Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитети ЕККУга API/PNR маалыматтык жүйөнү ишке киргизүүнүн тажрыйбасын тааныштырды

‹›

Кыргызстандын Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитетинин өкүлдөрү Венада өткөн Ордолоштук коопсуздук жана кызматташтык уюмунун (ЕККУ) семинарында жана Чыгыш Европа — Борбор Азия аймактык жумушчу тобунун жыйынында катышышты. Жыйналыштар 5–7-ноябрда өтүп, алар Бириккен Улуттар Уюмунун террорчулукка каршы бөлүмү менен биргеликте уюштурулган.

Иш-чараларга 57 өлкөдөн 180ден ашык адис келген. Бир нече күндүн ичинде биометрикалык таануу системаларынын мүмкүнчүлүктөрүнө, эл аралык кылмыштуу топтордун мүчөлөрүн аныктоого жана жарандары тууралуу маалыматтарды колдонуу боюнча 40тан ашык баяндамалар тартууланган.

Кыргызстандык топ 18 өлкөнү камтыган жумушчу топтун төрага орун басары катары өз тажрыйбасын бөлүштү. Алар жүргүнчүлөр жөнүндө алдын ала маалыматтар (API) менен жүргүнчүлөрдүн каттоо маалыматын (PNR) киргизүү иштери, чет өлкөлүк согушкерлердин жүрүм-турумун алдын алуу жана Интерпол менен бирге жүргүзүлгөн аракеттер тууралуу маалыматтарды тааныштырышты.

Ошондой эле 6-ноябрда Кыргызстандын Австриядагы элчилиги аркылуу Австриянын каржы министринин орун басары Андреас Райххардт менен жолугушуу болуп, террористтик аракеттерди каржылоого жана кылмыш жолу менен алынган каражаттарды адалдаштырууга каршы күрөшүү, каржылык тобокелдиктерди азайтуу жана финансылык агымды коргоо боюнча биргелешкен демилгелер талкууланган.

Жолугушуу маалында Кыргызстандын өкүлдөрү Австриялык бир катар компаниялар менен да ишкердик сүйлөшүүлөрдү өткөрүп, өлкөнүн жогорку маанилүү объектилерин жана мамлекеттик системаларды санарип коргоо ыкмалары менен бекемдөө боюнча жаңы технологияларды караштырышты. Бул компаниялар Кыргызстанга 2025-жылдын 24–25-ноябрында барууну пландаштырууда.

Кыскача түшүндүрүү: API жана PNR системалары учак каттамдарына жана жүргүнчүлөрдүн билет-электрондук маалыматтарына таянат. Алар терроризмге жана адам сатарчылык сыяктуу чектеш коркунучтарга каршы күрөшүүдө чек аралардагы текшерүүнү жеңилдетип, шектүү жарандарды эртерээк аныктоого жардам берет. Бирок мындай маалыматтар менен иштөөдө жеке жашоону коргоо, укуктарды сактоо жана маалыматтардын мыйзамдуу пайдаланылышы боюнча кепилдиктер болушу керек — ошондуктан мамлекеттер аралык стандарттар жана укуктук механизмдер талкууланып келет.

Бул жолугушуулар Кыргызстандын коопсуздук органдарынын эл аралык тажрыйба алмашуусуна, каржылык жана санариптик тобокелдиктерге каршы күрөшүүдө кызматташтыкты бекемдөөгө, ошондой эле чет элдик адистер менен практикалык долбоорлорду ишке киргизүүгө шарт түзөт.