«Салык Кузот». Жаңы система киргизилгенден кийин текшерүүлөрдө эмне өзгөрөт

‹›

Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик салык кызматы «Салык Кузот» аттуу аналитикалык системаны сунуштады. Бул система салык башкаруусунун ачыктыгын жогорулатууга, коррупциялык тобокелдиктерди азайтууга жана бизнес жүргүзүү үчүн адилеттүү шарттарды түзүүгө багытталган.

Система салык органдарынын көп жылдар бою туш болгон системалык көйгөйлөрүнө жооп катары иштелип чыккан. Мурда аналитикалык иштердин көпчүлүгү кол менен жүргүзүлүп, маалыматтар ар кандай маалымат системаларында жайгашкандыктан, жалпы көрүнүштү көрүү мүмкүн эмес болчу. Ошондой эле, адилетсиз бизнес менен айрым кызматкерлердин ортосундагы зомбулук жана келишимдердин тобокелдиктери сакталчу. Технологиялык чечим табуу, адам факторун минималдаштыруу маанилүү болгон.

«Салык Кузот» системасы бизнеске болгон басымды азайтуу максатында түзүлгөн, бул ашыкча текшерүүлөрдү кыскартууга жана инспекторлор менен түз байланыштарды азайтууга мүмкүндүк берет. Система Мамлекеттик бажы кызматынын, электрондук эсеп-фактуралардын, товар-транспорт накладнолорунун жана башка мамлекеттик маалымат ресурстарынын маалыматтарын бириктирет. Бул маалыматтардын бөлөк-бөлөк булактарынан манипуляциялоону мүмкүн эмес кылат.

«Кузот» чечимдерди кабыл албайт жана жазалоо механизми эмес. Бул аналитикалык инструмент, инспекторлордун көңүлүн бурууга тийиш болгон сигналдарды жана маалыматтардагы айырмачылыктарды көрсөтөт.

Системанын иш принциптери тууралуу «Салык Сервис» мамлекеттик мекемесинин директору Шамшыбек Качкынбай уулу айтып берди. Ал системанын ар кандай мамлекеттик системалардан маалыматтарды автоматтык түрдө салыштырып, айырмачылыктарды белгилеп, адистерге сигнал берип турганын белгиледи.

«Салык Кузот» реалдуу убакыт режиминде экономикалык тенденцияларды көзөмөлдөп, салыктан качуу схемаларын аныктап, пайда болгон тобокелдиктерге ыкчам жооп берүүгө мүмкүнчүлүк берет. Система текшерүүчүлөрдүн аракеттерин көзөмөлдөө функциясын да аткарат. Эгерде отчет формалдуу түрдө туура көрүнсө, бирок фактикалык төлөмдөр көрсөтүлгөн маалыматтарды тастыктабаса, Кузот мындай айырмачылыктарды каттайт.

Мамлекеттик салык кызматы «Салык Кузот» системасын киргизүү аркылуу ачык, атаандаштыкка жөндөмдүү жана адилеттүү салык чөйрөсүн түзүүгө умтулуп жатканын баса белгилейт. Бул жерде адилеттүү бизнес туруктуу артыкчылыктарды алат.