С. Чуйковдун эстелик музейи – искусство сүйлөгөн үй

‹›

Мемориалдык үй-музей С. А. Чуйкова — кыргыз маданиятынын маанилүү борборлорунун бири. Бул жерде искусство жана маданияттын мурасын сактоо жана изилдөө иштери жүргүзүлөт. Музейде көргөзмөлөр, экскурсиялар, лекциялар жана жолугушуулар өтүп, ар бир коллекциядагы чыгармалар өзүнчө бир тарыхты баяндайт. Музейдин жетекчиси Марина Евгеньевна Закревская музейдин миссиясы, концепциясы жана кызыктуу иштер тууралуу айтып берди.

Музей 1984-жылы Кыргыз ССР Министрлер Кеңешинин токтому менен негизделген. Ал 1987-жылы ачылган. Экспозицияны художник В.С. Улитин жана илимий кызматкерлер К.М. Оморова, А.К. Момаханова түзүшкөн. 38 жылдан бери музей маданий борбор болуп, адамдар жаңы маалымат алуу, эстетикалык ырахат алуу жана жаңы идеяларды табуу үчүн келип турушат.

Музейдин негизги миссиясы — С. А. Чуйковдун чыгармачылыгын сактоо, изилдөө жана жайылтуу. Музейдин концепциясы — бул жай коллекцияларды сактоочу жай эмес, адамдын өткөн, азыркы жана келечектеги дүйнөсү менен байланышкан мейкиндиги. Музей мектептер, жогорку окуу жайлары, жеке искусство мектептери жана чыгармачылык борборлор менен тыгыз кызматташат. Экскурсиялар, лекциялар, мастер-класстар жана кызыктуу адамдар менен жолугушуулар өткөрүлөт.

Музейдин коллекциясындагы бардык чыгармалар уникалдуу. Мисалы, «Невесталар кастасынын жаңы үйлөнгөндөрү» аттуу сүрөттүн тарыхы кызыктуу. 1952-жылы С. А. Чуйковго Индияга совет делегациясынын курамында баруу сунушталган. Ал башында макул болбой, бул өлкө өзүнө алыс жана түшүнүксүз болуп калаарын ойлогон. Бирок, Индияга конгондо, ал бул өлкөнүн Орто Азияга окшоштугун сезген. Чуйков тоо сүйүүчү болгондуктан, анын чыгармаларында тоолордун силуэттери дайыма көрүнүп турат.

«Невесталар кастасынын жаңы үйлөнгөндөрү» сүрөтүндө, эгер жакшылап карасаңыз, невестанын оң көзүнөн жаш агып жатканын көрүүгө болот. Биз үйлөнүү тойлорунда бактылуулуктан ыйлайбыз, бирок бул жерде эмоциялар башкача. Невесталар кастасынын жаңы үйлөнгөндөрү — бул үй-жайсыз жана жумушсуз адамдар. Алардын балдары да ошол кастада кала берет. Индияда аялдардын грациясы, алардын кийимдери — сари, Чуйковду таң калтырган.

Музейде башка маданият ишмерлеринин да чыгармалары бар. Чуйков венгриялык скульптор Ласло Месарошту Кыргызстанга чакырган. Ал бул үйдө жашап, Орто Азиядагы биринчи студия-интернатты ачкан. Ошондой эле, С. А. Чуйковдун жубайы, РСФСРдин эмгек сиңирген сүрөтчүсү Евгения Алексеевна Малеева да музейдин коллекциясында бар.

Учурда музейде Леонид Губскийдин «Көрүнүштөрдөгү тарых» аттуу графикалык чыгармалар көргөзмөсү ачылды. С. А. Чуйковдун туруктуу экспозициясы да иштеп жатат. 2026-жылдын февралында В. М. Кузнецовдун көргөзмөсү пландаштырылган. Музейдин Instagram баракчасында көргөзмөлөрдүн афишалары жана анонстору жарыяланат.