынан турак жайларды камсыздандыруу сунушталууда.

Министрликтин болжолдоо жана мониторинг жүргүзүү иш-чараларына ылайык, өлкөдө 11 388 кооптуу табигый процесс өнүгүүчү участок бар. Алардын ичинде 4 554 оползень катталган, анын 1 186сы калкка жана инфраструктурага коркунуч туудурат. Ошондой эле 3 103 сел коркунучтуу дарыя жана 4 109 сел жана паводок коркунучтуу участок бар. 381 айылда жер астындагы суунун деңгээлинин көтөрүлүшүнө кабылган участкалар да бар.

Министрлик ошондой эле Ош, Жалал-Абад, Баткен, Нарын, Чүй жана Ысык-Көл облустарында жергиликтүү жамгырлардан улам сел жана паводок болушу мүмкүн экенин билдирген. 2025-жылы министрлик тарабынан 1932 изилдөө иши жүргүзүлүп, анын 1033 (54,3%) сел жана паводокту изилдөөгө, 252 (13,1%) оползень процессин мониторинг жүргүзүүгө арналган.

Коомчулукка маалымат берүү жана турак жайларды камсыздандыруу боюнча иштер улантылууда. Жалал-Абад облусундагы камсыздандыруу уюмунун директору Урматбек Осмонкожо уулу билдиргендей, жыл башынан бери 17 үй-бүлө жабыркаган, аларга жалпы 4 млн 577 миң сом төлөнгөн.

Аксый районунда 1323, Базар-Коргон районунда 1261, Ноокен районунда 1194, Сузак районунда 1741 адам өз мүлкүн камсыздандырган. Ысык-Көл облусунда 99 495 турак жай катталган, өткөн жылга салыштырмалуу камсыздандыруу боюнча жоопкерчилик жогорулаган.

Тон районунда сел коркунучу жогору, өткөн жылы эки жолу сел жүргөн. Учурда райондо 2300 үй камсыздандырылган, ал эми жалпы 10 300 курулуш катталган.

Жумгаль районунда 5-апрелде катуу жаандан улам сел жүрүп, үч үйдүн короосун суу каптаган. Нарын облусунун филиалынын директору Нурсултан Мамытов билдиргендей, Жумгаль районунда 2026-жылдын январында 120, февралда 164, мартта 186 үй-бүлө камсыздандыруу жүргүзгөн.

Кырсыктарды алдын алуу жана жарандарды колдоо максатында маалымат берүү иштери улантылууда.