Кыргызстанда 2024-жылга байкалбаган экономика көлөмү бааланды

‹›

Кыргызстанда 2024-жылдын жыйынтыгы боюнча жашыруун экономика (көзөмөлдөнбөгөн, формалдуу эмес жана мыйзамсыз) 308 миллиард сомго бааланган. Бул маалыматты Улуттук статистика комитети жарыялады. Жашыруун экономиканын жалпы ички продукттагы үлүшү 2023-жылга салыштырмалуу 0,3 пайыздык пунктка жогорулап, 19,5% түздү.

Акыркы жылдары жашыруун экономиканын абсолюттук көрсөткүчтөрүнүн өсүшү байкалууда. Мисалы, 2020-жылы анын көлөмү 128,9 миллиард сом болсо, 2023-жылы 256,5 миллиард сомго жетти, ал эми 2024-жылы 308 миллиард сомго жетти. Ошол эле учурда жашыруун экономиканын жалпы ички продукттагы үлүшү 4,5% дан 3,8% га төмөндөгөн. Бирок, үй-бүлөлүк сектордогу формалдуу эмес өндүрүш ишмердүүлүгүнүн үлүшү 2023-жылы 14,7% дан 2024-жылы 15,7% га жогорулады.

2024-жылы жашыруун экономиканын негизги бөлүгү төмөнкү ишмердүүлүктөргө таандык болду:
– Оптовая жана бөлшөк соода, анын ичинде унаа жана мотоциклдерди оңдоо — 11,2% ВВП;
– Өндүрүш тармагы — 2,6%;
– Курулуш — 1,7%;
– Транспорттук ишмердүүлүк — 1,1%;
– Мейманканалар жана ресторандар — 0,9%.

2020-2024-жылдар аралыгындагы маалыматтар 2008-жылдагы эл аралык улуттук эсеп системасынын стандарттарына ылайык эсептелген.

Жашыруун экономика өлкөнүн экономикалык өнүгүүсүнө терс таасирин тийгизиши мүмкүн, андыктан бул маселени чечүү үчүн тиешелүү чараларды көрүү зарыл. Мындай экономикалык көрүнүштөрдү жоюу үчүн мамлекеттик саясатты күчөтүү, мыйзамсыз ишмердүүлүктөрдү көзөмөлдөө жана формалдуу секторду өнүктүрүү маанилүү.