Мектептер жана ипотека: президент элдик курултайда көпкө көтөрүлгөн суроолорго кенен жооп берди

‹›

IV Элдик курултайда делегаттар тарабынан эң көп көтөрүлгөн маселелердин бири мектептердин жетишсиздиги жана мамлекеттик ипотекалык турак жайдын жеткиликтүүлүгү болду. Президент Садыр Жапаров бул темалар боюнча кенен түшүндүрмөлөр берди, 12 жылдык билим берүү системасына өтүү, демографиялык өсүш жана Мамлекеттик ипотекалык компаниянын баа саясаты тууралуу сөз кылды.

Мектептердин жетишсиздиги тууралуу делегаттардын билдирүүлөрүндө, айрым класстарда 40-50 окуучу билим алып жатканы белгиленди. Бул маселе 12 жылдык билим берүү системасына өтүү менен байланышканбы деген суроого президент: “Жок, бул маселе 12 жылдык билим берүү системасына өтүү менен байланыштуу эмес. Бул көйгөй 12 жылдык билим берүү системасы киргизилгенге чейин эле бар болчу”, – деп жооп берди. Мисалы, өткөн жылдары 1-2 класска 140-150 миң бала кабыл алынган. 2025-2026 окуу жылына карата 1-класста 106 015, 2-класста 124 593 окуучу бар. 2015-жылы жалпы окуучулардын саны 1 043 356 болсо, 2025-жылы 1 536 633кө жетет, бул 500 миңге жакын өсүштү көрсөтөт. Бул демографиялык өсүш жана ички миграциянын күчөшү менен байланыштуу.

Учурда республика боюнча 134 билим берүү объектиси курулду, анын ичинде 60 мектеп жана 28 бала бакча бар. 2026-жылы 216 мектеп жана 107 бала бакча куруу пландалууда. 12 жылдык билим берүү системасына өтүү – бул глобалдык стандарт, жана Кыргызстан дүйнөлүк билим берүү системасына интеграцияланышы керек.

Делегаттар тарабынан көтөрүлгөн дагы бир маселе – Мамлекеттик ипотекалык компания тарабынан курулган турак жайлардын баасы. Көпчүлүк жарандар, анын ичинде эмгек мигранттары, турак жайлардын баасы жогору экенин белгилешти. Президент бул маселе боюнча: “Биз узак мөөнөттүү перспективаларды эске алабыз. Мамлекеттик ипотекалык компания аркылуу берилген турак жай 25 жылдык мөөнөт менен, баштапкы төлөмсүз берилет”, – деди. Бишкекте мамлекеттик программалар боюнча 1 квадрат метр турак жайдын баасы 900-1000 долларды түзөт.

2025-жылдын аягына чейин 4 662 үй-бүлө турак жай менен камсыздалды. Учурда республика боюнча 80 245 квартира курулууда. 2026-жылы 20 021 квартира пайдаланууга берилет. Мамлекеттик ипотекалык компаниянын максаты – 10-15 жыл ичинде заманбап турак жайларды куруу, бул үчүн компаниянын капиталын 200 миллиард сомго жеткирүү пландалууда.

Мамлекеттик ипотекалык компаниянын учурдагы баа саясаты негиздүү, анткени компания 25 жылдык ипотекалык кредиттерди эске алышы керек. Эгерде компания турак жайларды тек гана өз наркына сатса, ал банкроттукка учурашы мүмкүн. Ошондуктан, компаниянын ишмердүүлүгүн улантуу үчүн баа саясатын кармоо зарыл. Эмгек мигранттары үчүн кошумча жеңилдиктерди берүү мүмкүнчүлүгү да каралууда.