Инклюзивдик билим берүүнү реформалоо: ПМПКнын жаңыланган эрежелери бекитилди

‹›

Бишкекте психолого-медико-педагогикалык консультациянын жаңы эрежелери бекитилди. Бул тууралуу Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигинен билдиришти. Жаңы эрежелер баланын муктаждыктарына жана үй-бүлөнүн катышуусуна негизделген кызмат көрсөтүү моделине өтүүнү камсыздайт. Эми ПМПКнын корутундусу ата-энелерге гана берилет, ал эми билим берүү мекемелерине өткөрүлүшү үчүн алардын жазуу жүзүндөгү макулдугу талап кылынат.

ПМПК билим алуу шарттары боюнча сунуштарды түзөт, ал эми мектепти тандоо толугу менен үй-бүлөнүн колунда. Ата-энелер текшерүү учурунда катышып, сунуштарды талкуулоого укуктуу. Эгерде үй-бүлө макулдук берсе, ПМПКнын сунуштары билим берүү мекемелери үчүн милдеттүү болуп калат.

Реформа көп тармактуу жакындашууга негизделген: психологдор, дефектологдор, логопеддер жана медициналык адистер баланын муктаждыктарын аныктоо үчүн комплексдүү диагностика жүргүзүшөт. Консультациянын иши “Э-Күндөлүк” платформасы аркылуу санариптик форматка өткөрүлүп, электрондук саламаттык сактоо системасы менен интеграцияланат. Бул процедураларды кайталоону жоюп, кызмат көрсөтүүлөрдүн жеткиликтүүлүгүн, алыскы аймактар үчүн да жогорулатат.

Жаңы модель атайын билим берүү муктаждыктары бар балдарды убагында аныктоого, коштоону уюштурууга жана инклюзивдик билим берүүнү өнүктүрүүгө багытталган. ПМПКнын жаңыланган эрежелери Кыргыз Республикасынын Президентинин 2025-жылдын 10-мартындагы “Кыргыз Республикасынын мамлекеттик кызмат системасын натыйжалуу жана бюрократиядан арылтуу боюнча кошумча чаралар жөнүндө” Указынын алкагында ишке ашырылууда.

ПМПКнын жаңы эрежелери 2025-жылдын 17-октябрындагы Министрлер кабинетинин токтому менен бекитилди. Бул эрежелер билим берүү, инвалиддердин укуктары жана кепилдиктери жөнүндө мыйзамдарга, ошондой эле эл аралык конвенцияларга ылайык келтирилет.

Жаңы өзгөртүүлөр Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигинин жана Улуттук стратегиялык инициативалар институтунун демилгеси менен ишке ашырылды. Алар инклюзивдик билим берүүнү жана жаштар саясатын реформалоо боюнча комплекстүү чаралар пакеттерин сунушташкан. Бул сунуштар атайын билим берүү муктаждыктары бар балдарды колдоо үчүн адилеттүү жана туруктуу механизмдерге болгон коомдук суроо-талапты чагылдырат.

ПМПК инклюзивдик билим берүүнүн өнүгүшүндө маанилүү роль ойнойт, анткени ал адистердин баланын билим алуу муктаждыктарын жана билим алуу үчүн зарыл болгон шарттарды аныктоо үчүн биргелешип иштешкен форматы болуп саналат. ПМПК аркылуу коштоо, программаларды адаптациялоо, атайын методикаларды колдонуу же жеке траекторияны иштеп чыгуу боюнча сунуштар түзүлөт. Бул иштин сапатына жараша, атайын билим берүү муктаждыктары бар бала кадимки мектепте билим ала алабы же зарыл болгон колдоону ала алабы. Ошондуктан ПМПКнын эрежелерин жаңылоо инклюзивдик билим берүүнүн реформасынын борбордук элементи болуп, өлкө боюнча балдардын билим алуусунун жеткиликтүүлүгүнө түздөн-түз таасир этет.