ЮНЕСКО 15-декабрь күнүн «Түрк тилдери үй-бүлөсүнүн дүйнөлүк күнү» деп жарыялады

43-Жалпы конференция БУУнун билим берүү, илим жана маданият маселелери боюнча (ЮНЕСКО) Өзбекстандагы Самарканд шаарында өттү. Конференцияда Азербайжан, Казакстан, Кыргызстан, Түркия жана Өзбекстан 15-декабрды “Түрк тилдеринин дүйнөлүк күнү” деп жарыялоо сунушу менен чыгышты. Бул сунуш 21 башка мүчө мамлекет тарабынан колдоого алынды.

15-декабрдын тандалышынын өзгөчө мааниси бар. 1893-жылы даталык илимпоз Вильгельм Томсен Орхон жазмаларынын алфавитин дешифрлөө боюнча жетишкендигин жарыялады. Бул дата түрк тилдеринин терең тамырларын жана жалпы маданий мурасын көрсөтүүчү маанилүү учур болуп саналат.

Бул маанилүү чечим 2025-жылдын 7-октябрында Азербайжанда өткөн Түрк мамлекеттеринин уюмунун мамлекет башчыларынын 12-саммитинде кабыл алынган. Саммитте Түркиянын президенти Режеп Таййип Эрдоган 15-декабрды “Түрк тилдеринин дүйнөлүк күнү” деп жарыялоо тууралуу сунушун киргизди. Эрдоган, ошондой эле, дүйнөлүк жетишкендиктерге жетүү жана маданий байлыктарды сактоо үчүн Түрк тилдүү мамлекеттер арасында жалпы алфавитти өнүктүрүүнү тездетүү зарылдыгын белгиледи.

Бул окуялар түрк мамлекеттеринин уюму үчүн келечектеги маанилүү кадам катары бааланууда. Алар түрк тилинин санарип доорунда өнүгүшүнө жана кеңири аймакта байланыш тилине айлануусуна түздөн-түз көмөктөшөт. 15-декабрды “Түрк тилдеринин дүйнөлүк күнү” деп жарыялоо түрк дүйнөсүнүн жалпы маданий жана тилдик мурасын эл аралык деңгээлде таанууну жогорулатат жана түрк тилинин маданий, илимий жана санарип күч катары таасирин кеңейтүүгө жардам берет.